مرکز آمار ایران با تغییر استراتژی از روش‌های سنتی به سمت «سرشماری ثبتی‌مبنا»، گام بزرگی در جهت بهینه‌سازی فرآیند گردآوری داده‌ها برداشته است.

برخلاف سرشماری‌های کلاسیک که نیازمند عملیات میدانی پیچیده، پرهزینه و زمان‌بر بودند، مدل جدید بر پایه استفاده از ثبت‌های آماری موجود استوار است؛ این رویکرد نه تنها با کاهش مراجعات حضوری و نرخ بی‌پاسخی، دقت آماری را تضمین می‌کند، بلکه با تبدیل شدن از یک تصویر لحظه‌ای به یک جریان پویای اطلاعاتی، امکان بروزرسانی مستمر داده‌ها را بدون نیاز به تکرار عملیات‌های سنگین فراهم می‌سازد.

رضا ولی‌زاده، رئیس گروه اجرای طرح‌های آماری و سرشماری سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی استان یزد در گفت‌وگو با ایسنا، با اشاره به اجرای نهمین سرشماری عمومی نفوس و مسکن به روش ثبتی‌مبنا در سال جاری، اظهار کرد: وجه تمایز این دوره از سرشماری نسبت به ادوار گذشته، اجرای نخستین تجربه ایران در قالب سرشماری «ثبتی‌مبنا» است.

وی با تأکید بر این که این شیوه با تکیه بر داده‌های ثبتی دستگاه‌های اجرایی، نیاز به عملیات گسترده میدانی را کم می‌کند، خاطرنشان کرد: اجرای سرشماری به روش ثبتی‌ مبنا علاوه بر افزایش دقت و صحت آمار، بار هزینه‌های اجرایی را نیز به‌طور چشمگیری کاهش خواهد داد.

ولی‌زاده با بیان این که استان‌ها نقش حلقه اتصال میان ستاد ملی و دستگاه‌های اجرایی محلی را ایفا می‌کنند، تصریح کرد: در استان یزد نیز هماهنگی‌های لازم برای تکمیل زیرساخت‌های اجرایی، بروزرسانی نقشه‌ها و تعامل مستمر با مرکز آمار ایران به منظور اجرای هر چه بهتر سرشماری در جریان است.

وی با اشاره به پشتوانه تجربیات موفق استان، اجرای آزمایشی طرح در شهرستان بهاباد در سال ۱۴۰۱ و همچنین اجرای موفق در شهر تفت و روستای اسلامیه در سال ۱۴۰۴ را از نقاط قوت این استان برشمرد و گفت: یزد برای ورود به مرحله اصلی آماده بوده و نقشه‌های اولیه نیز جهت بررسی‌های تخصصی به مرکز آمار ارسال شده است.

این مسئول در خصوص ارزیابی کیفیت داده‌ها نیز تصریح کرد: در طرح‌های پایلوت انجام‌ شده در استان، کیفیت داده‌های ثبتی به دقت مورد پایش قرار گرفت؛ به‌طور نمونه، انطباق کدپستی با کارت ملی که از اهمیت حیاتی برخوردار است، به دقت ارزیابی شد تا راهکارهای اصلاحی جهت تصمیم‌گیری در سطوح ملی تدوین شود.

رئیس گروه اجرای طرح‌های آماری سازمان مدیریت، با تبیین اقدامات در دست اجرا، بروزرسانی نقشه‌ها را زیربنای اصلی این سرشماری دانست و تاکید کرد: شهرداری‌ها و بنیاد مسکن متولی به‌هنگام‌سازی نقشه‌های مناطق شهری و روستایی بوده تا برای پوشش کامل استان این نقشه‌ها در اختیار سازمان مدیریت قرار گیرد.

وی در زمینه زیرساخت‌های ارتباطی نیز با اشاره به فراهم‌سازی مقدمات راه‌اندازی خطوط ارتباطی ۴۰۰۲۰ و ۴۰۰۲۱ به عنوان شماره‌های ملی برای پاسخگویی به خانوارها، افزود: همچنین مقرر شده در بازه زمانی سرشماری، شماره‌های اختصاصی برای هر شهرستان نیز تخصیص یابد تا شهروندان بتوانند به سهولت با ستاد سرشماری شهرستان خود در ارتباط باشند.

وی در خصوص ساختار عملیاتی این سرشماری نیز تصریح کرد: فرمانداران به عنوان «مدیر اجرایی سرشماری» در سطح شهرستان فعالیت خواهند داشت و بدنه اجرایی نیز شامل معاونان فنی، کارشناسان و ماموران آمارگیر خواهد بود.

ولی‌زاده در نهایت در تشریح روش‌های سه‌گانه گردآوری اطلاعات در سرشماری ۱۴۰۵، اولویت نخست را استفاده از آمارهای ثبتی استخراج شده از سامانه‌های ثبت‌احوال، راهنمایی و رانندگی، ثبت اسناد، بنیاد مسکن و سایر دستگاه‌ها عنوان کرد و گفت: چنانچه داده‌های ثبتی کفایت نکند، در مرحله دوم از «خوداظهاری» خانوارها استفاده خواهد شد و در نهایت، مأموران آمارگیر برای تکمیل اطلاعات خانوارهای باقی‌مانده، به صورت حضوری مراجعه خواهند کرد.

انتهای پیام