پشت هر کیسه خون، سه روایت وجود دارد؛ روایت بیماری که چشمانتظار دریافت خون است، روایت پزشک و مسئولانی که برای تأمین این نیاز تلاش میکنند و روایت اهداکنندگانی که بیهیچ چشمداشتی بخشی از وجود خود را به دیگران هدیه میدهند. به مناسبت روز جهانی اهدای خون، مدیرکل انتقال خون آذربایجان شرقی، متخصص خون و سرطان و چند اهداکننده در گفتوگو با ایسنا، از ضرورت تداوم این فرهنگ انساندوستانه سخن گفتهاند.
اهدای مستمر خون، ضامن پایداری ذخایر خونی استان است
مدیرکل انتقال خون آذربایجان شرقی با بیان اینکه ذخایر خونی استان در وضعیت مطلوب قرار دارد، گفت: با وجود مناسب بودن ذخایر، نیاز به خون و فرآوردههای خونی همیشگی است و تنها با حضور مستمر اهداکنندگان میتوان پاسخگوی نیاز بیماران بود.
مهدی رسولی در گفتوگو با ایسنا، با اشاره به وضعیت ذخایر خونی استان اظهار کرد: در حال حاضر ذخایر خونی استان در وضعیت مطلوبی قرار دارد، اما با توجه به اینکه نیاز مراکز درمانی به خون و فرآوردههای خونی همیشگی است، برای حفظ این شرایط و تأمین مستمر بهویژه فرآورده پلاکتی، حضور پیوسته اهداکنندگان ضروری است.
وی گفت: بیماران به تمامی گروههای خونی نیاز دارند و به همین دلیل از همه شهروندان واجد شرایط، فارغ از گروه خونی، برای اهدای خون دعوت میشود. با این حال، به دلیل فراوانی گروههای خونی در جمعیت استان، بیشترین درخواست و مصرف مربوط به گروههای O مثبت، A مثبت و O منفی است.
وی با اشاره به ذخایر موجود افزود: ذخایر خونی استان معمولاً پاسخگوی نیاز چند روز مراکز درمانی است، اما این موضوع نباید موجب تصور بینیازی به اهدای خون شود؛ چراکه خون و فرآوردههای خونی مصرف روزانه دارند و جایگزینی برای آنها وجود ندارد، از اینرو اهدای مستمر در تمام ایام سال ضرورت دارد.
رسولی درباره باورهای نادرست پیرامون اهدای خون اظهار کرد: برخی افراد تصور میکنند اهدای خون موجب کمخونی، ضعف جسمانی یا انتقال بیماریهای عفونی میشود، در حالی که چنین تصوری نادرست است. پیش از خونگیری، تمامی داوطلبان توسط پزشک معاینه میشوند، سوابق پزشکی آنها بررسی و آزمایش کمخونی انجام میشود و تنها افراد واجد شرایط اجازه اهدای خون پیدا میکنند.
وی ادامه داد: تمام مراحل اهدای خون با تجهیزات کاملاً استریل، سوزن و ست یکبارمصرف و با رعایت کامل اصول ایمنی انجام میشود، بنابراین هیچ احتمال انتقال عفونت در فرآیند اهدای خون وجود ندارد. در سازمان انتقال خون همواره اصل بر حفظ سلامت اهداکننده و گیرنده خون است.
مدیرکل انتقال خون آذربایجان شرقی با بیان اینکه سبک زندگی امروز مانعی برای اهدای خون نیست، گفت: رعایت چند نکته ساده مانند خواب و استراحت کافی در شب قبل از اهدای خون، مصرف وعده غذایی سبک، نوشیدن مایعات کافی و پرهیز از استعمال دخانیات پیش و پس از اهدای خون، برای انجام یک اهدای خون ایمن کافی است.
وی با اشاره به زمانهای کاهش ذخایر خونی استان اظهار کرد: در برخی مقاطع سال، از جمله اوج سفرهای تابستانی در شهریور، آغاز فصل پاییز و بازگشایی مدارس در مهرماه و همچنین روزهای پایانی سال، به دلیل کاهش مراجعه اهداکنندگان و در عین حال تداوم مصرف بالای خون، ذخایر خونی با افت مواجه میشود.
وی افزود: همین موضوع نشان میدهد که اهدای خون نباید به مناسبتهای خاص محدود شود و استمرار حضور اهداکنندگان در تمام روزهای سال، مهمترین عامل حفظ پایداری ذخایر خونی است.
رسولی با تأکید بر ضرورت ورود نسل جوان به چرخه اهدای خون گفت: با افزایش سن، اهداکنندگان فعلی بهتدریج از چرخه اهدای خون خارج میشوند، بنابراین جذب جوانان و فرهنگسازی در میان این قشر یکی از مهمترین برنامههای سازمان انتقال خون است و اقدامات مختلفی برای آشنایی و مشارکت بیشتر جوانان در حال اجراست.
وی اهدای خون را اقدامی انساندوستانه و خداپسندانه توصیف کرد و گفت: ارزش نجات جان یک انسان با هیچ پاداش مادی قابل مقایسه نیست. اهدای خون صدقه جاریهای است که انسان در زمان سلامت خود انجام میدهد و علاوه بر نجات جان بیماران، از فواید جسمی، روحی و اجتماعی آن نیز بهرهمند میشود.
وی ادامه داد: بر اساس مطالعات، اهدای خون میتواند در کاهش خطر بیماریهای قلبی و عروقی، سکتههای مغزی و استرس اکسیداتیو مؤثر باشد. همچنین اهداکنندگان خون به دلیل پایبندی به شرایط اهدای خون، معمولاً سبک زندگی سالمتری دارند و از نظر روحی نیز احساس رضایت بیشتری را تجربه میکنند، زیرا میدانند با این اقدام، در نجات جان انسانهای دیگر سهیم شدهاند.
رسولی در پایان ضمن قدردانی از اهداکنندگان خون، از مردم استان دعوت کرد با حضور مستمر در مراکز انتقال خون، این سازمان را در تأمین خون و فرآوردههای خونی مورد نیاز بیماران یاری کنند و گفت: بدون مشارکت مردم، تأمین خون مورد نیاز مراکز درمانی امکانپذیر نخواهد بود.
اهدای خون، انفاقی برای نجات جان انسانهاست
یک فوق تخصص خون و سرطان با تأکید بر اینکه خون تنها از طریق اهدای داوطلبانه تأمین میشود، گفت: خون کالایی نیست که بتوان آن را تولید یا ذخایر طبیعی آن را استخراج کرد و حیات بسیاری از بیماران، از مبتلایان به سرطان گرفته تا مصدومان حوادث، به تداوم اهدای خون وابسته است.
دکتر جلیل واعظ قراملکی در گفتوگو با ایسنا اظهار کرد: خون بهطور طبیعی در مغز استخوان تولید میشود، اما برای تأمین نیاز بیماران، افراد واجد شرایط باید بهصورت داوطلبانه خون اهدا کنند. سازمان انتقال خون نیز با رعایت دقیق استانداردهای علمی، خونهای اهدایی را دریافت، آزمایش و برای درمان بیماران آماده میکند.
وی گفت: تمامی خونهای اهدایی پیش از مصرف از نظر بیماریهای قابل انتقال از طریق خون، از جمله HIV و سایر بیماریهای عفونی، تحت آزمایشهای متعدد قرار میگیرند و تنها خونهای سالم وارد چرخه درمان میشوند.
وی با اشاره به فرآوری خونهای اهدایی افزود: پس از دریافت خون، اجزای مختلف آن از یکدیگر تفکیک میشود تا هر فرآورده برای بیمار متناسب با نیازش مورد استفاده قرار گیرد.
این متخصص خون و سرطان ادامه داد: گلبولهای قرمز متراکم برای بیمارانی که دچار کمخونی هستند، از جمله مبتلایان به سرطان، بیماران مبتلا به نارسایی مغز استخوان، افراد مبتلا به آنمی آپلاستیک و همچنین بیمارانی که در جریان جراحی یا حوادث خون زیادی از دست دادهاند، استفاده میشود.
وی درباره پلاکت نیز گفت: پلاکتها برای بیمارانی که به دلیل شیمیدرمانی، بیماریهای خونی یا بیماریهای خودایمنی با کاهش پلاکت مواجه هستند، اهمیت حیاتی دارد. بخشی از پلاکتها از خونهای اهدایی معمولی و بخشی نیز از طریق اهدای پلاکت از یک اهداکننده واحد (Single Donor Platelet) تهیه میشود که در درمان بسیاری از بیماران، بهویژه بیماران سرطانی، کاربرد فراوانی دارد.
واعظ قراملکی با اشاره به سایر فرآوردههای خونی اظهار کرد: کرایوپرسیپیتیت و پلاسمای تازه منجمد نیز از خون اهدایی تهیه میشوند و هر کدام کاربرد اختصاصی خود را دارند. کرایو برای بیماران مبتلا به کمبود فاکتورهای انعقادی، از جمله برخی بیماران هموفیلی، و پلاسمای تازه منجمد برای بیماران دارای اختلالات انعقادی یا کمبود شدید پروتئینهای خون استفاده میشود.
وی با تأکید بر اینکه خون جایگزین مصنوعی ندارد، گفت: خون مانند نفت، آهن یا سایر منابع طبیعی نیست که بتوان آن را استخراج کرد؛ تنها راه تأمین آن، اهدای داوطلبانه انسانهاست و به همین دلیل، در مقاطعی مانند جنگ، حوادث گسترده، تصادفات جادهای یا افزایش اعمال جراحی، نیاز به اهدای خون بیش از هر زمان دیگری احساس میشود.
وی افزود: خوشبختانه سازمان انتقال خون در سراسر کشور با ایجاد مراکز مجهز، امکان اهدای خون را برای مردم فراهم کرده است تا خون مورد نیاز بیماران در سریعترین زمان ممکن تأمین شود.
این متخصص خون و سرطان با اشاره به جایگاه معنوی اهدای خون گفت: اهدای خون تنها یک اقدام درمانی نیست، بلکه مصداقی از انفاق و احسان است؛ چراکه فرد بخشی از وجود خود را برای نجات جان انسانی دیگر اهدا میکند و پاداش چنین عملی را تنها خداوند میتواند عطا کند.
وی با رد برخی نگرانیها درباره اهدای خون اظهار کرد: تمامی داوطلبان پیش از اهدای خون توسط پزشکان و کارشناسان سازمان انتقال خون معاینه میشوند و تنها افراد واجد شرایط اجازه اهدای خون پیدا میکنند، بنابراین اهدای خون برای فرد سالم هیچ آسیبی به همراه ندارد.
واعظ قراملکی ادامه داد: حجم مایعات از دسترفته پس از اهدای خون به سرعت جبران میشود و احساس ضعف کوتاهمدتی که برخی افراد تجربه میکنند، در بیشتر موارد منشاء روانی دارد و نه جسمی.
وی با بیان اینکه در گذشته خرید و فروش خون انجام میشد اما امروز این شیوه کاملاً کنار گذاشته شده است، گفت: اکنون اهدای خون اقدامی کاملاً داوطلبانه، انساندوستانه و بر پایه مسئولیت اجتماعی است.
وی در پایان از مردم خواست اهدای خون را به یک فرهنگ همیشگی تبدیل کنند و افزود: شاید همان خونی که امروز اهدا میشود، ساعاتی بعد جان بیماری را نجات دهد و هیچ عبادتی بالاتر از خدمت به خلق نیست.
روایت اهداکنندگان؛ از ۱۰ سال اهدای مستمر تا نخستین تجربه در ۱۸ سالگی
یکی از اهداکنندگان مستمر خون که حدود هشت سال است بهطور منظم هر چند ماه یکبار برای اهدای خون به مرکز انتقال خون مراجعه میکند، گفت: هر زمان احساس کنم خون من میتواند به هموطن یا همشهریام کمک کند، برای اهدای خون مراجعه میکنم. این کار را وظیفه انسانی خود میدانم.
وی افزود: از همه افرادی که شرایط و توانایی اهدای خون را دارند، میخواهم این کار را انجام دهند تا در صورت نیاز بیماران، خون مورد استفاده قرار گیرد. در حوادث، بلایای طبیعی و شرایط بحرانی نیز نیاز به خون بیشتر میشود و مشارکت مردم اهمیت دوچندانی پیدا میکند.
در میان اهداکنندگان، جوان ۱۸ سالهای نیز برای نخستین بار با تشویق خانواده خود به مرکز انتقال خون آمده بود. وی گفت: اولین تجربه اهدای خونم است و به نظرم این کار میتواند جان یک بیمار، مانند مصدومان حوادث، را نجات دهد.
وی افزود: شاید در جایگاهی نباشم که به دیگران توصیه کنم، اما اهدای خون کار ارزشمندی است و هر کسی که شرایط آن را دارد، میتواند با این اقدام به نجات جان انسانها کمک کند.
یکی دیگر از اهداکنندگان که حدود ۱۰ سال سابقه اهدای مستمر خون دارد نیز گفت: هر چهار تا شش ماه برای اهدای خون مراجعه میکنم، زیرا خون همیشه مورد نیاز بیماران است و این نیاز هیچگاه متوقف نمیشود.
وی با اشاره به فواید اهدای خون برای اهداکنندگان افزود: علاوه بر اینکه این کار به نجات جان بیماران کمک میکند، برای خود اهداکننده نیز فوایدی دارد. به همین دلیل همیشه سعی کردهام اهدای خون را بهطور منظم انجام دهم. پسرم نیز چندین سال است که بهطور مستمر خون اهدا میکند.
به گزارش ایسنا، اهدای خون، شاید تنها چند دقیقه از زمان یک انسان را بگیرد، اما میتواند سالها به زندگی انسانی دیگر بیفزاید؛ اقدامی که ارزش آن نه در پاداش مادی، بلکه در نجات جان انسانها معنا پیدا میکند.
انتهای پیام
