مصرف بهینه برق، امروز دیگر تنها یک توصیه ساده نیست بلکه به چالشی حیاتی در تقابل با بحران‌های جهانی تبدیل شده است؛ در دنیایی که هزینه‌های انرژی به شدت در حال افزایش بوده و پیامدهای مخرب زیست‌محیطی به وضوح خودنمایی می‌کنند، صرفه‌جویی در مصرف انرژی یک ضرورت زیستی و اقتصادی است و مدیریت هوشمندانه این منبع، تنها راه عبور از چرخه‌های پرهزینه و آسیب‌زا به محیط‌زیست است.

ارزیابی‌های جهانی نشان می‌دهد که حدود ۲۰ درصد از کل مصرف انرژی در دنیا به دستگاه‌های سرمایشی مرتبط بوده که این رقم در ایران با توجه به شرایط اقلیمی، به مراتب بالاتر است.

در این میان، کولرهای آبی به عنوان یکی از پرمصرف‌ترین وسایل برقی در منازل، همزمان دو چالش بزرگ «بحران آب» و «فشار به شبکه برق» را ایجاد می‌کنند؛ طبق آمار، هر کولر آبی در طول شبانه‌روز به‌طور میانگین حدود ۳۶۰ لیتر آب مصرف می‌کند که در مقیاس ملی، رقم قابل‌توجهی را شامل می‌شود. همچنین اگر یک کولر آبی ۳۵۰۰ با توان مصرفی ۱۰۰۰ وات حداقل ۱۲ ساعت در روز کار کند ۳۶۰ کیلووات ساعت در ماه برق مصرف می‌کند؛  با این حال می‌توان با بهره‌گیری از راهکارهای ساده‌ اما تاثیرگذاری مثل نصب سایه‌بان مصرف انرژی را کاهش داد.

حمیدرضا عدل، مدیر دفتر مدیریت مصرف شرکت توزیع برق استان یزد در این رابطه در گفت‌وگو با ایسنا ضمن اشاره به این که سایه‌بان صرفاً یک پوشش ساده نیست، اظهار کرد: تحلیل‌های ترمودینامیکی نشان می‌دهند که این اقدام از سه طریق کاهش جذب گرمای تابشی، کنترل دمای آب و فرآیند تبخیر و بهینه‌سازی عملکرد الکتریکی و مکانیکی فرآیند سرمایش را بهبود می‌بخشد.

وی با بیان این که نصب کولرهای آبی روی پشت‌بام بدون سایه‌بان، آن‌ها را در معرض مستقیم تابش نور خورشید قرار می‌دهد، افزود: در این حالت، بدنه فلزی کولر مانند یک جذب‌کننده گرما عمل کرده و دمای قطعات داخلی و حوضچه آب را افزایش می‌دهد ولی سایه‌بان با ایجاد لایه محافظ، از برخورد مستقیم اشعه خورشید جلوگیری کرده و بازدهی تبادل حرارتی را حفظ می‌کند.

این مسئول با بیان این که فرآیند سرمایش در کولرهای آبی بر پایه تبخیر آب استوار است، تصریح کرد: طبق اصول ترمودینامیک، اگر دمای آب حوضچه به دلیل تابش خورشید بالا برود، ظرفیت سرمایشی آن به شدت کاهش می‌یابد چرا که آب گرم توانایی جذب و خنک کردن هوای گرم را به میزان کافی ندارد؛ این در حالیست که نصب سایه‌بان با ثابت نگه داشتن دمای آب، اجازه می‌دهد فرآیند تبخیر با حداکثر توان انجام شود.

وی با تاکید بر این که از سوی دیگر، گرما دشمن شماره یک قطعات الکتریکی بوده و تابش مستقیم خورشید باعث داغ شدن موتور و سیم‌پیچ‌ها شده که افزایش مقاومت الکتریکی و کاهش بازدهی موتور را به دنبال دارد، خاطرنشان کرد: سایه‌بان می‌تواند با خنک‌تر نگه‌داشتن موتور، باعث شود تا دستگاه با فشار کمتر و راندمان بالاتر کار کند که این امر مستقیماً به کاهش مصرف برق منجر می‌شود.

عدل در ادامه به مزایای دیگر سایبان‌ها نیز اشاره کرد و گفت: سایبان‌ها با استفاده از مواد عایق و ضد اشعه و با کاهش دمای سطح کولر، از زنگ‌زدگی و آسیب به قطعات داخلی جلوگیری می‌کنند.

وی اضافه کرد: همچنین سایبان‌ها با حفظ دمای مناسب، عمر مفید کولر را افزایش داده و نیاز به تعمیرات مکرر را کاهش می‌دهند که این به معنای صرفه‌جویی در هزینه‌های نگهداری است.

مدیر دفتر مدیریت مصرف  شرکت توزیع برق استان در ادامه با اشاره به این که صرفاً اقدام به نصب سایه‌بان کافی نیست و باید برای دستیابی به حداکثر بازدهی، به جنس، رنگ و نحوه قرار گرفتن آن نیز توجه شود، تصریح کرد: برای استانی مثل یزد با اقلیم گرم و خشک باید از سایه‌بان‌هایی استفاده کرد که در برابر تابش نور خورشید مقاوم باشند و بدین منظور استفاده از مدل‌های فلزی با پوشش ضد UV یا سایه‌بان‌های پلی‌کربناتیِ مات توصیه می‌شود.

وی ضمن اشاره به این که باید برای بازتاب بیشتر نور و دوچندان کردن اثر خنک‌کنندگی از رنگ‌های روشن مانند سفید، کرم و نقره‌ای استفاده شود، بیان کرد: در یزد باید از رنگ‌های تیره مثل مشکی و سورمه‌ای که جذب کننده نور خورشید هستند، پرهیز شود.

عدل همچنین به نحوه قرار گرفتن سایه‌بان و محصور نکردن کولر در بین آن تاکید و با بیان این که سایه‌بان نباید مانع گردش هوا شود، متذکر شد: بین کولر و سایه‌بان فاصله‌ای در حدود ۳۰ تا ۵۰ سانتی‌متری لازم است تا هوا بتواند در اطراف کولر جریان یافته و خودِ سایه‌بان نیز خنک بماند.

این مسئول با اشاره به این که همین اقدامات ساده می‌تواند به نتایج خیره‌کننده‌ای در کاهش مصرف انرژی منجر شود، تاکید کرد: مطالعات و شواهد میدانی نشان می‌دهند که نصب سایه‌بان برای کولر می‌تواند میزان برق مصرفی آن‌ها را تا ۱۵ درصد کاهش داده و با جلوگیری از تبخیر سریع و بی‌رویه آب در اثر تابش مستقیم، در مصرف آب نیز تا ۱۵ درصد صرفه‌جویی کند.

عدل در پایان با بیان این که استفاده از سایه‌بان برای کولر، فراتر از یک اقدام ساده، یک سرمایه‌گذاری هوشمندانه برای حفظ تجهیزات، کاهش هزینه‌های تعمیر و نگهداری و مقابله با بحران‌های زیست‌محیطی است، تصریح کرد: این اقدامات کوچک در مقیاس خانوار، وقتی در مقیاس ملی اجرا شوند، می‌تواند سهم قابل‌توجهی در پایداری شبکه برق و مدیریت منابع آبی کشور ایفا کند.

انتهای پیام