متن یادداشت نماینده مدیران مسئول در هیأت نظارت بر مطبوعات که در اختیار ایسنا قرار گرفت، به شرح زیر است:
«مطبوعات محلی، با وجود نقش بیبدیل خود در تحکیم همبستگی ملی و پاسداری از هویت ایرانی ـ اسلامی، همواره از کمبرخوردارترین بخشهای نظام رسانهای کشور بودهاند. نابرابری در بهرهمندی از حمایتهای فرهنگی و رسانهای و تمرکز ظرفیتها در پایتخت، هرگز نتوانسته است از عزم و مسئولیت حرفهای مدیران مسئول رسانه ها و روزنامهنگاران استانها و شهرستانهای کشور بکاهد. آنان، با همه دشواریها، همچنان راویان صادق زندگی مردم و پاسداران حافظه تاریخی ایران باقی ماندهاند.
در چنین چشماندازی، برگزاری همایش ملی «تاریخ مطبوعات محلی ایران از آغاز تا امروز» به همت سازمان اسناد و کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران و به میزبانی استان سیستان و بلوچستان، اقدامی ارزشمند و شایسته قدردانی است. انتخاب این استان فرهنگخیز، مرزی و کمبرخوردار برای میزبانی رویدادی ملی، گامی در مسیر توجه به ظرفیتهای رسانهای سراسر ایران است. بیتردید، گسترش رویدادهای فرهنگی و رسانهای در استانها، بهویژه مناطق کمتر برخوردار، افزون بر کشف و پرورش استعدادهای محلی، به تعمیق عدالت فرهنگی، تقویت مشارکت نخبگان و استحکام پیوندهای ملی یاری خواهد رساند.
آنچه مسلم است، فرهنگ ایران اسلامی، سرود همآوایی هزاران صدا و حاصل همنشینی فرهنگها، زبانها و روایتهایی است که در گذر قرنها، هویت مشترک این سرزمین را پدید آوردهاند؛ ازاینرو، هیچ صدایی را نباید از دفتر تاریخ زدود و هیچ صفحهای را نباید از کتاب حافظه این ملت فروگذاشت. مطبوعات محلی، صدای شهرها، روستاها، مرزها و اقلیمهای ایران اسلامیاند؛ صدایی که شنیدن آن، شرط شناخت جامعه ایرانی و پاسداشت آن، وظیفهای ملی و فرهنگی است.
از این منظر، نشریات محلی را باید پیشنویس تاریخ معاصر ایران دانست؛ صفحاتی که در آن زبان مردم، فراز و فرود فرهنگ، اقتصاد، آموزش، هنر، آیینها و کنشهای اجتماعی، بیواسطه و همزمان با رخدادها به ثبت میرسد. این نشریات، نه تنها راویان زمانه خویش، بلکه گواهان استمرار هویت و پاسداران تمامیت معنایی ایرانند؛ زیرا در کنار پاسداری از تنوع فرهنگی، بر وحدت تاریخی و تمدنی این سرزمین نیز گواهی میدهند. چنانکه خواجه شیراز، با اطمینان به جاودانگی فرهنگ و تمدن ایران، سرود: «ثبت است بر جریده عالم دوام ما.»
تاریخنگاری مطبوعات ایران کم وبیش از غلبه رویکردی مرکزگرا متأثر بوده است؛ اما ایران را نمیتوان تنها از منظر پایتخت شناخت. فهم تاریخ فرهنگی و اجتماعی این سرزمین، جز از رهگذر مطالعه مطبوعاتی که در شهرها و استانهای گوناگون ایران منتشر شدهاند، ممکن نیست. تنها در این نشریات است که میتوان تحولات زبان، ساختارهای اجتماعی، هویتهای محلی، مناسبات فرهنگی و سهم فرهنگهای گوناگون ایرانی را با دقتی بیشتر واکاوید و به تصویری جامعتر، متوازنتر و واقعبینانهتر از تاریخ معاصر ایران دست یافت.
امروز، بیش از هر زمان دیگر، ضرورت دارد که حفظ، گردآوری، مستندسازی و دسترسپذیرسازی مطبوعات محلی، به عنوان بخشی از میراث مکتوب کشور، در کانون توجه نهادهای فرهنگی و اسنادی قرار گیرد. این میراث، تنها مجموعهای از روزنامهها و نشریات نیست؛ بلکه حافظه زنده جامعه ایرانی و سرمایهای بیبدیل برای پژوهشهای تاریخی، اجتماعی، فرهنگی و ارتباطی است.
امید دارم همایش «تاریخ مطبوعات محلی ایران از آغاز تا امروز» با گردهمآوردن استادان، پژوهندگان، روزنامهنگاران، کتابداران و دارندگان مجموعههای مطبوعاتی، زمینه شکلگیری شبکهای ملی برای حفاظت از مطبوعات محلی را فراهم آورد و مسیر گذار از مطالعات پراکنده و توصیفی به پژوهشهای روشمند، تحلیلی و میانرشتهای را هموار کند.
انتهای پیام
