سلف دانشگاه برای بسیاری از دانشجویان، بهویژه دانشجویان خوابگاهی، تنها محل صرف یک وعده غذا نیست، بخشی از زندگی روزمرهای است که در آن با حساب و کتاب دقیق هزینههای تحصیل، رفت و آمد، اجاره خوابگاه، خرید کتاب و لوازم آموزشی و دیگر مخارج زندگی دستوپنجه نرم میکنند. در چنین شرایطی، هر تغییری در شیوه تأمین غذای دانشجویان میتواند مستقیماً بر معیشت و کیفیت زندگی آنان اثر بگذارد.
این روزها طرح حذف یارانه مستقیم غذا در سلف دانشگاه و پرداخت مبلغ مربوط به آن به حساب دانشجویان، با واکنش و نگرانیهایی از سوی برخی دانشجویان همراه شده است، دانشجویانی که معتقدند اگر چه پرداخت این مبلغ در نگاه نخست میتواند نوعی حمایت مالی به نظر برسد، اما در عمل ممکن است نتواند هزینه واقعی تهیه یک وعده غذای مناسب را پوشش دهد.
نگرانی اصلی دانشجویان این است که با انتقال یارانه غذا از سلف به حساب شخصی، مسئولیت تأمین غذای روزانه عملاً بر دوش خود دانشجو قرار میگیرد، موضوعی که برای دانشجویان خوابگاهی که بخش قابل توجهی از روزهای خود را دور از خانواده سپری میکنند، اهمیت بیشتری دارد، بسیاری از این دانشجویان، درآمد مستقلی ندارند و هزینههای تحصیل و زندگی آنها عمدتاً از سوی خانواده تأمین میشود، خانوادههایی که خود با افزایش هزینههای زندگی مواجه هستند.
دانشجویان میگویند سلف دانشگاه، دستکم در شرایط فعلی، امکان دسترسی آنان به غذای گرم و نسبتاً ارزان را فراهم میکند، اما اگر یارانه از این چرخه خارج شود، مشخص نیست مبلغ پرداختی به حساب دانشجو تا چه اندازه با افزایش قیمت مواد غذایی و هزینه واقعی تهیه غذا تناسب خواهد داشت.
از سوی دیگر، این نگرانی وجود دارد که برخی دانشجویان برای مدیریت هزینههای ماهانه خود، ناچار شوند کیفیت و تعداد وعدههای غذایی خود را کاهش دهند یا به غذاهای ارزانتر و کمارزشتر روی بیاورند، مسئلهای که در بلندمدت میتواند سلامت، توان جسمی و حتی تمرکز دانشجویان بر تحصیل را تحت تأثیر قرار دهد.
دانشجویان همچنین تأکید دارند که حمایت از معیشت آنان نباید صرفاً به پرداخت یک مبلغ ثابت محدود شود، بلکه باید سازوکاری طراحی شود که ارزش واقعی یارانه غذا متناسب با تورم و افزایش هزینههای خوراک حفظ شود، به باور آنان، اگر قرار است یارانه غذا به حساب دانشجو واریز شود، باید پیش از اجرای کامل طرح، میزان این مبلغ، نحوه محاسبه آن، تناسبش با قیمت واقعی غذا و سازوکار حمایت از دانشجویان کمبرخوردار بهطور شفاف اعلام شود.
در این میان، وضعیت دانشجویان خوابگاهی بیش از دیگران محل نگرانی است، دانشجویی که از شهر و خانواده خود دور است و بسیاری از هزینههای روزمرهاش بهصورت مستمر افزایش پیدا میکند، اگر حمایت غذایی مؤثر خود را از دست بدهد، ممکن است با فشار اقتصادی بیشتری روبهرو شود.
به نظر میرسد پیش از اجرای هرگونه تغییر اساسی در نظام تغذیه دانشگاهها، لازم است صدای دانشجویان نیز شنیده شود و آثار اقتصادی و اجتماعی این تصمیم مورد بررسی قرار گیرد، زیرا غذای دانشجویی صرفاً یک خدمت رفاهی نیست، بلکه برای بسیاری از دانشجویان، بهویژه اقشار کمبرخوردار و خوابگاهی، بخشی از حمایت معیشتی برای ادامه تحصیل محسوب میشود.
اکنون مطالبه اصلی دانشجویان این است که اگر قرار است شیوه پرداخت یارانه غذا تغییر کند، این تغییر نباید به افزایش هزینه واقعی زندگی آنان منجر شود، بلکه باید به گونهای اجرا شود که امنیت غذایی دانشجویان حفظ شده و دانشجویی به دلیل مشکلات اقتصادی، ناچار به حذف یا کاهش وعدههای غذایی خود نشود.
میزان مخالفتها با طرح جدید تغذیه دانشجویان بسیار بیشتر از موافقتها است
رضا شایانمهر، دانشجوی دکتری دانشگاه شهرکرد و دبیر شورای صنفی این دانشگاه در گفتوگو با ایسنا با اشاره به طرح جدید تغذیه دانشجویان، اظهار کرد: باتوجه به جلسهای که با سازمان امور دانشجویان داشتیم، مهمترین نگرانی دبیران شوراهای صنفی و از طرفی دانشجویان، نبود یک ساختار و شیوهنامه مشخص برای اجرای این طرح است، در حال حاضر مشخص نیست این طرح قرار است به چه شیوهای اجرا شود.
وی افزود: یکی از دلایل اصلی مخالفت دبیران شوراهای صنفی با طرح جدید تغذیه دانشجویان این است که زمان زیادی تا بازگشایی دانشگاهها باقی نمانده، اما هنوز هیچ شیوهنامهای برای اجرای آن ابلاغ نشده است.
شایانمهر ادامه داد: از طرفی، میزان مخالفتها با این طرح بسیار بیشتر از موافقتها است، در جلسهای که با سازمان امور دانشجویان داشتیم، تمامی دبیران شوراهای صنفی با اجرای این طرح مخالف بودند، یکی از مهمترین دلایل این مخالفت، نحوه تأمین بودجه طرح است، چراکه مقرر شده بودجه آن از محل هدفمندی یارانهها و درآمدهای حاصل از فروش نفت تأمین شود، تجربه هدفمندی یارانهها این نگرانی را ایجاد کرده که در بلندمدت امکان تأمین هزینههای این طرح وجود نداشته باشد، در سالهای اخیر نیز با وجود تورم، افزایش متناسبی در مبلغ یارانه صورت نگرفته و دانشجویان نگران هستند همین مشکل در اجرای طرح جدید تغذیه نیز تکرار شود.
وی با اشاره به وضعیت دانشجویان سنواتی و شبانه، گفت: یکی از مشکلات طرح جدید تغذیه دانشجویان، مشخص نبودن وضعیت دانشجویان سنواتی و شبانه است، اگر یارانه تغذیه به این گروه از دانشجویان تعلق نگیرد، هزینههای سنگینی به آنها تحمیل میشود و حتی ممکن است برخی از آنها در ترمهای پایانی به انصراف از تحصیل فکر کنند.
دبیر شورای صنفی دانشگاه شهرکرد با بیان اینکه یکی دیگر از دلایل مخالفت با این طرح، ایجاد انحصار است، تصریح کرد: باتوجه به اینکه قرار است سلفهای مرکزی حذف و رستورانها و سلفهای خصوصی جایگزین شوند، در شهرهای کوچک احتمال ایجاد انحصار وجود دارد، در این شهرها ممکن است تنها یک پیمانکار امکان فعالیت داشته باشد و در نتیجه رقابتی برای ارتقای کیفیت غذا شکل نگیرد، این موضوع میتواند به کاهش کیفیت غذا منجر شود، از سوی دیگر، تنوع نیز از دانشجو گرفته میشود و دانشگاه ناچار خواهد بود برای حفظ همان یک پیمانکار، حتی در صورت کاهش کیفیت و کمیت غذا، با او همکاری کند.
وی ادامه داد: موضوع دیگری که وجود دارد، بحث فقر پنهان است، مبلغی که برای تغذیه دانشجویان در نظر گرفته میشود، اگرچه یکسان است، اما توان مالی دانشجویان یکسان نیست، ممکن است دانشجویی که وضعیت مالی ضعیفتری دارد، ناچار باشد در طول هفته غذا با قیمت پایه و کیفیت پایینتر انتخاب کند، در حالی که دانشجویی با توان مالی بالاتر بتواند غذاهای باکیفیتتر تهیه کند، این مسئله میتواند به نوعی فقر غذایی در میان دانشجویان کمبرخوردار منجر شود.
شایانمهر با اشاره به مشکل ازدحام در رستورانها در طرح جدید تغدیه دانشجویان، گفت: سلفهای مرکزی دانشگاه ظرفیت بالایی داشتند و حدود هزار نفر میتوانستند بهصورت همزمان از آن استفاده کنند، اما اگر این جمعیت بین رستورانهای کوچک داخل دانشگاه تقسیم شود، بهویژه در ساعات اوج مراجعه که معمولاً بین ساعت ۱۲ تا ۱۳:۳۰ است، ازدحام افزایش پیدا میکند و رستورانها توان پاسخگویی به این حجم از مراجعه را نخواهند داشت، این موضوع در جلسه با سازمان امور دانشجویان مطرح شد، اما پاسخ ارائه شده قانعکننده نبود، پیشنهاد آنها افزایش بازه زمانی سرو غذا بود، در حالی که عملاً دانشجویان ساعت ۹:۳۰ صبح ناهار صرف نمیکنند.
وی خاطرنشان کرد: یکی دیگر از چالشهای موجود مربوط به این طرح، موضوع تورم است، در طرح فعلی هیچ برنامه مشخصی برای تطبیق مبلغ یارانه تغذیه با نرخ تورم دیده نشده است، این سؤال مطرح است که آیا دانشجو چند ماه بعد نیز میتواند با همین مبلغ غذای مورد نیاز خود را تهیه کند یا خیر و لازم است سازوکار مشخصی برای بازنگری این مبلغ متناسب با نرخ تورم پیشبینی شود.
دبیر شورای صنفی دانشگاه شهرکرد در پایان گفت: باتوجه به اطلاعات موجود، اجرای این طرح میتواند چالشهای متعددی برای دانشجویان ایجاد کند، در شرایط فعلی، از نظر شورای صنفی این طرح به ضرر دانشجویان است، مگر اینکه تصمیمات جدیتری در خصوص آن اتخاذ شده و پیشنهادهای ارائهشده از سوی دانشجویان در روند اجرای طرح مورد توجه قرار گیرد.
اجرای طرح جدید تغذیه دانشجویان میتواند چالشهای بیشتری برای دانشجویان ایجاد کند
احسان انصاری، دانشجوی سال پنجم پزشکی و دبیرکل شورای صنفی دانشگاه علوم پزشکی شهرکرد در گفتوگو با ایسنا با اشاره به طرح جدید تغذیه دانشجویان، اظهار کرد: وزارت بهداشت با اجرای این طرح برای چند سال آینده، عملاً مخالفت کرده است، این طرح هم موافقان و هم مخالفانی دارد، یکی از مهمترین دلایل مخالفت این است که در صورت اجرای طرح، رستورانهای طرف قرارداد ممکن است قیمتهایی تعیین کنند که دانشجویان توان پرداخت آن را نداشته باشند، بسیاری از دانشجویانی که از توان مالی پایینتری برخوردار هستند، نمیتوانند علاوه بر مبلغی که بهعنوان یارانه دریافت میکنند، هزینه بیشتری پرداخت کرده و غذای مورد نیاز خود را تهیه کنند.
وی افزود: البته میتوان راهکارهایی برای کاهش این مشکلات در نظر گرفت، برای مثال، تعرفه دولتی برای رستورانهای طرف قرارداد تعیین شود تا قیمت غذا برای دانشجویان کمتر باشد، همچنین طرح دیگر این است که فروشگاهها یا سوپرمارکتهایی بهعنوان مراکز طرف قرارداد معرفی شوند تا دانشجویان بتوانند با بن کالای خود از آنها خرید کنند، البته این راهکار بیشتر برای دانشجویانی مناسب است که فرصت آشپزی دارند، در حالیکه در برخی رشتهها به دلیل حجم بالای دروس، امکان تهیه تمام وعدههای غذایی توسط خود دانشجو وجود ندارد.
دبیرکل شورای صنفی دانشگاه علوم پزشکی شهرکرد با اشاره به طرح جدید تغذیه دانشجویان، ادامه داد: این طرح در عین حال موافقانی نیز دارد که بیشتر از قشر متوسط به بالا هستند، با توجه به اینکه کیفیت غذای دانشجویی در حال حاضر پایین است و گلایههای زیادی در این خصوص وجود دارد، برخی دانشجویان از اجرای این طرح استقبال میکنند، در واقع، این موضوع تا حد زیادی به توان مالی دانشجویان بستگی دارد، دانشجویانی که توان مالی ضعیفتری دارند، معتقدند همان غذای سلف با کیفیت بهتر ارائه شود، اما دانشجویانی که از وضعیت مالی مناسبتری برخوردار هستند، ترجیح میدهند این طرح اجرا شود و در صورت نیاز، بخشی از هزینه غذا را خودشان پرداخت کنند تا غذای باکیفیتتری دریافت کنند.
وی تصریح کرد: این طرح میتواند چالشهای بیشتری برای دانشجویان ایجاد کند، همچنین اجرای آن نیز به بودجه قابل توجهی نیاز دارد، در حال حاضر، حتی در پرداخت مطالبات پیمانکاران سلف نیز مشکلاتی وجود دارد، چه برسد به اینکه قرار باشد این مبالغ بهصورت مستمر و ماهانه به تعداد بسیاری دانشجو پرداخت شود.
انصاری خاطرنشان کرد: باتوجه به شرایط اقتصادی و تورم موجود، اگر دانشجویان نتوانند با مبلغ اختصاص یافته غذای مورد نیاز خود را تهیه کنند، در نهایت دوباره خواستار بازگشت به همان سیستم غذای سلف خواهند شد.
وی با اشاره به ضرورت نظارت بر کیفیت غذای سلف،گفت: اگر مواد اولیه باکیفیت در اختیار پیمانکار قرار گیرد، قراردادها بهدرستی تنظیم شوند و نظارت دقیقتری بر عملکرد پیمانکاران انجام شود، کیفیت غذا نیز افزایش خواهد یافت، این راهکار بهمراتب بهتر از آن است که دانشجو، علاوه بر دغدغههای درسی، مسئول تأمین غذای روزانه خود نیز باشد.
انتهای پیام
