به گزارش ایسنا، شهریار زرشناس در نشست « ۷۳ سال دشمنی آمریکا با ملت ایران و بازخوانی کودتای ۲۸ مرداد»، که دوشنبه ۲۶ مرداد برگزار شد سخنان خود را با قدردانی از عملکرد نیروهای مسلح و مردم ایران در جنگ اخیر آغاز کرد و با اشاره به ایستادگی نیروهای مسلح در برابر تهدیدات، اظهار کرد: ما امنیت، تمامیت ارضی، وحدت ملی، استقلال، سربلندی و حتی تداوم موجودیت ایران را مدیون شهامت، خردمندی، شهادتطلبی و دفاع پیروزمندانه نیروهای مسلح هستیم.
وی با بیان اینکه باید همواره از این ایستادگی و قهرمانی یاد و قدردانی کرد، افزود: بخش دیگری از این دفاع بزرگ را مردم رقم زدند؛ مردمی که در خیابانها حضور داشتند، امنیت شهرها را حفظ کردند، مانع جنگ داخلی و جنگ شهری شدند و اجازه ندادند کشور گرفتار فروپاشی و ناامنی شود.یک ضلع این دفاع، ملت در خیابانها و ضلع دیگر، نیروهای مسلح در مرزها بودند و این دفاع، دفاعی پیروزمند و کمنظیر بود.
«کودتا» در ادبیات علوم سیاسی چه معنایی دارد؟
زرشناس در ادامه با اشاره به موضوع کودتای ۲۸ مرداد، تصریح کرد: از نظر حقوقی، این ماجرا حالت کودتا دارد و از نظر سیاسی نیز اگر به فرهنگ واژگان سیاسی و ادبیات علوم سیاسی مراجعه کنیم، معنای کودتا روشن است.
وی با بیان اینکه کودتا با انقلاب، جنبش و شورش تفاوت دارد، اظهار کرد: کودتا حرکتی است که در میان «بالاییها» و حکومتکنندگان رخ میدهد، نه در میان حکومتشوندگان و مردم؛ همچنین در کودتاهای کلاسیک معمولاً نظامیان نقش اصلی را بر عهده دارند. از نمونههای کودتا نیز میتوان به کودتا در اندونزی، کودتای ۱۹۷۳ در شیلی و کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ در ایران اشاره کرد.
«کودتای ۲۸ مرداد» علیه یک جنبش استقلالطلبانه بود
این کارشناس سیاسی با تأکید بر اینکه از نظر سیاسی، ۲۸ مرداد با مفهوم کودتا در ادبیات سیاسی مطابقت دارد، گفت: برای فهم این ماجرا باید آن را در چارچوب جنبشهای استقلالطلبانه ملتها از اواخر قرن نوزدهم بررسی کرد. از اواخر قرن نوزدهم، ملتهای مختلف جهان از جمله چین، هند، میانمار، مکزیک، آرژانتین و ایران درگیر جنبشهای استقلالطلبانه بودند و مسئله اصلی این جنبشها خروج از سلطه و در اختیار گرفتن منابع و داراییهای خودشان بود.
زرشناس با بیان اینکه نظام جهانی شکلگرفته بر محور کشورهای سرمایهداری متروپل، منابع کشورهای دیگر را در اختیار میگرفت، تصریح کرد: هر ملتی که میخواست بگوید منابع طبیعی و ثروت این کشور متعلق به مردم خودش است، با واکنش قدرتهای مسلط مواجه میشد.
وی با اشاره به مسئله استقلال ایران و سلطه انگلستان بر منابع نفتی کشور افزود: باید بفهمیم مسئله اصلی در ماجرای ایران چه بود؛ مسئله، یک جنبش استقلالطلبانه بود، چراکه نفت منبع اصلی زندگی و اقتصاد ایران محسوب میشد و انگلستان بر آن سلطه داشت.
انگلستان یک قرون به کسی نمیداد
این استاد دانشگاه با اشاره به قرارداد نفتی ایران و انگلیس گفت: انگلستان از منابع نفتی ایران استفاده میکرد و سهم قابلتوجهی در اختیار ایران قرار نمیداد؛ حتی دولت رضا شاه نیز از این وضعیت ناراضی بود. زمانی که قرارداد تمدید شد، مدت آن از ۳۰ سال به ۶۰ سال افزایش پیدا کرد و پس از خروج رضا شاه از ایران در سال ۱۳۲۰، موضوع قرارداد و مسئولیت افرادی که در آن نقش داشتند دوباره مطرح شد.
ما ضد غرب نبودیم؛ ماجرا را ما شروع نکردیم
عضو هیئت علمی دانشگاه در ادامه با اشاره به رابطه دولت مصدق با آمریکا گفت: یکی از مشکلات، خوشبینی مصدق نسبت به آمریکا بود. ماجرای ایران و آمریکا را ایران شروع نکرد؛ ایران ضد غرب نبود و وارد چنین تقابلی نشده بود. مصدق نه شعار ضداسرائیل میداد، نه از دیوار سفارت آمریکا بالا رفت، نه موشک داشت، نه غنیسازی میکرد، نه حتی مذهبی بود و نه قصد سرنگونی رژیم پهلوی را داشت؛ او در چارچوب همان ساختارها فعالیت میکرد.مسئله این بود که قدرتهای خارجی نمیتوانستند بپذیرند کشوری که منابع و امکانات دارد، مستقل باشد. مشکل اصلی آنها این است که میگویند وقتی کشوری نفت و منابع طبیعی دارد، این منابع باید در اختیار آنها باشد و نیروی کار و منابع کشورهای دیگر نیز در خدمت تولید و منافع آنها قرار گیرد.
رهبری جنبش، ماهیت امپریالیستی آمریکا را نمیشناخت
زرشناس در ادامه به درسهای کودتای ۲۸ مرداد پرداخت و گفت: یکی از دلایل اصلی پیروزی کودتا این بود که رهبری جنبش، ماهیت امپریالیستی آمریکا را نمیشناخت و نسبت به آمریکا خوشبین بود و تصور میکرد میتواند با این کشور کنار بیاید. اگر طرف مقابل اساساً رابطه خود با شما را بر مبنای غارت تعریف کرده باشد، نمیتوان با بازیهای سیاسی و خوشبینی انتظار داشت که مسئله حل شود. باید بفهمیم نسبت قدرتهای امپریالیستی با کشورهای دارای منابع چیست و بدانیم آنها نمیپذیرند کشوری با وسعت، جمعیت، منابع و ظرفیتهای ایران مستقل و قدرتمند باشد.
اسناد خود آمریکا هم کودتا بودن ۲۸ مرداد را پذیرفتهاند
او با اشاره به اسناد منتشرشده درباره کودتای ۲۸ مرداد اظهار کرد: درباره این ماجرا اسناد مختلفی منتشر شده است و حتی برخی مقامها و چهرههای آمریکایی نیز در آثار و اظهارنظرهای خود به کودتا بودن آن اذعان کردهاند.
وی با اشاره به کتابها و اسناد مرتبط با این موضوع گفت: زیرا مسئله کودتا بودن ۲۸ مرداد صرفاً یک ادعای داخلی نیست و در اسناد و روایتهای آمریکایی نیز درباره آن صحبت شده است. مسئله اصلی کودتای ۲۸ مرداد، استقلال ایران و منابع طبیعی کشور بود.
مشکل آمریکا با ایران، استقلال و توانمندی ایران است
زرشناس در ادامه با اشاره به تحولات نظام بینالملل پس از فروپاشی شوروی گفت: از سال ۱۹۹۱ به بعد و با فروپاشی شوروی، یک رویا و نظم جدید جهانی مطرح شد و در همین چارچوب طرح «خاورمیانه بزرگ» شکل گرفت.
وی با اشاره به رویکرد آمریکا در قبال ایران اظهار کرد: در شرایط کنونی نیز مشکل آمریکا با ایران، صرفاً موضوعاتی نیست که گاهی در تبلیغات سیاسی مطرح میشود؛ مسئله، وسعت ایران، جغرافیای ایران، توانمندی ایران و استقلال ایران است. پیش از این نیز قدرتهای خارجی تلاش میکردند ایران را در موقعیتی قرار دهند که منابعش در اختیار آنها باشد، اما امروز این مسئله به شکل بسیار شدیدتری دنبال میشود.: کوچکسازی و ریز کردن کشورهای منطقه و کنترل مناطق نفتخیز، بخشی از طرحهایی است که باید آنها را در تحلیل تحولات منطقه در نظر گرفت.
ایران باید مستقل و مقتدر بماند
زرشناس با تأکید بر ضرورت حفظ استقلال و اقتدار ایران گفت: ما باید مستقل و مقتدر بمانیم و راه دیگری نداریم. واحد سیاسی به نام ایران و هویت ایرانی زمانی میتواند باقی بماند که الگوی مقاومت مقتدرانه و مستقل داشته باشد؛ در غیر این صورت نمیتواند موجودیت خود را حفظ کند.
عضو هیئت علمی دانشگاه با بیان اینکه توازن قوا باید به نحوی تغییر کند که طرف مقابل هزینه بالایی برای تعرض به ایران احساس کند، اظهار کرد: باید آنقدر قدرتمند باشیم که دشمن احساس کند حمله به ایران، مقابله طولانیمدت یا ایجاد رابطه استعماری با کشور، برای او هزینه سنگینی دارد. اگر این هزینه بالا باشد، طرف مقابل ناچار میشود واقعیت ایران و قدرت آن را بپذیرد و توازن قوای جدیدی با ایران تعریف کند.
نیرویهای مسلح یکی از مؤلفههای قدرت ماست
این کارشناس سیاسی با اشاره به مؤلفههای قدرت ایران گفت: یکی از مؤلفههای قدرت ما نیروهای مسلح هستند و باید این مؤلفه را تقویت کرد. مؤلفه دیگر، ساخت کنونی اقتصادی و سیاسی است که باید اصلاح شود؛ ساختاری که از یک سو مردم را تحت فشار قرار میدهد و تورم ایجاد میکند و از سوی دیگر در برخی حوزهها نسبت به نیازهای واقعی جامعه بیتوجه است.
ملت، مؤلفه قدرتی است که در ۲۸ مرداد وجود نداشت و امروز وجود دارد
استاد دانشگاه با اشاره به نقش مردم در قدرت ملی گفت: یکی از مؤلفههای قدرت ایران که در روز ۲۸ مرداد وجود نداشت و امروز وجود دارد، ملت است. باید باور کنیم که ملت، با حضور انقلابی و با تجسم اراده ملی، میتواند استقلال، عدالت و اقتدار را مطالبه کند و این سه عنصر در کنار یکدیگر ایران را حفظ میکنند.
زرشناس با اشاره به ضرورت تقویت مؤلفههای قدرت ملی تصریح کرد: باید بر مؤلفههای قدرت، نیروهای مسلح، از تغییر آرایش اقتصادی و سیاسی و در کنار همه اینها مردم و ملت متمرکز شویم.
ملت میتواند توازن قدرت را تغییر دهند
وی با اشاره به نقش عدم حضور مردم در شکست نهضت ملی گفت: یکی از مسائل مهم این بود که مصدق مردم را به خانه فرستاد، زیرا به نقش مردم باور نداشت و همین موضوع به او ضربه زد.ملتی که با تفکر استقلالطلبانه و برای یک ایران قدرتمند وارد صحنه شود، میتواند توازن قدرت را به نفع خود تغییر دهد؛ البته به شرط آنکه ساختار سیاسی و دولت نیز پشتوانه این حرکت باشد.
ما راهی جز مقاومت نداریم
عضو هیئت علمی دانشگاه در پایان با تأکید بر اینکه ایران برای حفظ موجودیت خود راهی جز مقاومت ندارد، گفت: باید این مسئله را بفهمیم که راه دیگری جز مقاومت نداریم و توان آن را نیز داریم. اگر نوع درک و مواجهه خود با دنیا و دشمن را تغییر دهیم، میتوانیم آنقدر قدرتمند شویم که هزینه تقابل با ایران برای طرف مقابل از حد تحمل او فراتر رود. در چنین شرایطی، دشمن ناچار میشود قدرت ایران را بپذیرد و توازن قوای جدیدی را تعریف کند که در نتیجه آن، خطر جنگ از ایران دور شود. این قابلیت را داریم و آنچه لازم است، اراده استفاده از این ظرفیتهاست.
انتهای پیام
