مهتاب ساکی در گفتوگو با ایسنا درباره راهکارهای بهبود دسترسی و کاهش ترافیک در محدوده سبزهمیدان تا قلعه فلکالافلاک اظهار کرد: این محدوده به دلیل تمرکز فعالیتهای اداری، تجاری، خدماتی و گردشگری، یکی از پرترددترین بخشهای شهر خرمآباد است و در کنار آن، عرض کم معابر، توپوگرافی خاص شهر و قرار گرفتن خرمآباد میان کوه و رودخانه، موجب شکلگیری گرههای ترافیکی شده است.
وی افزود: برای رفع این مشکل نمیتوان تنها به یک راهکار اکتفا کرد و هر مطالعهای ممکن است پیشنهادهای متفاوتی ارائه دهد، اما برخی اقدامات میتواند به عنوان راهکارهای عمومی و مؤثر مورد توجه قرار گیرد.
پیادهراهسازی، گام نخست ساماندهی هسته تاریخی شهر
ساکی با اشاره به ظرفیت گردشگری محدوده منتهی به قلعه فلکالافلاک گفت: یکی از مهمترین راهکارها، اجرای پیادهراهسازی به صورت تدریجی و هدفمند است؛ بهگونهای که بخشی از معابر منتهی به قلعه در ساعات مشخص یا بهطور کامل در اختیار عابران پیاده قرار گیرد.
وی ادامه داد: اولویت دادن به حرکت عابران، افزایش عرض پیادهروها و محدود کردن تردد خودروهای شخصی در زمانهای اوج ترافیک، علاوه بر کاهش بار ترافیکی، میتواند جذابیت گردشگری این محدوده را نیز افزایش دهد.
عضو هیأت علمی دانشگاه فرهنگیان لرستان افزود: تجربه بسیاری از شهرهای تاریخی نشان داده است که هرچه فضا برای حضور عابران و گردشگران مناسبتر باشد، رونق اقتصادی و اجتماعی آن محدوده نیز بیشتر خواهد شد.
حملونقل عمومی و مدیریت پارکینگ باید تقویت شود
ساکی با تأکید بر ضرورت اصلاح نظام حملونقل در مرکز شهر اظهار کرد: استفاده از ناوگان حملونقل عمومی کوچکمقیاس، از جمله اتوبوسهای برقی یا وسایل حملونقل مدرن متناسب با بافت تاریخی، میتواند وابستگی مردم به خودروهای شخصی را کاهش دهد.
وی در ادامه گفت: یکی از مهمترین عوامل ایجاد ترافیک در این محور، پارک دوبله خودروها و اشغال سطح سوارهرو است؛ موضوعی که جریان عبور و مرور را با اختلال جدی مواجه میکند.
ساکی پیشنهاد کرد: احداث پارکینگهای طبقاتی در حاشیه هسته مرکزی شهر، بهویژه در اطراف خیابانهای ساحلی، و ممنوعیت توقف خودرو در محورهای اصلی، میتواند نقش مؤثری در روانسازی ترافیک داشته باشد.
وی همچنین بر ضرورت مدیریت زمان تخلیه بار واحدهای صنفی تأکید کرد و افزود: بخش قابل توجهی از ترافیک روزانه این محدوده ناشی از تخلیه بار مغازههای بازار سنتی است و اگر این فعالیتها به ساعات پایانی شب یا ابتدای صبح منتقل شود، بخش زیادی از مشکلات ترافیکی برطرف خواهد شد.
بافت تاریخی، حافظه زنده شهر است
این دکترای جغرافیا و برنامهریزی شهری درباره احیای محلههای تاریخی خرمآباد گفت: محلههای پشتبازار، درب دلاکان و سهسیب از قدیمیترین محلات شهر هستند و هویت فرهنگی، تاریخی و معماری لرستان را در خود جای دادهاند.
وی افزود: نباید با این محدودهها همانند یک بافت فرسوده معمولی برخورد کرد. این محلات بخشی از حافظه جمعی شهر هستند و حفظ آنها به معنای حفظ هویت خرمآباد است.
ساکی اظهار کرد: بازآفرینی این محلات باید به گونهای باشد که ضمن حفظ اصالت تاریخی، امکان حضور مردم، گردشگران و فعالیتهای اقتصادی نیز در آنها تقویت شود.
تغییر کاربری بناهای تاریخی، راهی برای احیای محلات
عضو هیأت علمی دانشگاه فرهنگیان لرستان با اشاره به ظرفیت بناهای تاریخی موجود در این محلات گفت: بسیاری از خانههای تاریخی و کاروانسراهای قدیمی قابلیت آن را دارند که با حفظ اصالت معماری، کاربری جدید پیدا کنند.
وی افزود: تبدیل این بناها به اقامتگاههای بومگردی، سفرهخانههای سنتی، گالریهای صنایعدستی، نمایشگاههای گلیمبافی، لباس محلی، ورشوسازی و سایر هنرهای بومی لرستان، علاوه بر افزایش جذابیت گردشگری، به رونق اقتصادی محلات نیز کمک خواهد کرد.
مسیر گردشگری فرهنگی باید در خرمآباد شکل بگیرد
ساکی یکی دیگر از پیشنهادهای خود را طراحی یک مسیر گردشگری فرهنگی در مرکز شهر عنوان کرد و گفت: میتوان مسیری پیاده تعریف کرد که از محله درب دلاکان و مساجد تاریخی آغاز شود، از محدوده پشتبازار عبور کند و در نهایت به قلعه فلکالافلاک و مجموعه چشمگلستان برسد.
وی افزود: در این مسیر باید از مبلمان شهری متناسب با هویت بومی و تاریخی لرستان استفاده شود تا گردشگران علاوه بر بازدید از آثار تاریخی، با فرهنگ و معماری محلی نیز آشنا شوند.
مردم باید در بازآفرینی بافت تاریخی سهیم باشند
این استاد دانشگاه با تأکید بر نقش ساکنان بومی در احیای بافتهای تاریخی اظهار کرد: هیچ برنامه بازآفرینی بدون مشارکت مردم موفق نخواهد شد و نباید نقش ساکنان قدیمی این محلات نادیده گرفته شود.
وی ادامه داد: ارائه تسهیلات کمبهره به مالکان برای مرمت خانهها، ایجاد کارگاههای صنایعدستی، راهاندازی کسبوکارهای خانگی و توسعه فعالیتهای گردشگری، میتواند ضمن ایجاد درآمد برای خانوادهها، از مهاجرت ساکنان جلوگیری کند و موجب حفظ حیات اجتماعی این محلات شود.
بازآفرینی بافت تاریخی با نوسازی بافت فرسوده تفاوت دارد
ساکی در بخش دیگری از سخنان خود به تفاوت میان بافت تاریخی و بافت فرسوده اشاره کرد و گفت: بافت فرسوده به محدودههایی اطلاق میشود که از نظر کالبدی، عملکردی و دسترسی دچار ناکارآمدی هستند، معابر باریک، قطعات نامنظم، ساختمانهای کمدوام و خدمات شهری ضعیف دارند و کیفیت زندگی در آنها کاهش یافته است.
وی افزود: اما بافت تاریخی علاوه بر اینکه ممکن است فرسوده باشد، دارای ارزشهای فرهنگی، تاریخی، معماری و هویتی است و بخشی از میراث و حافظه جمعی شهر را تشکیل میدهد.
عضو هیأت علمی دانشگاه فرهنگیان لرستان خاطرنشان کرد: به همین دلیل، رویکرد مدیریت شهری در این دو محدوده باید متفاوت باشد؛ در بافت فرسوده، هدف اصلی نوسازی و رفع ناکارآمدی است، اما در بافت تاریخی، اصل بر حفاظت، احیای هویت و بازآفرینی شهری است تا ضمن حفظ اصالت، امکان زندگی و پویایی اجتماعی نیز در این محلات تقویت شود.
وی همچنین گفت: اگر مرمت اصولی، تغییر کاربری هوشمندانه، نورپردازی مناسب، بهبود مبلمان شهری، مشارکت ساکنان و توسعه گردشگری فرهنگی به صورت همزمان دنبال شود، بافتهای تاریخی خرمآباد میتوانند به یکی از مهمترین کانونهای فرهنگی، گردشگری و اقتصادی شهر تبدیل شوند؛ فضایی که هم خاطرهساز باشد، هم هویت تاریخی خود را حفظ کند و هم به زندگی شهری امروز پاسخ دهد.
انتهای پیام
