سعید رومانی در گفتوگو با ایسنا، با اشاره به دستهبندی نظامهای آموزشی اظهار کرد: نظامهای آموزشی به طور کلی در سه گروه دانشآموزمحور، معلممحور و محتوامحور قرار میگیرند. در نظام دانشآموزمحور، برنامهریزی آموزشی بر اساس استعدادها، علایق و توانمندیهای فردی دانشآموزان انجام میشود، اما در نظام محتوامحور که آموزش و پرورش ایران بیشتر به آن نزدیک است، محور اصلی ارائه محتوای از پیش تعیینشده است.
وی افزود: در چنین ساختاری، معلم موظف است محتوای مشخصی را به دانشآموز منتقل کند و دانشآموز نیز عمدتاً به حفظ و تکرار همان مطالب برای موفقیت در آزمونها و ارزشیابیها میپردازد، در حالی که هدف اصلی آموزش باید ایجاد فهم عمیق، پرورش خلاقیت و تقویت توانایی حل مسئله باشد.
این عضو هیأت علمی دانشگاه فرهنگیان لرستان ادامه داد: رویکرد محتوامحور موجب میشود بسیاری از استعدادها و علایق دانشآموزان آنگونه که باید شناسایی و شکوفا نشوند. یک محتوای آموزشی یکسان ممکن است با تواناییهای گروهی از دانشآموزان هماهنگ باشد، اما نمیتواند پاسخگوی تفاوتهای فردی و ظرفیتهای متنوع همه دانشآموزان باشد.
رومانی تصریح کرد: نتیجه چنین رویکردی، تربیت دانشآموزانی است که بیشتر به حفظ مطالب روی میآورند تا یادگیری عمیق و کاربردی؛ به همین دلیل ممکن است اطلاعات زیادی در ذهن داشته باشند، اما در تحلیل، خلاقیت و استفاده از آموختهها در موقعیتهای واقعی با مشکل مواجه شوند.
وی با اشاره به فاصله میان پژوهشهای علوم تربیتی و عرصه اجرا در آموزش و پرورش گفت: یکی از مشکلات اساسی نظام آموزشی کشور، فاصله قابل توجه میان یافتههای پژوهشی و سیاستگذاریها و برنامههای اجرایی است. پژوهشهای ارزشمندی در حوزه تعلیم و تربیت انجام میشود، اما بخش زیادی از این مطالعات به مرحله اجرا نمیرسد و در مراکز پژوهشی یا کتابخانههای دانشگاهی باقی میماند.
عضو هیأت علمی دانشگاه فرهنگیان لرستان، علت این فاصله را نبود پیوند مؤثر میان متخصصان علوم تربیتی و تصمیمگیران آموزش و پرورش دانست و افزود: زمانی که متخصصان تعلیم و تربیت نقش پررنگتری در سیاستگذاری آموزشی داشته باشند، امکان بهرهگیری از یافتههای علمی و حرکت به سمت اصلاحات واقعی بیشتر خواهد شد.
رومانی با انتقاد از تأثیر سیاستزدگی بر نظام آموزشی کشور اظهار کرد: آموزش و پرورش باید نهادی باشد که همه بخشهای جامعه در خدمت ارتقای آن قرار گیرند، اما در بسیاری از مواقع، به جای اینکه سایر نهادها برای تحقق اهداف آموزشی کمککننده باشند، این نظام آموزشی است که تحت تأثیر مسائل سیاسی و ملاحظات بیرونی قرار میگیرد.
وی ادامه داد: سیاستزدگی یکی از موانع مهم تحول در آموزش و پرورش است، زیرا موجب میشود اولویتهای اصلی این نهاد، یعنی تربیت نیروی انسانی توانمند، شناسایی استعدادها و آمادهسازی نسل آینده برای مواجهه با مسائل جامعه، تحتالشعاع قرار گیرد.
این دکترای علوم تربیتی دانشگاه فرهنگیان لرستان با تأکید بر ضرورت تغییر رویکرد در آموزش کودکان و نوجوانان گفت: یکی از خطاهای مهم تربیتی، ارائه آموزش یکسان به همه دانشآموزان بدون توجه به تفاوتهای فردی و استعدادهای آنان است.
رومانی خاطرنشان کرد: راه برونرفت از مشکلات موجود، حرکت تدریجی از نظام محتوامحور به سمت نظامی دانشآموزمحور است؛ نظامی که در آن استعدادهای مختلف دانشآموزان در حوزههای علمی، هنری، ورزشی و مهارتی شناسایی شده و مسیر آموزشی متناسب با توانمندیهای هر فرد طراحی شود.
وی در ادامه تأکید کرد: تنها با ایجاد چنین تحولی میتوان به نظام آموزشی پویا، کارآمد و آیندهنگر دست یافت؛ نظامی که به جای تربیت حافظهمحور، زمینه رشد خلاقیت، مهارت و شکوفایی استعدادهای نسل آینده را فراهم کند.
انتهای پیام
