مصطفی بوعذار در گفت و گو با ایسنا، با بیان اینکه حوزه پرورشی و فرهنگی آموزش و پرورش، یکی از مهمترین بخشهای نظام تعلیم و تربیت است، اظهار کرد: انتظار جامعه از آموزش و پرورش تنها انتقال محفوظات درسی نیست، بلکه تربیت نسلی برخوردار از هویت فرهنگی، مهارتهای اجتماعی، خلاقیت، مسئولیتپذیری و توانایی مواجهه با مسائل جامعه است. بنابراین، امور پرورشی باید در زمره اولویتهای اصلی آموزش و پرورش قرار گیرد و نمیتوان با رویکردهای مقطعی و غیرتخصصی این مأموریت مهم را دنبال کرد.
وی افزود: هرگونه سیاستگذاری در حوزه پرورشی باید مبتنی بر اسناد بالادستی، اهداف سند تحول بنیادین و شاخصهای علمی و قابل ارزیابی باشد. نمیتوان صرفاً با برگزاری برنامههای متعدد، انتشار اخبار و ارائه آمار، مدعی تحقق اهداف تربیتی شد. آنچه اهمیت دارد، خروجی واقعی این برنامهها و میزان تأثیرگذاری آنها بر دانشآموزان است.
امور تربیتی جایگاه سیاسی و سلیقهای نیست
این پژوهشگر هنرهای دینی با انتقاد از بهکارگیری نیروهای غیرمتخصص در برخی جایگاههای فرهنگی و پرورشی گفت: حوزه فرهنگ و هنر نیازمند تخصص، تجربه و شناخت میدانی است. اگر افراد صرفاً بر اساس سفارش، روابط یا ملاحظات غیرتخصصی در جایگاههای مدیریتی قرار بگیرند، طبیعی است که نتیجه آن فاصله گرفتن تصمیمها از واقعیتهای جامعه فرهنگی و آموزشی خواهد بود.
این داور جشنواره های ملی تصریح کرد: امور پرورشی و فرهنگی آموزش و پرورش نباید محل سهمخواهی سیاسی، قومی یا نگاههای جناحی باشد. این حوزه مستقیماً با آینده میلیونها دانشآموز ارتباط دارد و نمیتوان سرنوشت تربیتی نسل آینده را به ملاحظات غیرتخصصی گره زد.
وی خطاب به مدیرکل آموزش و پرورش خوزستان، گفت: انتظار میرود مدیرکل جوان آموزش و پرورش استان با دقت نظر بیشتری نسبت به معاونت پرورشی و فرهنگی نگاه کند و اجازه ندهد نگاههای غیرتخصصی بر این حوزه حاکم شود. تحول در آموزش و پرورش بدون تحول در نظام تربیتی و پرورشی امکانپذیر نیست.
نخبگان فرهنگی آموزش و پرورش نادیده گرفته نشوند
مدیر انجمن ادبی خوزخندان با تأکید بر ضرورت استفاده از ظرفیت نیروهای متخصص درون مجموعه آموزش و پرورش، اظهار کرد: در بدنه آموزش و پرورش خوزستان، معلمان، مربیان و کارشناسانی حضور دارند که سالها در عرصههای شعر، داستان، تئاتر، هنرهای تجسمی، رسانه، پژوهش و فعالیتهای فرهنگی تجربه کسب کردهاند. این سرمایه انسانی نباید نادیده گرفته شود.
وی ادامه داد: وقتی برای اجرای برنامههای فرهنگی و هنری از نیروهای خارج از بدنه تخصصی یا افراد کمتجربه استفاده میشود، در حالی که در داخل آموزش و پرورش نیروهای توانمند و نخبه وجود دارند، این مسئله نیازمند بازنگری جدی است. باید به جای ایجاد حلقههای محدود، فرصت حضور و نقشآفرینی برای همه ظرفیتهای تخصصی فراهم شود.
این فعال فرهنگی و هنری همچنین افزود: نگاه سلیقهای در انتخاب نیروها و برنامهها، بهتدریج موجب استعدادکشی و فرصتسوزی میشود. ممکن است یک معلم یا دانشآموز مستعد سالها منتظر فرصتی برای دیدهشدن باشد، اما به دلیل نبود سازوکار عادلانه و تخصصی، این فرصت هرگز در اختیار او قرار نگیرد.
آمار باید با واقعیت میدانی همخوان باشد
بوعذار یکی دیگر از موضوعات نیازمند بررسی را نحوه ارائه آمار عملکرد معاونت پرورشی دانست و گفت: آمار زمانی ارزش دارد که قابل راستیآزمایی و قابل مشاهده در میدان باشد. وقتی از خروجیهای گسترده و تعداد بالای برنامهها سخن گفته میشود، افکار عمومی، رسانهها و خانوادهها حق دارند بدانند این برنامهها دقیقاً کجا، با چه کیفیتی، برای چه تعداد دانشآموز و با چه نتیجهای اجرا شدهاند.
وی با اشاره به اعلام وجود ۹۶۰ پایگاه اوقات فراغت در استان، گفت: اگر واقعاً ۹۶۰ پایگاه فعال اوقات فراغت وجود دارد و از هر پایگاه تنها یک برگ گزارش از فعالیتهای خود ارائه کند، در نهایت باید انتظار داشت یک گزارش جامع و قابل دسترسی ۹۶۰ صفحه ایی فعالیت منتشر شود که مشخص کند این پایگاهها چه برنامهای داشتهاند؟ چند دانشآموز در آنها حضور یافتهاند؟ چه مربیانی فعالیت کردهاند؟ و خروجی تربیتی و فرهنگی آنها چه بوده است؟
بوعذار افزود: اگر چنین مستنداتی وجود دارد، انتشار آن میتواند به شفافیت، ارزیابی و اعتماد عمومی کمک کند؛ اما اگر ارائه اعداد بزرگ صرفاً برای تولید تیتر رسانهای و نشان دادن حجم فعالیتها باشد، موضوع کاملاً متفاوت است و باید درباره نسبت میان آمار اعلامشده و خروجی واقعی برنامهها تأمل کرد.
وی تأکید کرد: گزارش عملکرد نباید صرفاً مجموعهای از اعداد و عناوین برنامهها باشد. باید مشخص شود هر برنامه چه مسئلهای را حل کرده، چه استعدادی را شناسایی کرده، چه مهارتی را در دانشآموز تقویت کرده و چه اثری بر رشد فرهنگی و تربیتی او گذاشته است.
تحول پرورشی بدون ارزیابی واقعی ممکن نیست
این کارشناس و منتقد فرهنگی در ادامه با بیان اینکه معاونت پرورشی آموزش و پرورش خوزستان نیازمند تحول است، اظهار کرد: تحول واقعی با تغییر عنوانها یا افزایش تعداد برنامهها اتفاق نمیافتد. تحول زمانی شکل میگیرد که نظام برنامهریزی، انتخاب مدیران و کارشناسان، تخصیص منابع، استعدادیابی و ارزیابی عملکرد بر مبنای تخصص، عدالت و شاخصهای روشن انجام شود.
بوعذار گفت: باید از خودمان بپرسیم خروجی چندین سال فعالیت فرهنگی و پرورشی برای دانشآموزان خوزستان چیست؟ چند استعداد کشف و حمایت شدهاند؟ چه تعداد دانشآموز در مناطق محروم توانستهاند به امکانات فرهنگی و هنری دسترسی پیدا کنند؟ چه تعداد از معلمان و مربیان متخصص در تصمیمسازیها مشارکت داده شدهاند؟ پاسخ به این پرسشها بسیار مهمتر از تعداد اخبار منتشرشده درباره برنامههاست.
وی خاطرنشان کرد: جامعه انتظار دارد محصول نظام آموزش و پرورش، نسلی تربیتشده، توانمند، خلاق، مسئولیتپذیر و برخوردار از هویت فرهنگی و اجتماعی باشد. تحقق این هدف نیازمند مدیریت تخصصی، نگاه علمی، استفاده از نخبگان فرهنگی و هنری، پرهیز از سهمخواهیهای سیاسی و قومی و ایجاد فرصت برابر برای استعدادهاست.
بوعذار تأکید کرد: آموزش و پرورش محل آزمون نگاههای سلیقهای نیست؛ موضوع، آینده فرزندان این استان است. اگر در حوزه پرورشی تخصص جای خود را به سفارش، سیاست و ملاحظات غیرتخصصی بدهد، نخستین قربانی آن استعدادهای دانشآموزان و نخستین هزینه آن، فرصتهای از دسترفته نسل آینده خواهد بود.
انتهای پیام
