مخاطب اصلی این کتاب دانشگاهیان و پژوهشگران علوم انسانی، علوم اجتماعی، علوم دینی و الهیات و علاوه بر آن هنرمندان نیز میتوانند مانند مدیران فرهنگی و فعالان حوزه فرهنگ شهر مشهد از این کتاب بهرهمند شوند.
فرزاد قائمی در گفتوگو با ایسنا درباره کتاب «نظریه ادبیات آرمانشهری» اظهار کرد: «آرمانشهر» جامعهای به ظاهر کامل است؛ جامعهای بینقص که در آن همه فرهمند هستند و سیهروزی، رقابت و نزاع، ناشناخته و بیمعنا مانده است. این آرمانشهرها یا اساطیریاند که در ادیان، افسانهها و روایتهای داستانی ریشه دارند یا غیراسطورهایاند که شامل شهرهای تخیلی، ایدئولوژیک و مادی میشوند. به عنوان مثال، باغ عدن یک مدینه فاضله اسطورهای است، در حالی که جامعه آرمانی سوسیالیسم یک مدینه فاضله غیراسطورهای به شمار میرود. در هر حال، آرمانشهرها به عنوان جوامع واقعیِ فرضی، جوامع کاملاً خیالی یا در حد فاصل این دو تعریف میشوند؛ جوامعی که در آنها ویژگیهای مطلوب یا کامل در اختیار شهروندان یا ساکنان، اعم از واقعی یا خیالی، قرار گرفته است. ادبیات آرمانشهری نیز گونهای فرعی از ادبیات است که موضوع آن، بازنمایی ادبیِ باور به وجود جهانهایی است که آنها را در حدود آرمانشهر تعریف کردهایم.
وی ادامه داد: این گونه ادبی، آثار کاملاً متفاوتی را از حوزه ادبیات تخیلی، افسانهها و اساطیر تا آثار دینی، فلسفی، عرفانی و حتی ادبیات مدرن و پسامدرن جهان دربرمیگیرد. با توجه به اشتراک اندیشه آرمانشهری در علوم سیاست، فلسفه، جامعهشناسی، دین، تاریخ و ادبیات، این مفهوم علاوه بر اینکه یک گونه ادبی است، حوزهای از مطالعات میانرشتهای را نیز در زمینههای مختلف دانش شکل داده است. آثار فراوانی نیز درباره این حوزه تدوین و منتشر شده که در میان آنها، پژوهشهای مبتنی بر مطالعات ادبی از اهمیت و جایگاه ویژهای برخوردارند. شهر آرمانی، شهری نیست که در آن زندگی میکنیم، بلکه شهری است که زندگی در آن را تصور میکنیم و ادبیات به فهم این تصور کمک میکند.
او افزود: «آرمانشهر» واژهای معاصر است که در برابر واژه Utopia در گفتمان امروز به کار میرود. در زبان فارسی نیز واژههای دیگری به عنوان معادل یوتوپیا وجود دارند که پیشینه بیشتری دارند؛ مانند «مدینه فاضله» که ریشه در زبان عربی عصر اسلامی و منابع حکمی دارد یا واژههایی با دامنه کاربرد محدودتر ما