علیمحمد نادرخانی امروز (دوشنبه ۱۹ مرداد) در مراسم امضا تفاهمنامه همکاری علمی پژوهشی و فناوری ما بین شرکت آب و فاضلاب استان زنجان و جهاد دانشگاهی واحد استان زنجان، اظهار کرد: یکی از پروژههای موفق، اجرای سامانه پایش برخط کلر بود که به پایداری کلرسنجی و کنترل آنلاین این شاخص در شهر زنجان کمک کرد.
وی افزود: پیش از اجرای این پروژه، کلرسنجی به صورت فیزیکی انجام میشد و به دلیل تکراری بودن فرآیند، همواره دغدغههایی درباره نحوه انجام و ثبت نتایج وجود داشت. در ادامه نیز برای رفع این مشکل، تجهیزات کلرسنجی آنلاین خریداری شد که در دوره شیوع کرونا، بهرهبرداری از آنها با مشکلاتی مواجه شد.
نادرخانی ادامه داد: با همکاری جهاد دانشگاهی، این پروژه به نتیجه رسید و امکان کنترل آنلاین کلرسنجی در شبکه توزیع آب شهر زنجان فراهم شد که این موضوع در حفظ پایداری فرآیند کلرسنجی مؤثر بود.
مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب استان زنجان با اشاره به اجرای سامانه هوشمند حفاظت از تأسیسات آبرسانی، گفت: این پروژه ابتدا با همکاری جهاد دانشگاهی و شرکت گاز اجرا شده بود و پس از موفقیت آن، آبفا نیز از ظرفیت این سامانه برای مقابله با سرقت و حفاظت از تجهیزات استفاده کرد.
وی تعامل و انعطافپذیری جهاد دانشگاهی در اجرای پروژهها را، یکی از نقاط قوت این همکاری دانست و افزود: در یکی از پروژهها تجهیزات مورد نیاز پیش از پرداخت هزینه در اختیار آبفا قرار گرفت و همین موضوع در پیشبرد سریعتر پروژه مؤثر بود.
نادرخانی با تأکید بر ضرورت استفاده از تجربیات پژوهشی موجود در کشور، اظهار کرد: قرار نیست هر شرکت آب و فاضلاب به صورت جداگانه مسیر آزمون و خطا را طی کند؛ باید از تجربیات دانشگاهها و مجموعههای پژوهشی استفاده شود تا نیازهای صنعت با هزینه و زمان کمتری برطرف شود.
او با اشاره به وجود حدود ۹۳ دستگاه کلرسنجی آنلاین در شبکه توزیع آب استان، تصریح کرد: اگر جهاد دانشگاهی بتواند در حوزه پشتیبانی این تجهیزات و حتی طراحی و ساخت نمونههای بومی ورود کند، کمک بزرگی به صنعت آب خواهد بود؛ چراکه در حال حاضر در زمینه پشتیبانی برخی تجهیزات خارجی با مشکلاتی مواجه هستیم.
مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب استان زنجان، قرائت از راه دور و کنترل منابع تأمین آب را از دیگر نیازهای این شرکت عنوان کرد و گفت: در بخش روستایی حدود ۱۲۰ تا ۱۳۰ منبع تأمین آب مجهز به تجهیزات قرائت شدهاند، اما در زمینه پشتیبانی این تجهیزات نیز با چالشهایی مواجه هستیم.
وی افزود: اگر بتوانیم این موضوع را در قالب یک پروژه فناورانه با جهاد دانشگاهی دنبال کنیم، میتوان به افزایش دقت و شفافیت آمار تولید آب کمک کرد؛ چراکه وقتی آمار شفاف باشد، تصمیمگیری برای مدیریت منابع و کاهش مشکلات نیز آسانتر خواهد بود.
نادرخانی همچنین با اشاره به ضرورت توسعه هوشمندسازی و تلهمتری در شبکه آب، بیان کرد: موضوع نیترات نیز یکی از چالشهای مهم صنعت آب است و ظرفیتهای خوبی در جهاد دانشگاهی و شرکتهای دانشبنیان استان برای ورود به این حوزه وجود دارد.
او با اشاره به ظرفیتهای آموزشی جهاد دانشگاهی، ادامه داد: در حوزه آموزش و همچنین بهینهسازی مصرف انرژی نیز ظرفیتهای مناسبی وجود دارد که میتوان از آنها برای ارتقای توانمندی نیروی انسانی و کاهش مصرف انرژی استفاده کرد.
مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب استان زنجان، نشتیابی را یکی دیگر از نیازهای این شرکت دانست و گفت: در زمینه نشتیابی تلاشهایی انجام شده و حتی نشتیابی ماهوارهای نیز دنبال شد، اما به دلیل شرایط موجود، نتایج آن به طور کامل حاصل نشد. استفاده از ظرفیت جهاد دانشگاهی در حوزه نشتیابی میتواند در راستای کاهش هدررفت آب مؤثر باشد.
نادرخانی همچنین به چالشهای موجود در حوزه ژئوفیزیک و شناسایی منابع آب اشاره کرد و گفت: در این زمینه تجربههای مختلفی داشتهایم و مسیر خود را تا حد زیادی پیدا کردهایم، اما استفاده از ظرفیت علمی و تجربیات جهاد دانشگاهی در حوزه زمینشناسی و ژئوفیزیک میتواند به افزایش اطمینان در شناسایی منابع آب و کاهش ریسک حفاریها کمک کند.
وی خاطرنشان کرد: حفاریهای ناموفق علاوه بر هزینههای مالی، اعتبار مجموعه را نیز تحت تأثیر قرار میدهد؛ بنابراین استفاده از فناوری و دانش تخصصی برای افزایش دقت در شناسایی منابع آب اهمیت زیادی دارد.
مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب استان زنجان با اشاره به فعالیت این شرکت در حوزههای آب شهری، آب روستایی و جمعآوری و دفع فاضلاب، گفت: این مجموعه یکی از حوزههای پرچالش خدماترسانی است و همکاران ما به صورت شبانهروزی برای ارائه خدمات پایدار به مردم تلاش میکنند و امیدواریم با توسعه همکاری با جهاد دانشگاهی بتوانیم بخشی از این چالشها را برطرف کنیم.
در ادامه سرپرست معاونت پژوهشی جهاد دانشگاهی استان زنجان گفت: بخش قابل توجهی از فعالیتها و محصولات فناورانه جهاد دانشگاهی زنجان به حوزه آب اختصاص یافته و در این زمینه، طرحهای مختلفی از پایش برخط کیفیت آب تا طراحی و ساخت حسگرهای تخصصی در حال اجراست.
کامران جعفری با اشاره به ظرفیتهای پژوهشی و فناورانه جهاد دانشگاهی، اظهار کرد: جهاد دانشگاهی طی چهار دهه فعالیت، ظرفیت گستردهای در حوزه پژوهش، فناوری و تجاریسازی ایجاد کرده و تلاش این مجموعه بر این است که دستاوردهای پژوهشی را از مرحله تحقیق و نمونهسازی به محصول و استفاده در صنعت برساند.
وی با اشاره به فعالیت سه مرکز خدمات تخصصی جهاد دانشگاهی استان زنجان، افزود: یکی از این مراکز در حوزه پایش محصولات کشاورزی و مواد غذایی فعالیت میکند و مرکز خدمات تخصصی بهینهسازی مصرف انرژی نیز در حوزه موتورخانهها و بهینهسازی مصرف انرژی فعال است.
جعفری ادامه داد: مرکز خدمات تخصصی فناوری اطلاعات و ارتباطات جهاد دانشگاهی زنجان نیز در حوزههای سختافزار و نرمافزار فعالیت دارد و تاکنون محصولات و سامانههای متعددی را طراحی و به مرحله تولید و بهرهبرداری رسانده است.
سرپرست معاونت پژوهشی جهاد دانشگاهی استان زنجان با اشاره به برخی از این محصولات، گفت: سامانه هوشمندسازی ایستگاههای گاز، سامانه مانیتورینگ سیستمهای حفاظت کاتدیک در صنعت گاز، سامانه هوشمند آنالیز و پایش برخط پارامترهای آب و سامانه مانیتورینگ و مدیریت تردد پستهای زمینی برق از جمله طرحهای اجراشده یا در حال اجرای این مجموعه است.
او با بیان اینکه بخشی از این طرحها در حوزه زیرساختهای حیاتی کشور مورد استفاده قرار گرفتهاند، اظهار کرد: جهاد دانشگاهی زنجان در حوزههای آب، برق و گاز پروژههای مختلفی را اجرا میکند و رویکرد این مجموعه، شناسایی مسائل واقعی دستگاهها و ارائه راهکارهای فناورانه برای حل آنهاست.
جعفری با اشاره به رویکرد جهاد دانشگاهی در حمایت از تحقیقات کاربردی، گفت: در بسیاری از موارد، فاز اولیه تحقیقات و نمونهسازی با هزینه جهاد دانشگاهی انجام میشود تا پس از رسیدن به نتیجه اولیه، زمینه برای اجرای طرح و تجاریسازی فناوری فراهم شود.
وی افزود: در حال حاضر سامانههای هوشمند طراحیشده توسط جهاددانشگاهی زنجان در ۳۵۰ ایستگاه شرکت گاز استان زنجان، ۳۰ ایستگاه شرکت آب و فاضلاب استان و ۵۰ ایستگاه شرکت توزیع نیروی برق استان زنجان مورد استفاده قرار گرفته است.
سرپرست معاونت پژوهشی جهاد دانشگاهی استان زنجان با تأکید بر اهمیت حوزه آب، بیان کرد: حدود ۴۰ درصد از فعالیتها و محصولات فناورانه این مجموعه به حوزه آب اختصاص دارد که یکی از مهمترین آنها سامانه هوشمند آنالیز و پایش برخط پارامترهای سلامت آب است.
او طراحی و ساخت سنسور اندازهگیری کلر آزاد و pH، پایش سریع میزان نیترات آب با استفاده از نانوحسگرهای الکتروشیمیایی، سامانه برخط مدیریت نمونهبرداری کیفیت آب و سامانه مانیتورینگ از راه دور دستگاه آبشیرینکن را از دیگر طرحهای جهاد دانشگاهی زنجان در این حوزه عنوان کرد.
جعفری با اشاره به طرح پایش سریع میزان نیترات آب، گفت: این طرح در سال ۱۴۰۱ به عنوان یکی از طرحهای اقتصاد مقاومتی استان زنجان انتخاب شد و تا مرحله کشوری نیز پیش رفت.
وی خاطرنشان کرد: با امضای تفاهمنامه همکاری میان جهاد دانشگاهی و شرکت آب و فاضلاب استان زنجان، ظرفیتهای پژوهشی و فناورانه دو مجموعه بیش از گذشته در راستای حل مسائل حوزه آب و فاضلاب به کار گرفته شود.
در ادامه مدیر برنامهریزی، نظارت و توسعه معاونت پژوهش و فناوری جهاددانشگاهی استان زنجان اظهار کرد: این پروژه با هدف رفع چالشهایی از جمله خطای انسانی در اندازهگیری، افزایش هزینههای نمونهبرداری، محدودیت پوشش زمانی و مکانی، دشواری ثبت و تحلیل دادهها و افزایش اطمینان از کیفیت آب آغاز شد.
سعید اسمعیلی افزود: از سال ۱۴۰۳ جلسات مشترکی با شرکت آب و فاضلاب استان زنجان در سطح مدیریتی و کارشناسی برگزار و بازدیدهایی از مخازن و ایستگاهها انجام شد و در نهایت سه نقطه به صورت پایلوت برای اجرای طرح انتخاب شد.
وی ادامه داد: پس از اجرای پایلوت و صحتسنجی نتایج توسط کارشناسان شرکت آب و فاضلاب، قرارداد اجرای سامانه پایش برخط در ۲۵ ایستگاه کلرزنی و چند ایستگاه دیگر منعقد شد و در مجموع حدود ۳۰ ایستگاه تحت پوشش این سامانه قرار گرفت.
اسمععیلی با بیان اینکه سامانه طراحیشده کاملاً بومی است، تصریح کرد: این سامانه توسط متخصصان جهاد دانشگاهی طراحی و ساخته شده و در فاز نخست، پایش برخط کلر را انجام میدهد و قابلیت استفاده در شبکه توزیع، مخازن آب و تصفیهخانهها را دارد.
وی افزود: سامانه از یک داشبورد مدیریتی تحت وب برخوردار است و علاوه بر سنجش و پایش آنلاین پارامترها، امکان کنترل برخی شرایط محیطی و امنیتی تجهیزات را نیز فراهم میکند.
اسمعیلی با اشاره به قابلیت توسعه این سامانه، گفت: در طراحی آن امکان اتصال سنسورهای مختلف در نظر گرفته شده است و در مراحل بعد میتوان پارامترهایی مانند pH و کدورت و سایر شاخصهای مورد نیاز را نیز به سامانه اضافه کرد.
وی یکی از چالشهای اصلی اجرای این پروژه را وابستگی به سنسورهای خارجی عنوان کرد و گفت: بیش از ۹۰ درصد سنسورهای کلر موجود در بازار خارجی هستند و علاوه بر قیمت بالا، در سالهای اخیر به دلیل تحریمها، محدودیتهای ارزی و مشکلات تأمین قطعات، تهیه و پشتیبانی آنها دشوارتر شده است.
اسماعیلی افزود: در حال حاضر هزینه تهیه مجموعه تجهیزات آنالیزی برای هر مخزن میتواند حدود ۴۵۰ تا ۶۰۰ میلیون تومان باشد و همین موضوع ضرورت بومیسازی این تجهیزات را افزایش داده است.
وی با اشاره به ورود جهاد دانشگاهی به طراحی و ساخت سنسور کلر، اظهار کرد: هدف ما تکمیل زنجیره فناوری و کاهش هزینه اجرای پروژه است تا بتوان هزینهها را حدود ۴۰ تا ۷۰ درصد کاهش داد و امکان توسعه این سامانه در تعداد بیشتری از تأسیسات آب و فاضلاب کشور فراهم شود.
اسماعیلی ادامه داد: پروژه ساخت سنسور بومی کلر در حال حاضر حدود ۶۰ درصد پیشرفت دارد و نتایج اولیه نشان میدهد این سنسور از نظر دقت، سرعت پاسخگویی و هزینه تمامشده، قابلیت رقابت با نمونههای خارجی را دارد.
وی در ادامه از سامانه برخط مدیریت نمونهبرداری کیفیت آب به عنوان یکی دیگر از محصولات فناورانه جهاد دانشگاهی نام برد و اظهار کرد: این سامانه به سفارش شرکت آب و فاضلاب استان ایلام و برای مدیریت فرآیند نمونهبرداری طراحی شد.
اسمعیلی گفت: پیش از این، فرآیند نمونهبرداری و ثبت اطلاعات به صورت کاغذی انجام میشد، اما در سامانه جدید، اطلاعات نمونهبرداری از طریق نرمافزار موبایلی ثبت و با استفاده از GPS محل نمونهبرداری نیز مشخص میشود و اطلاعات به صورت برخط در سامانه تحت وب قابل مشاهده و تحلیل است.
وی کاهش خطا، افزایش شفافیت، سرعتبخشی به تصمیمگیری و کاهش هزینهها را از مزایای این سامانه عنوان کرد.
انتهای پیام
