فرهاد یامولا، رئیس اداره مطالعات و برنامهریزی شهری شهرداری قم و معمار و طراح شهری در یادداشتی که در اختیار ایسنا قرار داده است، نوشت: به راستی تاکنون کدام یک از اسناد طرحهای توسعه شهری مانند؛ طرح جامع و تفصیلی بهصورت آینده پژوهانه به شناسایی دقیق چالشها و مسائل حال و آینده شهر قم و وزن دهی مقایسهای و اولویتبندی آنها پرداخته است. مطمئناً بنا به تعبیری، دوران برنامهریزی متمرکز، آمرانه و خطی تمام شده است.
با توجه به انجام پروژه «بازنگری طرح جامع شهری قم» در حال حاضر، پر واضح است که شهروندان و همه ذی نفعان شهر به عنوان کاربران اصلی شهر، بیش از بیش به حقوق، منافع و مسئولیتهای خویش پی بردهاند و با مشارکت جویی و تصریح انتظارات خویش نقش تعیین کنندهای در هدایت و توسعه شهر دارند. در واقع میراث الگوهای اقتباسی نامتناسب و روندهای هدایت نشده و نظامهای جزیرهای و غیر یکپارچه و به ویژه فقدان آینده پژوهی و یا به عبارتی نبود چشم اندازی قوی است. در واقع موضوع مدیریت شهری، موضوعی فرا رشتهای است؛ چرا که توسعه پایدار شهری به همه وجوه حیات جمعی شهروندان و شهر ارتباط وثیق و عمیق دارد.
با توجه به ذکر موارد فوق الذکر در حال حاضر خلاء یک مجموعه ساختارمند که تمامی ابعاد توسعه شهری را احصاء و برنامه سازی کند و دیده بان برنامه همه فعالیتهای شهر قم باشد وجود دارد. به عبارتی تشکیل نهادی مانند «نهاد حکمروایی شهری» برای پایش، هدایت و مراقبت شهر قم، خصوصاً در تهیه طرحهای کلان شهری مانند طرح جامع، طرح تفصیلی و غیره توسط مدیریت شهری قم ضرورت دارد. حکمروایی شهری، فرآیندی است که بر اساس کنش متقابل میان سازمانها و نهادهای رسمی اداره شهر از یک طرف و سازمانهای غیر دولتی و تشکلهای جامعه مدنی از طرف دیگر شکل میگیرد.
بنابراین «نهاد» تصمیمسازی میکند، نه تصمیمگیری؛ برنامهسازی میکند و به عبارتی، با تعیین اولویتها بر مبنای تشخیص دستگاهها، «برنامه ریزی» میکند. با این حساب، الزاماً بزرگ ترین دستاورد این نهاد، ایجاد دامنه گستردهتر «مشارکت» بین دستگاههای ذی ربط و متولیات امر بهصورت منسجم و پیوسته است. بارزترین خصلت «نهاد» دائمی بودن آن است. زیرا ویژگی آن «دیده بانی» است؛ یعنی «مراقبت» از حال، با توجه به آینده است.
مهمترین اولویت و چالشهای پیش رو برای ساکنین شهر قم؛ تاب آوری شهر در مواقع بحرانی همچون؛ بحران تامین آب، آلودگی شهر، فرو نشست، مسکن، شکاف طبقاتی و بحران کمبود و ارتقاء کیفیت فضاهای عمومی است که باید با برگزاری جلسات پیوسته در «نهاد» با حضور و مشارکت ذی نفعان و ذی نفوذان شهر، راهکارهای اجرایی نه غیر واقعی تهیه و برای اجرای آن برنامه ریزیهای لازم صورت پذیرد.
نتیجه اینکه «نهاد حکمروایی شهری»، اساسا یک جایگاه به معنای سازمان یا دستگاه نیست، نهاد یک شان است، یک بستر است برای تولید برنامه مورد وفاق همه، در جهت آینده سازی مطلوب شهر قم. بنابراین باید پذیرفت که اصولا انجام هیچ کاری بدون برنامه ریزی منسجم و یکپارچه، به درستی صورت نمیپذیرد.
انتهای پیام
