دکتر علی حیاتنیا در گفت و گو با ایسنا، با اشاره به شرایط ناترازی در حوزههای مختلف انرژی از جمله بنزین، اظهار کرد: اگرچه در حوزه بنزین با ناترازی مواجهیم، اما این ناترازی تابع عوامل مختلفی از جمله الگوی مصرف، قیمت بنزین، وضعیت سوختهای جایگزین، وضعیت خودروها و حتی تولید بنزین نیز هست و نمیتوان صرفا مصرف بالای مردم را عامل این ناترازی دانست.
وی با بیان اینکه بر خلاف آنچه که مطرح میشود سرانه مصرف بنزین در کشور ما متناسب با شرایط کشور، وسعت کشور و... چندان بالا نیست، اظهار کرد: چون در کشور ایران مشاغل مبتنی بر حوزه تولید چندان توسعه نیافته، مشاغل حوزه حمل و نقل رونق بیشتری دارد و این امر بر مصرف بنزین بیتاثیر نیست.
وی از عوامل مختلف دیگری که بر ناترازی بنزین در کشور اثرگذار است نیز یاد کرد و ادامه داد: یکی از دلایل مهم این ناترازی بهینه نبودن مصرف سوخت و بهرهوری پایین آن است. متاسفانه خودروهایی که اکنون در کشور تولید میشود عمدتا مصرف بالا و بهرهوری پایینی در زمینه سوخت دارد.
حیاتنیا خاطرنشان کرد: از سوی دیگر شرایط برای واردات خودروهای با مصرف پایین سوخت نیز آنطور که باید فراهم نشده و این امر نیز بر ناترازی بنزین بی تاثیر نیست.
این کارشناس مسائل اقتصادی با بیان اینکه برای جبران ناترازی نمیتوان فقط بر صرفهجویی بنزین از سوی مردم متمرکز شد، گفت: لازم است ابتدا زیرساختهای لازم برای مدیریت مصرف فراهم شود. برای نمونه امکان استفاده مردم از خودروهای با مصرف کم با واردات این خودروها فراهم شود و در کنار آن ناوگان حمل و نقل عمومی توسعه یابد و برای همه در دسترس باشد.
وی تاکید کرد: بخش دیگری از ناترازی بنزین به قاچاق آن برمیگردد. اعدادی که از قاچاق بنزین مطرح میشود معمولا ارقام بالایی است که نشان از قاچاق سازمان یافته دارد و باید جلوی آن گرفته شود.
این کارشناس مسائل اقتصادی با بیان اینکه در نظر گرفتن سوختهای جایگزین نیز برای کمک به ناترازی بنزین ضروری است، یادآور شد: باید به سمت استفاده از گاز و خصوصا برق به عنوان سوخت خودرو برویم.
نیازمند افزایش تولید بنزین هستیم
این اقتصاددان با بیان اینکه در کنار مدیریت مصرف بنزین باید تولید بنزین کشور را نیز افزایش دهیم، خاطرنشان کرد: نیازمند ساخت پالایشگاههایی هستیم که بتوانند بنزین با کیفیت تولید کنند.
حیاتنیا با بیان اینکه پالایشگاههای موجود عمدتا با تکنولوژی دو، سه دهه قبل فعالیت میکنند، ادامه داد: این امر هم میزان تولید بنزین و هم کیفیت بنزین را تحت تاثیر قرار میدهد که نمود آن را در تاثیر بنزین بر آلوده شدن هوا شاهد هستیم. باید به سمت تکنولوژیهای روز پالایشگاهی برویم که بنزین بیشتر و با کیفیت بهتری تولید کنند.
وی افزود: در کشوری که در زمینه ذخایر نفت و گاز جزو کشورهای رده بالای جهان است، باید امکان تولید بنزین بیشتر فراهم شود.
شرایط برای افزایش قیمت بنزین فراهم نیست
این اقتصاددان از تاثیر قیمت بنزین بر میزان مصرف آن نیز یاد کرد و افزود: قطعا قیمت بر میزان مصرف بیتاثیر نیست، اما شرایط اجتماعی کنونی در کشور برای آزادسازی یا واقعیسازی قیمت بنزین فراهم نیست. تجارب گذشته نشان داده افزایش قیمت بنزین کار حساسی است که میتواند شوک ناگهانی به جامعه وارد کند و در شرایط فعلی زمینه اجرای آن فراهم نیست.
وی اظهار کرد: از سوی دیگر بخشی از دهکهای پایین جامعه در زمینه مشاغل حوزه حمل و نقل مسافر و بار کار میکنند که درآمد و معیشت آنها به صورت مستقیم با بنزین مرتبط است و افزایش قیمت بنزین میتواند معیشت این دهکها را تحت تاثیر قرار دهد.
حیاتنیا به این نکته نیز اشاره کرد که تاثیر افزایش قیمت بنزین بر کاهش مصرف آن نیز معمولا کوتاه مدت بوده و اثربخشی طولانی بر مدیریت مصرف ندارد.
وی با بیان اینکه در صورت واقعی سازی قیمت بنزین باید زیرساختهای مناسب دیگری نیز در کشور فراهم شود، تاکید کرد: در کنار آزادسازی قیمت بنزین، باید شرایط برای استفاده عموم مردم از ناوگان حمل و نقل عمومی مناسب فراهم باشد که متاسفانه در این حوزه در کشور ما هنوز خلاءهایی وجود دارد. به علاوه باید شرایط برای واردات خودروهای با مصرف سوخت کمتر نیز فراهم شود.
انتهای پیام
