حجتالاسلام والمسلمین ابراهیم کلانتری امروز پنجشنبه ۲۹ مرداد در نشست ۱۳۵ «جهاد تبیین» با موضوع «واکاوی ابعاد مختلف جنگ رمضان» در حرم مطهر حضرت شاهچراغ(ع)، با اشاره به مفهوم «استعمار فرانو» اظهار کرد: در این نوع استعمار، دستگاه استکباری تلاش میکند عناصر یک ملت را بهگونهای تحت تأثیر قرار دهد که بدون آنکه بدانند، به اهداف آن کمک کنند.
وی با اشاره به تفاوت استعمار فرانو با شیوههای سنتی سلطه افزود: در استعمار کهن، کشور استعمارگر بهصورت مستقیم سرزمین دیگری را تحت سلطه قرار میداد و در استعمار نو، افراد وابسته در رأس حکومتها قرار میگرفتند، اما در استعمار فرانو، هدف اصلی تغییر فکر مردم است.
کلانتری ادامه داد: وقتی ذهن و فکر جامعه تغییر کند، افراد میتوانند بدون آنکه خود متوجه باشند، در مسیری حرکت کنند که قدرتهای سلطهگر میخواهند؛ بنابراین برای تحقق اهداف سیاسی و اقتصادی، دیگر لزوماً نیازی به لشکرکشی و حضور مستقیم نیست.
تولیت آستان مقدس حضرت شاهچراغ(ع) با اشاره به مفهوم «ستون پنجم» در جنگهای نظامی، سیاسی و فرهنگی گفت: ممکن است عناصری در داخل کشور، آگاهانه یا ناآگاهانه، بهگونهای سخن بگویند یا عمل کنند که نتیجه آن تأمین خواستههای دشمن باشد.
استعمار فکری، مقدمه سلطه سیاسی و اقتصادی
وی با استناد به دیدگاه شهید مرتضی مطهری درباره استعمار فکری و فرهنگی گفت: نمیتوان یک ملت را از نظر اقتصادی و سیاسی تحت استعمار قرار داد، بدون اینکه در مرحلهای، تفکر آن ملت نیز تحت تأثیر قرار گرفته باشد.
کلانتری افزود: در چنین وضعیتی، شخصیت فکری انسان تغییر میکند و نسبت به داشتههای خود بدبین و نسبت به اندیشهای که از سوی استعمارگر ارائه شده، خوشبین میشود.
وی ادامه داد: نتیجه این فرآیند میتواند آن باشد که افراد نسبت به آداب، ادبیات، فلسفه، دین و کتابهای خود نگاه منفی پیدا کنند و نمونههای غربی را برتر از داشتههای خود بدانند.
غربزدگی و بیگانگی با داشتههای خود
تولیت آستان مقدس حضرت شاهچراغ(ع) در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به مفهوم غربزدگی گفت: بخشی از گرفتاریهای کشور پیش و پس از انقلاب به این مسئله بازمیگردد.
وی با اشاره به تعریفی از جلال آلاحمد درباره غربزدگی، این پدیده را به «سنزدگی» در گندم تشبیه کرد و گفت: گندم سنزده از ظاهر تفاوتی با گندم سالم ندارد، اما مغز آن از بین رفته است؛ غربزدگی نیز میتواند به وضعیتی منجر شود که فرد در ظاهر شرایط مطلوبی داشته باشد، اما از درون از هویت و داشتههای خود فاصله گرفته باشد.
کلانتری با بیان اینکه انقلاب اسلامی فرصت شناخت بهتر این پدیده را فراهم کرد، افزود: طی دهههای گذشته نمونههایی از این نوع نگاه دیده شده که در آن برخی افراد نسبت به فرهنگ، ادبیات و اندیشه خودی بدبین و نسبت به نمونههای غربی خوشبین شدهاند.
انتقاد از تناقض میان شعارهای حقوق بشری و عملکرد غرب
وی در ادامه با اشاره به شعارهای غرب درباره تمدن، فرهنگ و حقوق بشر گفت: عملکرد برخی کشورهای غربی در تحولات منطقه نشان میدهد میان این شعارها و رفتار عملی آنها فاصله وجود دارد.
کلانتری با اشاره به تحولات غزه افزود: در حالی که تلاشهایی برای تصویب قطعنامه آتشبس در شورای امنیت انجام شد، آمریکا در مواردی با این روند مخالفت کرد و کشتار مردم غزه ادامه یافت.
تولیت آستان مقدس حضرت شاهچراغ(ع) با انتقاد از آنچه دوگانگی در توجه به حقوق انسانها و حیوانات خواند، گفت: در مواردی برای آسیبدیدن یک حیوان واکنشهای گستردهای نشان داده میشود، اما در غزه انسانها کشته و پیکر قربانیان زیر آوار باقی میماند.
ریشههای تاریخی گرایش به غرب
وی با اشاره به آغاز گرایشهای غربگرایانه در ایران از دوره فتحعلیشاه قاجار گفت: پس از شکستهای ایران در جنگ با روسیه، تلاش برای استفاده از دانش، سلاح و فناوری غرب آغاز شد، اما در ادامه برخی افرادی که برای فراگیری دانش و فناوری به غرب رفته بودند، به مروجان غربگرایی تبدیل شدند.
کلانتری با اشاره به دیدگاه سیدحسن تقیزاده درباره ضرورت فرنگیشدن ایران افزود: برخی جریانهای فکری آن دوره معتقد بودند ایران باید در ظاهر و باطن، آداب، علوم، صنایع و شیوه زندگی، از اروپا الگوبرداری کند.
وی این دیدگاه را یکی از نمونههای شکلگیری غربزدگی دانست و گفت: در چنین نگاهی، بهجای استفاده از ظرفیت تمدن ایرانی و اسلامی، همه راههای پیشرفت در الگوگیری کامل از غرب خلاصه میشود.
«توسعه» یا «پیشرفت»؛ اختلاف بر سر یک مفهوم
تولیت آستان مقدس حضرت شاهچراغ(ع) در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به برخی اظهارات درباره اینکه بدون آمریکا امکان توسعه وجود ندارد، خواستار تعریف دقیق مفهوم توسعه شد.
وی گفت: اگر منظور از توسعه، ساخت بزرگراه، سد، نیروگاه، پیشرفت در هوافضا، ارسال ماهواره و دستیابی به دانشهای نوین و پیشرفت در پزشکی، فیزیک و شیمی است، بسیاری از این دستاوردها در جمهوری اسلامی بدون وابستگی به آمریکا در حال تحقق است.
کلانتری افزود: رهبر معظم انقلاب تأکید کردهاند که در جمهوری اسلامی به جای واژه توسعه از «پیشرفت» استفاده شود؛ چراکه توسعه در مفهوم غربی آن میتواند با وابستگی، کنارگذاشتن دین و بیتوجهی به مظلوم همراه باشد.
تأکید بر شفافگویی درباره «صلح شرافتمندانه»
وی همچنین با اشاره به طرح موضوع «صلح شرافتمندانه» گفت: کسی که از صلح شرافتمندانه سخن میگوید باید دقیقاً فرآیند آن را مشخص کند و بهصورت روشن بگوید منظورش از این مفهوم چیست.
کلانتری ادامه داد: همه طرفدار صلح شرافتمندانه هستند، اما در شرایطی که کشور درگیر جنگ است، نباید با ایجاد دوگانههایی مانند جنگطلب و صلحطلب موجب شکلگیری دو دستگی در جامعه شد.
تولیت آستان مقدس حضرت شاهچراغ(ع) در پایان ابراز امیدواری کرد بحث درباره غربزدگی و ابعاد آن در نشستهای آینده «جهاد تبیین» نیز ادامه پیدا کند.
تحلیل تحولات ایران بدون شناخت جنگ شناختی ممکن نیست
امام جمعه موقت اهواز و استاد حوزه و دانشگاه نیز در این نشست با تأکید بر اینکه تحولات امروز ایران را نمیتوان صرفاً در چارچوب حوادث سیاسی و نظامی تحلیل کرد، گفت: بدون شناخت جنگ شناختی و برخورداری از یک «کلانروایت قابل اعتماد» و «پیوست تحلیلی»، امکان تحلیل درست تحولات کشور وجود ندارد.
حجتالاسلام والمسلمین احمدرضا حاجتی با اشاره به شرایط کنونی کشور اظهار کرد: تحولات بسیار بزرگی در حال رخ دادن است و ما در یک دوره بسیار خاص و حساس قرار داریم.
وی با بیان اینکه تحولات جاری از جنس حوادث معمولی نیست، افزود: وقتی از تحول سخن میگوییم، منظور یک تغییر بزرگ و تمدنی است که در حال وقوع است. ما اکنون در یک نبرد بسیار بزرگ هستیم که به امروز و دیروز محدود نمیشود.
حاجتی ادامه داد: برای تحلیل چرایی، چیستی، رموز و سرانجام این نبرد، نمیتوان صرفاً به نوشتهها، کانالها و تحلیلهای مختلف تکیه کرد و هرکسی نمیتواند بهدرستی ماهیت این نبرد را ترسیم کند.
ضرورت برخورداری از «کلانروایت قابل اعتماد»
امام جمعه موقت اهواز با تأکید بر ضرورت برخورداری از یک چارچوب تحلیلی برای شناخت تحولات گفت: اگر میخواهیم برای خودمان و خانوادهمان تحلیل درستی از چرایی، چیستی و چگونگی این نبرد طولانی داشته باشیم، باید از دو مسئله برخوردار باشیم؛ نخست یک «کلانروایت قابل اعتماد» و دوم یک «پیوست تحلیلی».
وی تصریح کرد: اگر کلانروایت نداشته باشیم، دیگران برای ما روایت درست میکنند و اگر نتوانیم پاسخ دهیم که در یک کلام چه اتفاقی در حال رخ دادن است، دیگران روایت خودشان را جایگزین میکنند.
حاجتی با انتقاد از برخی تحلیلهایی که موجب ایجاد یأس در جامعه میشود، گفت: حتی در برخی کانالهایی که عنوان انقلابی و مذهبی دارند، مطالبی منتشر میشود که مخاطب را نسبت به آینده کشور مأیوس میکند. کسی که میخواهد افق را تحلیل کند، اگر کلانروایت نداشته باشد، نمیتواند چنین کاری انجام دهد.
نبرد با دشمن در ۷ جبهه
وی با بیان اینکه جامعه امروز درگیر جنگ شناختی است، افزود: اگر ما سراغ عملکرد و کارکرد دشمن نرویم، دشمن سراغ ما میآید و ما را مطالعه میکند. دشمن در هفت جبهه شامل زمین، دریا، زیر دریا، هوا، فضا، سایبر و ذهن در حال نبرد است و مهمترین این جبههها، ذهن انسانهاست.
استاد حوزه و دانشگاه با اشاره به مطالعات راهبردی اندیشکدههای غربی گفت: یکی از راهبردهای مطرحشده این است که برای تسلط بر یک کشور، لازم نیست همه سرزمین آن تصرف شود، بلکه کافی است فاصله ۱۵ سانتیمتری میان دو گوش انسانها، یعنی ذهن آنها، تصرف شود.
وی ادامه داد: امروز دشمن در حوزه مدیریت ادراکی فعالیت میکند و تلاش دارد در شرایطی که یک ملت قدرتمند است، این باور را در آن ایجاد کند که ضعیف و شکستخورده است.
حاجتی با اشاره به مفهوم استعمار فرانو گفت: در این نوع استعمار، دشمن تلاش میکند عناصر یک ملت بدون آنکه خودشان بدانند، در جهت اهداف او حرکت کنند. در واقع فرد به نیروی دشمن تبدیل میشود، بدون اینکه حتی خودش از این مسئله آگاه باشد.
هشدار درباره روایتسازی از شکست
وی با تأکید بر ضرورت پرهیز از تبدیل شدن به «راوی شکست» گفت: برخی افراد در شرایطی که کشور در برابر قدرتهای بزرگ ایستاده است، بهجای توجه به نقاط قوت، دائماً نقاط ضعف را برجسته میکنند.
حاجتی افزود: اگر کلانروایت درست و پیوست تحلیلی مناسب داشته باشیم، انگیزهها افزایش پیدا میکند، حس پیروزی تقویت میشود و جامعه دچار ترس و تردید نخواهد شد؛ زیرا پس از تردید، احتمال تسلیم نیز افزایش پیدا میکند.
وی با اشاره به حوادث صدر اسلام و واقعه کوفه گفت: یکی از عوامل شکست مردم کوفه، ترس بود؛ ترس به تردید منجر شد و در نهایت کسانی که در ابتدا پشت سر مسلم بن عقیل ایستاده بودند، او را تنها گذاشتند.
تأکید بر مراجعه به دیدگاه امام خمینی(ره) و رهبر معظم انقلاب
حاجتی با تأکید بر اینکه برای شناخت مسیر تحولات باید به دیدگاههای امام خمینی(ره) و رهبر معظم انقلاب مراجعه کرد، گفت: اگر کسی میخواهد تحلیل درستی از آینده داشته باشد، باید به سخنان امامین انقلاب مراجعه کند.
وی افزود: امام خمینی(ره) بارها درباره آینده تحولات جهان سخن گفته و بر پیروزی انقلاب اسلامی و گسترش آن تأکید کرده است. ایشان در مقاطع مختلف، حتی زمانی که شرایط کشور دشوار بود، بر پیروزی و آینده روشن تأکید داشتند.
استاد حوزه و دانشگاه با اشاره به برخی پیشبینیهای امام خمینی(ره) درباره آینده نظام سلطه اظهار کرد: امام درباره افول قدرتهای شرق و غرب و آینده انقلاب اسلامی سخن گفته بود و امروز بخشهایی از این تحولات را میتوان مشاهده کرد.
وی ادامه داد: رهبر معظم انقلاب نیز بارها بر نزدیک شدن به قله و ضرورت پرهیز از ناامیدی تأکید کردهاند. بنابراین تحلیل ما باید مبتنی بر همین منظومه فکری باشد، نه تحلیلهایی که مخاطب را از آینده ناامید میکند.
«صلح شرافتمندانه» نیازمند تعریف دقیق است
حاجتی در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به برخی مباحث مطرحشده درباره «صلح شرافتمندانه» گفت: همه طرفدار صلح شرافتمندانه هستند، اما کسی که از صلح شرافتمندانه سخن میگوید باید دقیق توضیح دهد که فرآیند آن چیست و چگونه قرار است به آن برسیم.
وی افزود: نمیتوان در میانه میدان جنگ، با کلیگویی جامعه را به دو دسته جنگطلب و صلحطلب تقسیم کرد. باید روشن شود منظور از صلح و مسیر رسیدن به آن چیست.
حاجتی همچنین درباره برخی اظهارات مبنی بر اینکه بدون آمریکا امکان توسعه وجود ندارد، گفت: باید مشخص شود منظور از توسعه چیست. آیا توسعه یعنی ساخت بزرگراه، نیروگاه، سد، سیلو، پیشرفت در حوزه هوافضا و دستیابی به دانشهای نو یا منظور چیز دیگری است؟
وی تصریح کرد: جمهوری اسلامی ایران طی سالهای گذشته در بسیاری از این حوزهها بدون وابستگی به آمریکا پیشرفت کرده است. رهبر معظم انقلاب نیز بر استفاده از واژه «پیشرفت» به جای توسعه با مفهوم غربی آن تأکید داشتهاند.
تحولات اخیر را نباید صرفاً با شاخصهای اقتصادی سنجید
امام جمعه موقت اهواز با بیان اینکه تحولات جاری ابعاد گستردهای دارد، گفت: نباید همه مسائل را صرفاً با قیمتها، مشکلات اقتصادی و شاخصهای روزمره سنجید و از تحولات بزرگتر در عرصه بینالمللی غافل شد.
حاجتی افزود: اتفاقات بزرگی در عرصه جهانی در حال رخ دادن است و برای فهم آنها باید نگاه تمدنی داشت. اگر تنها به یک بخش از واقعیت نگاه کنیم، ممکن است تصویری ناقص و حتی معکوس از شرایط به دست آوریم.
وی همچنین با اشاره به جنگهای اخیر گفت: دشمن تصور میکرد میتواند با فشار نظامی و امنیتی، جمهوری اسلامی ایران را وادار به عقبنشینی کند، اما آنچه در میدان اتفاق افتاد، نیازمند تحلیل دقیقتر است.
تأکید بر نقش جنگ شناختی در شرایط امروز
امام جمعه موقت اهواز با تأکید دوباره بر اهمیت جنگ شناختی گفت: دشمن تلاش میکند قدرت ایران را در ذهن مردم کوچک جلوه دهد و در مقابل، قدرت خود را بزرگ و شکستناپذیر نشان دهد.
وی افزود: برای مقابله با این جریان، باید به یک کلانروایت روشن و قابل اعتماد دست پیدا کنیم و تحلیلهای روزمره را نیز با آن پیوست تحلیلی بسنجیم.
حاجتی با بیان اینکه جمهوری اسلامی ایران در طول سالهای گذشته با حوادث و بحرانهای متعددی مواجه شده است، گفت: در بسیاری از مقاطع، شرایط دشوارتر از امروز بوده، اما با اتکا به ظرفیتهای داخلی و مدیریت صحیح از آنها عبور شده است.
وی در پایان با اشاره به سالروز شهادت امام حسن عسکری(ع) و جایگاه اهلبیت(ع) در فرهنگ شیعه، بر ضرورت شناخت صحیح مسیر انقلاب اسلامی و حفظ امید و بصیرت در جامعه تأکید کرد.
انتهای پیام
