و اینجا صبح اینگونه آغاز میشود. درست همانگونه که از صدها سال پیش آغاز میشده. با نوای طبیعت و آرامشی از دل کوهها و درختان، بدون هیهاهو و سر و صدای زندگی شهر.
اینجا جایی است که قرنهاست انسان و طبیعت روایت مشترکی در آن نوشتهاند و زندگیشان را بگونهای باهم درهم تنیدهاند و منظری را خلق کردهاند که هر گوشه آن روایتگر بخشی از تاریخ، فرهنگ و شیوه زندگی ساکنان اصیل آن است.
اینجا اورامانات است. جایی که هر پیچ از جادههای پر پیچ و خم آن، چشم اندازی تازه از شکوه کوههای سربه فلک کشیده شاهو را پیش چشم ما میگذارد. جایی که خانهها از دل کوه روئیدهاند و باغها از دل شیبهای تند سر برآوردهاند و صدای زندگی در میان کوچه پس کوچههای آن طنین انداز میشود. اینجا، کوهها فقط بخشی از طبیعت نیستند، ستونهای خانههایی هستند که سقف هر کدام، حیاط خانهای دیگر است.
در اینجا انسان برای غلبه بر طبیعت نجنگیده، با آن زندگی کرده و زندگی را از آن آموخته و همین تعامل پایدار انسان با طبیعت به همراه معماری پلکانی، آیینهای اصیل، سنتهای کهن و سبک زندگی بومی، هویتی را شکل داده که نمونهای کمنظیر از یک منظر فرهنگی زنده است. هویتی که در سال ۱۴۰۰ با ثبت جهانی آن در فهرست میراث جهانی یونسکو، به جهانیان معرفی شد.
وقتی که مردم پی به راز زیباییهای اعجاب انگیز این منطقه و روستاهای اسرارآمیزش بردند، از دور و نزدیک راهی آنجا شدند تا در دل طبیعت سحرانگیز آن آرامش بیابند. ساکنان این خطه زمردین هم که قرنهاست نگهبانان این میراث کهن بودهاند، رسم میهمانوازی را به خوبی به جا آوردند و برای همین بود که اورامانات به یک مقصد تبدیل شد، مقصدی برای گردشگران و طبیعت گردان. تا آنجا که در روزهای تعطیل سال و فصل سفر، در این دیار سرسبز دیگر جای سوزن انداختن نیست.
هرچند هجوم گردشگران به اورامانات کرمانشاه، زیباییهای این منطقه را بیش از پیش معرفی کرد، سفرههای مردم خونگرم این منطقه را رنگینتر کرد و کمی به اقتصاد مردمان آن کمک کرد، اما از ابتدا یک جای کار ایراد داشت و آن این بود که گردشگری در این منطقه خیلی سریعتر از زیرساختها رشد کرد. اگر تجربه سفر در روزهای تعطیل سال به این خطه شگفت انگیز، خصوصا روستاهایی مانند هجیج را داشته باشید، باید به خوبی لمس کرده باشید که به خاطر انبوه حضور گردشگران در اورامانات، مشکلاتی مانند ترافیک شدید در محورهای منتهی به روستاهای گردشگرپذیر به علت باریک بودن عرض جادهها، کمبود پارکینگ، کمبود سرویسهای بهداشتی و کمبود مراکز پذیرایی و .... کمی آزار دهنده است.
با وجود اینکه طی سالهای گذشته گردشگران در هر پیک سفر برای رفتن به اورامانات با چنین مشکلاتی مواجه بودهاند، اما زیباییهای این منطقه بر مشکلات غلبه کرده و بازهم گردشگران را به این خطه کشانده است. مردم این منطقه و هم گردشگران و رسانهها بارها از مسئولین مطالبه کردهاند که چارهای برای رفع این مشکلات بیندیشند و مسئولین هم با وجود وعدههای مکرری که دادهاند، اما هنوز نتوانستهاند آنگونه که شایسته است، مشکلات زیرساختی این منطقه را رفع کنند.
وجود مشکلات زیرساختی در منطقهای که به ثبت جهانی رسیده و میزبان گردشگرانی نه تنها از ایران بلکه از گوشه گوشه دنیاست، چندان زیبنده نیست و باید برای حل این مشکلات چاره اندیشی شود تا کام یک سفر خاطره انگیز برای گردشگرانی که به این منطقه زیبا سفر میکنند، تلخ نشود.
و حالا امروز (پنجم مرداد) در ششمین سالگرد ثبت جهانی منظر فرهنگی، تاریخی و طبیعی اورامان/ هورامان که با مساحت ۴۰۹ هکتار در گسترده دو استان کرمانشاه و کردستان قرار دارد، درخصوص مشکلاتی که سالهاست این منطقه با آن دست و پنجه نرم میکند با مدیر پایگاه آن در استان کرمانشاه به گفت و گو نشستهایم.
سیف الله رنجبر در گفت و گو با ایسنا، با بیان اینکه منظر فرهنگی، تاریخی و طبیعی اورامان/ هورامان سال ۱۴۰۰ به عنوان بیست و ششمین اثر کشور در فهرست آثار یونسکو قرار گرفت، اظهارکرد: طی سالهای گذشته گردشگران اقبال بسیار بالایی به این منطقه داشتهاند.
وی افزود: با توجه به حجم بالای ورود گردشگران به این منطقه، در این سالها مسئولین تلاشهایی کردند تا وضعیت زیرساختهای این منطقه بهبود پیدا کند و هرچند که اقداماتی هم انجام شده، اما هنوز کافی نیست و متناسب با سرعت رشد ورود گردشگران نبوده است.
مدیر پایگاه جهانی اورامانات کرمانشاه با بیان اینکه محدوده اورامانات در استان کرمانشاه چهار شهرستان روانسر، جوانرود، پاوه و ثلاث باباجانی را در بر میگیرد، عنوان کرد: در کل این محدوده ۲۷۲ شهر و روستا داریم که با توجه به خلاءهایی که در بحث راه، مجتمعهای رفاهی و تفریحی، سرویسهای بهداشتی، نمازخانههای بین راهی و... وجود دارد، از چندین سال پیش مسئولین برای رفع این خلاءها اقداماتی را انجام دادهاند.
وی تاکید کرد: در حال حاضر نیز پنج تا شش پروژه از جمله زیرسازی و روکش آسفالت به سمت چشمهریزه در ثلاث باباجانی، جاده گردشگری شبانکاره جوانرود، ساماندهی محوطه گوردخمه روانسر، ایجاد زیرساخت بازارچه صنایع دستی روانسر و کارهای زیرساختی در باینگان پاوه در حال انجام است.
رنجبر با تاکید براینکه اعتبارات بخش دولتی برای حل مشکلات زیرساختی منطقه اورامانات به تنهایی کافی نیست، عنوان کرد: ضروری است که سرمایهگذاران نیز ورود کنند. البته سرمایهگذارانی در این منطقه پای کار هستند تا زیرساختها را تکمیل کنند، اما متاسفانه سنگ اندازیهایی در بحث صدور مجوزها پیش پای آنها قرار میگیرد.
وی از استعلامات برای صدور مجوزها به عنوان یکی از چالشهای مهم سرمایه گذاری در اورامانات نام برد و گفت: دغدغه چندانی در بحث جذب سرمایهگذار نداریم، دغدغه اصلی ما استعلاماتی است که برای صدور مجوزها گرفته میشود و کار را برای سرمایه گذاران سخت میکند.
مدیر پایگاه جهانی اورامانات کرمانشاه اضافه کرد: برای نمونه درحوزه راهداری حریم راه ۵۳.۵ متر است و در این محدوده امکان هیچگونه ساخت و سازی نیست، اما شرایط در منطقه اورامانات بسیار متفاوت است. در این منطقه به واسطه کوهستانی بودن امکان اینکه بتوان چنین حریمی را رعایت کرد وجود ندارد و همین مسئله باعث شده تا سرمایه گذاران امکان سرمایه گذاری در حریم جادههای اورامانات را برای ارائه خدمات بهتر به گردشگران نداشته باشند. سال گذشته در سفر وزیر راه و شهرسازی به این منطقه این موضوع مطرح شد، اما هنوز مشکل رفع نشده است.
رنجبر خواستار حمایت تسهیلاتی از سرمایهگذاران در این منطقه شد و افزود: معمولا سرمایه گذاران برای اجرای پروژههای گردشگری خود نیاز به تسهیلاتی با دوره بازپرداخت طولانی و نرخ بهره پائین دارند.
وی تاکید کرد: با وجود همه موانعی که برای توسعه زیرساختها در اورامانات وجود دارد، ما بیکار ننشستهایم و از طریق رایزنیهایی که با فرمانداران، استانداری و وزارتخانه داشتهایم توانستهایم از محل منابع ملی و استانی اعتباراتی را برای برخی زیرساختها مانند بروزرسانی سرویسهای بهداشتی دراین منطقه بگیریم.
مدیر پایگاه جهانی اورامانات با بیان اینکه انتظار میرود که مسئولین استانی، اورامانات را به شکل ویژه ببینند، عنوان کرد: سرمایه این منطقه در حوزه گردشگری و چشم انداز طبیعی آن است، به همین دلیل باید برای توسعه آن به این حوزه نگاه ویژهای شود.
وی در خصوص مشکل راههای ارتباطی در اورامانات نیز گفت: خوشبختانه با حمایت نماینده مردم اورامانات کرمانشاه در مجلس شورای اسلامی، اعتبارات خوبی از محل منابع ملی برای تعریض راههای منطقه اورامانات گرفته شده که از سه راهی قزانچی به روانسر و پاوه کار در حال انجام است.
رنجبر خاطرنشان کرد: با تعریض جادههای این منطقه، آمار تصادفات در اورامانات پائینتر خواهد آمد و گردشگران سفری ایمنتر را تجربه خواهند کرد. بعلاوه در روزهای پیک سفر نیز ترافیک این مسیر کاهش پیدا میکند.
وی در ادامه از تلاش برای توسعه گردشگری سلامت در این منطقه خبرداد و گفت: در حال حاضر چند پروژه درمانی مناسب در اورامانات درحال اجراست که میتواند به توسعه گردشگری سلامت و جذب بیماران از کشور عراق به استان کمک کند.
در پایان باید گفت، ثبت جهانی اورامانات، پایانی بر یک مسیر نبود، آغاز مسئولیتی بزرگتر بود. مسئولیتی برای حفظ هویت این منظر فرهنگی، صیانت از طبیعت و فرهنگ بومی و فراهم کردن زیرساختهایی که شایسته نام جهانی آن باشد. مسئولیتی که تحقق آن، نه تنها میتواند تجربهای شایسته را برای گردشگران رقم بزند، بلکه آیندهای پایدارتر را برای مردمانی خواهد ساخت که قرنها نگهبان این میراث ارزشمند بودهاند.
انتهای پیام
