حجتالاسلام والمسلمین محسن حاجیمرادخانی در گفتوگو با ایسنا با اشاره به مهمترین وجوه ماندگار سیره پیامبر اکرم(ص) اظهار کرد: یکی از مهمترین و ماندگارترین وجوه سیره پیامبر اکرم(ص)، بیداری انسان و جامعه و نگاه روشن و صحیح به واقعیتها است. پیامبر اکرم (ص) در جامعهای ظهور کرد که گرفتار جهل، خرافه، تعصبات قومی و قبیلهای و سنتهای نادرست بود و انسانها در بسیاری از عرصهها بدون توجه به حق و حقیقت، صرفاً از سنتهای پیشینیان پیروی میکردند.
وی افزود: رسالت پیامبر(ص) در چنین فضایی، دعوت انسان به بیداری، حقیقتجویی و رهایی از بندهای جاهلیت بود. ایشان در برابر ظلم و ظالمان و در برابر قدرتهای پوشالی ایستادند و جامعه را به سوی حق، عدالت، کرامت انسانی و مسئولیت اجتماعی هدایت کردند.
این مدرس و پژوهشگر حوزه علمیه مشهد با بیان اینکه این بخش از سیره نبوی امروز نیز بسیار زنده و قابل بازخوانی است، تصریح کرد: جامعه اسلامی نمیتواند نسبت به ظلم و بیعدالتی بیتفاوت باشد و نمیتواند در برابر قدرتهای استکباری و نظامهای حقوقی بیمبنا و فرهنگها و سنتهای نادرست حاکم بر دنیا، سکوت کند. به همین دلیل امروز هم یکی از مهمترین جلوههای بازگشت به سیره نبوی را میتوان در بیداری و مقاومت ملتهای مسلمان در برابر ظلم و استکبار مشاهده کرد.
حاجیمرادخانی ادامه داد: در واقع پیامبر اکرم(ص) به ما آموخت که ایمان و دینداری صرفاً یک امر فردی نیست؛ بلکه انسان مؤمن نسبت به سرنوشت جامعه و نسبت به حق و باطل حساس است و برای تحقق عدالت و دفاع از حق مسئولیت دارد. این بخش از میراث نبوی برای نسل امروز، بهویژه در شرایطی که جهان با انواع تبعیض، ظلم و سلطه مواجه است، همچنان یک پیام زنده و راهگشا است.
خلاء روایتهای تازه و جذاب از سیره نبوی برای نسل جوان
وی با اشاره به نقش رسانهها، هنر و تولیدات فرهنگی در معرفی شخصیت و سیره پیامبر اکرم (ص) اظهار کرد: رسانهها، هنر و تولیدات فرهنگی میتوانند نقش بسیار مهمی در معرفی شخصیت و سیره پیامبر اکرم (ص) داشته باشند. البته ما آثار ارزشمند و قابل توجهی در حوزههای مختلف، از کتاب، فیلم، شعر و عرصههای مختلف هنری و رسانهای داشتهایم و نمیتوان این تلاشها را نادیده گرفت اما واقعیت این است که کارهای انجامنشده در این زمینه، بسیار بیشتر از کارهای انجام شده است.
این مدرس و پژوهشگر حوزه علمیه مشهد افزود: یکی از خلاءهای جدی این است که گاهی پیامبر اکرم(ص) در تولیدات فرهنگی ما بیشتر به عنوان یک شخصیت تاریخی و مذهبی معرفی میشود؛ در حالی که سیره نبوی یک الگوی جامع برای زندگی انسان و ساختن جامعه است.
حاجیمرادخانی با اشاره به نیاز نسل امروز به شناخت سیره پیامبر اکرم (ص) در ارتباط با مسائل روز اظهار کرد: نسل امروز نیاز دارد پیامبر را نه فقط در حوادث صدر اسلام، بلکه در نسبت با مسائل و پرسشهای خودش بشناسد؛ بداند پیامبر با جهل چگونه مواجه شد، با تعصب چه کرد، چگونه میان انسانها برادری ایجاد کرد، چگونه جامعهای اخلاقمحور ساخت، چه نسبتی میان علم، معنویت، عدالت و پیشرفت برقرار کرد و چگونه یک جامعه گرفتار جاهلیت را به جامعهای آگاه، مسئول و دارای آرمانهای بلند تبدیل کرد.
وی با بیان اینکه مسئله فقط افزایش تعداد آثار تولیدشده درباره سیره نبوی نیست، خاطرنشان کرد: بنابراین مسئله فقط تولید آثار بیشتر نیست؛ بلکه تولید روایتهای تازه، جذاب و عمیق از سیره نبوی است؛ روایتهایی که بتوانند پیامبر اکرم(ص) را برای نسل جدید به عنوان یک الگوی زنده و قابل فهم معرفی کنند.
سیره نبوی؛ بنیان شکلگیری هویت فرهنگی و تمدنی جهان اسلام
این پژوهشگر حوزه علمیه مشهد با اشاره به تأثیر سیره پیامبر اکرم (ص) بر شکلگیری هویت فرهنگی و تمدنی جهان اسلام تصریح کرد: تعالیم و سیره پیامبر اکرم (ص) در مدت کوتاه زندگی پربرکت ایشان، یک جامعه دینی را بنیان گذاشت که یک هویت جدید و یک فرهنگ و تمدن جدید را شکل داد. جامعهای که در دل جاهلیت شکل گرفت و توانست از تعصبات قومی و قبیلهای، خرافات و سنتهای نادرست عبور کند و بر محور حق و حقیقت، علم و دانش، اخلاق، کرامت انسانی، محبت و برادری شکل بگیرد.
حاجیمرادخانی ادامه داد: اگر بخواهیم اهمیت این تحول را درک کنیم، کافی است به شرایط جامعهای نگاه کنیم که پیامبر در آن مبعوث شد؛ جامعهای که گرفتار تعصبات قبیلهای، سنتهای غیرانسانی، بیتوجهی به شأن و جایگاه زن و حتی زندهبهگور کردن دختران بود و در بسیاری از موارد، سنت نیاکان بدون سنجش و بدون توجه به دلیل و برهان پذیرفته میشد.
وی افزود: پیامبر اکرم (ص) این جامعه را متحول کرد و هویتی را بنیان گذاشت که در آن حقجویی، حقیقتطلبی، علم، اخلاق، انسانیت و مسئولیت اجتماعی ارزشهای اساسی شدند. همین هویت مشترک بعدها زمینه شکلگیری تمدن بزرگی را فراهم کرد که قرنها در عرصههای علمی و فرهنگی سرآمد جهان بود و دستاوردهای مهمی در دانش و فرهنگ بشری پدید آورد.
بازخوانی سیره نبوی و مواجهه با جاهلیتهای مدرن
این مدرس و پژوهشگر حوزه علمیه مشهد با بیان اینکه بازخوانی سیره نبوی برای امروز صرفاً بازگشت به یک گذشته تاریخی نیست، خاطرنشان کرد: ما امروز با جهانی مواجهیم که همچنان با جاهلیتهای مدرن، سلطه، تبعیض، بیعدالتی و بحران اخلاق روبهرو است. جهانی که در آن ظالمان و مستکبران در برابر چشم افکار عمومی جهان دست به نسلکشی و کودککشی میزنند و نظامهای بینالمللی نیز توان یا اراده لازم برای مقابله با این ظلم را ندارند.
حاجیمرادخانی ادامه داد: در چنین شرایطی، بازخوانی پیام پیامبر اکرم(ص) و بازگشت جامعه جهانی به این پیام الهی، میتواند به انسانها کمک کند تا بار دیگر نسبت خود را با ارزشهای انسانی و الهی تعریف کنند.
وی با اشاره به جایگاه جمهوری اسلامی ایران در بازگشت به اسلام اصیل و اسلام ناب محمدی(ص) اظهار کرد: در دنیای معاصر، جمهوری اسلامی ایران، با رهبری امام امت و رهبر شهید انقلاب، بازگشت به اسلام اصیل و اسلام ناب محمدی(ص) را سرلوحه نهضت قرار داده است و به برکت انقلاب اسلامی نشانههای آشکار رشد ایمان، علم، فرهنگ، اخلاق و پیشرفت در جامعه مشهود است.
این پژوهشگر حوزه علمیه مشهد با اشاره به بیداری دوباره ملتهای مسلمان تصریح کرد: امروزه با بیداری دوباره ملتهای مسلمان، ظرفیتهای تازهای در جهان اسلام در حال شکلگیری است و امید است که این بیداری در میان ملتهای مسلمان گسترش پیدا کند و با بهرهگیری از میراث اصیل نبوی و تجربه تاریخی جهان اسلام، زمینه برای اوجگیری دوباره فرهنگ و تمدن اسلامی و شکلگیری تمدن نوین اسلامی فراهم شود.
انتهای پیام
