به گزارش ایسنا، شبکه ملی اطلاعات، شبکه‌ای مردم‌نهاد با جایگاه کلیدی در زنجیره ارزش اقتصاد دیجیتال است و متکی بر برترین فناوری‌های زیرساختی از جمله نسل‌های نوین ارتباطی مانند ۵G و توسعه فیبر نوری است.

این شبکه در واقع ظرفیت لازم برای نگهداری و تبادل امن اطلاعات داخلی در کشور به منظور توسعه‌ خدمات الکترونیکی و دسترسی به اینترنت از طریق بستر ارتباطی باند پهن‌ سراسری برای کاربران خانگی، کسب‌وکارها و دستگاه‌های اجرایی را فراهم می‌کند.با این وجود طی سال های گذشته استدلال هایی در این زمینه مطرح شده که شبکه ملی ممکن است محدودیت هایی برای دسترسی کاربران و ارتباط با جهان خارج ایجاد کند.

یکی از دوگانه‌هایی که در سال‌های اخیر شکل گرفته، تصور جایگزینی شبکه ملی اطلاعات با اینترنت است؛تصوری که راه‌اندازی شبکه ملی اطلاعات را منجر به محدودیت و قطع خدمات‌دهی اینترنت به کاربران کشور می داند، در حالی که هیچ شبکه‌ای نمی‌تواند جایگزین اینترنت جهانی شود و شبکه ملی اطلاعات نیز چنین کارکردی ندارد، بنابراین شبکه ملی اطلاعات را نمی توان هم‌معنی اینترنت دانست. 

در همین راستا، سید ستار هاشمی - وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات در گفت و گویی با ایسنا،شبکه ملی اطلاعات را رقیب اینترنت ندانسته و می گوید: توسعه شبکه ملی اطلاعات و ارتقای کیفیت اینترنت بین‌الملل دو مسیر متضاد نیستند.وزارت ارتباطات به‌هیچ‌عنوان قائل به جایگزینی یکی با دیگری نیست و همزمان تقویت شبکه داخلی و ارتباطات بین‌الملل را دنبال می‌کند. 

به گفته وی کسانی که دوگانه «اینترنت و شبکه ملی اطلاعات» را مطرح می‌کنند، هم به شبکه ملی اطلاعات آسیب می‌زنند و هم موجب تشویش افکار عمومی می‌شوند. 

از نگاه وزیر ارتباطات، شبکه ملی اطلاعات باید شبکه‌ای با رویکرد اقتصادی باشد و در فضای رقابتی، خدمات باکیفیت و شایسته‌ای به مردم ارائه دهد و بتواند سهم خود از بازار را به دست آورد. 

وحید یزدانیان - معاون توسعه شبکه ملی اطلاعات - نیز در این باره به ایسنا می گوید: در سال‌های گذشته دوگانه ای میان اینترنت و شبکه ملی اطلاعات به وجود آمده بود که تلاش کردیم آن را برطرف کنیم. شبکه ملی اطلاعات به معنای حذف اینترنت نیست و نباید آن را به‌عنوان مجموعه‌ای جدا از دسترسی‌های بین‌المللی تعریف کرد.این دوگانه اشتباه است و باید اعتماد به شبکه ملی اطلاعات وجود داشته باشد.شبکه ای که تضمین کننده دسترسی مردم هست و مردم با آن ارتباط می گیرند.

هم‌زمان با شکل گیری شبکه ملی در کشورمان این پرسش مطرح است که آیا کشورهای دیگر دنیا نیز به سمت راه اندازی شبکه ملی اطلاعات رفته اند و آنها هم سرویس‌های مورد نیاز مردم خود را بومی کرده‌اند؟ 

در پاسخ باید گفت که در حال حاضر شبکه ملی اطلاعات محدود به چند کشور نیست،اکثر کشورهای پیشرفته دارای شبکه ملی اطلاعات هستند که آمریکا، روسیه، هند، کوبا، کره و ژاپن از جمله این کشورها هستند.

البته برخی دیدگاه ها معتقدند که در این کشورها شبکه ملی اطلاعات،کاربردها و تفاوت‌های ساختاری متفاوتی دارد.کشورهایی که دارای شبکه ملی اطلاعات هستند، به نوعی سیاست‌هایی برای استفاده از اینترنت در کشور یا منطقه خود تدوین کرده‌اند و با وضع سیاست‌های اینترنتی، شبکه‌های داخلی و بومی خود را گسترش داده اند.

این کشورها زیرساخت های بومی ایجاد کرده اند ولی دروازه‌های جهانی را نبسته‌اند در ‌واقع تنها جریان اطلاعات را از فیلترهای خود عبور می‌دهند.

مثلاً در هند نوعی از شبکه ملی اطلاعات با نام «شبکه ملی دانش» وجود دارد. نام‌گذاری شبکه ملی دانش از آن جهت است که هند معتقد است جمع‌آوری اطلاعات منتج به دانش می‌شود.در کشور هند هم مانند ایران، سازمانی به نام سازمان فناوری اطلاعات زیرمجموعه وزارت ارتباطات این کشور وجود دارد که مسئول شبکه ملی دانش است.

یکی دیگر از کشورهای دارای شبکه ملی اطلاعاتی، چین است.این کشور پیشرفته‌ترین و پیچیده‌ترین شبکه کنترل اطلاعات را با نام‌پروژه فایروال بزرگ در تاریخ مهندسی کرده و دولت چین به جای مسدودسازی صرف، سرویس‌های بومی قدرتمند را جایگزین کرده است به نحوی که کاربران چینی برای جست و جو به جای گوگل از بایدو به جای توییتر از سینا ویبو و به‌جای واتساپ از وی‌چت استفاده می‌کنند.

در کره جنوبی نیز دولت برای جذب شهروندان شبکه ملی اینترنت را تبلیغ کرده و طرح‌های تشویقی مختلفی را به کار گرفته است.در بستر این شبکه، دولت خدمات سلامت الکترونیکی و آموزش الکترونیک را ارائه می‌دهد و شهروندان با خدمات برخط، بانکداری برخط و تجارت الکترونیک آشنا می‌شوند.دولت کره همچنین با تسهیل ورود اپراتورها به بازار یک محیط رقابتی ایجاد کرده تا کیفیت و تنوع خدمات الکترونیک در کشور افزایش پیدا کند.

در کشور ما نیز علیرغم استدلال های مختلفی که منتقدان شکل گیری شبکه ملی درباره ضرورت راه اندازی آن مطرح می کنند اما در واقع راه اندازی شبکه ملی اطلاعات تکلیف برنامه پنجم بوده که بر عهده وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات گذاشته شده است.

اکنون در برنامه هفتم توسعه قرار داریم و وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات در ماده ۶۵ قانون برنامه مکلف شده با استفاده از ظرفیت سرمایه‌گذاری و مشارکت بخش خصوصی،تعاونی و نهادهای عمومی و با ارتقای الگوی (مدل) اقتصادی، امکان اتصال اماکن اداری، تجاری و مسکونی شهرهای هر استان به شبکه ملی اطلاعات را از طریق شبکه دسترسی مبتنی بر فیبر نوری و دسترسی پرسرعت روستاهای بالای بیست خانوار فراهم و گزارش عملکرد آن را هر شش ماه یک بار به مجلس ارسال کند. 

به موجب برنامه هفتم ۹۹ درصد پروژه شبکه ملی اطلاعات تا پایان برنامه باید محقق شده باشد و خانوارهای تحت پوشش فیبرنوری به ۲۰ میلیون نفر برسد. 

مزایا و معایب

شبکه ملی اطلاعات نیز  مانند هر پروژه و برنامه دیگری از مزایا و معایبی برخوردار است.یکی از مهم ترین مزایای آن،افزایش تاب‌آوری شبکه در برابر حملات سایبری خارجی و رشد کسب‌وکارهای بومی و پلتفرم‌های محلی به دلیل کاهش هزینه‌های زیرساخت است.

حفظ اطلاعات حیاتی کاربران درون مرزهای جغرافیایی و پایداری خدمات بانکی و درمانی در صورت قطعی کابل‌های بین‌المللی از دیگر مزایای شبکه ملی اطلاعات به شمار می رود.

البته کاهش تنوع ابزارها و سرویس‌های در دسترس کاربران،آسیب‌پذیری کسب‌وکارهایی که با بازارهای بین‌المللی در ارتباط هستند و هزینه‌های نجومی برای نگهداری و توسعه مداوم سرورها و دیتاسنترها را نباید نادیده گرفت که می تواند بخشی از معایب به شمار آید.

کارشناسان معتقدند در صورتی که شبکه ملی اطلاعات به طور کامل پیاده‌سازی شود، شبکه‌ای امن‌تر، با سرعت و کیفیت بالا برای عموم مردم فراهم شده و به دغدغه جامعه در این خصوص پاسخ داده می‌شود.

به گزارش ایسنا، هم اکنون بسیاری از کشورهای پیشرفته شبکه ملی اطلاعات را راه اندازی و روی آن سرمایه‌گذاری کرده و زیرساخت های امن و بادوام به وجود آورده اند تا در زمان های بحرانی، اقتصاد و خدمات شهری فلج نشود و خدمت رسانی به مردم بدون وقفه ادامه یابد.

انتهای پیام