محمود هوشیارفرد در گفتوگو با ایسنا با اشاره به اینکه نماتد ریشه گرهی کیوی یکی از بیماریهای مهم درخت کیوی است، اظهار کرد: نماتد گره ریشه (Root-Knot Nemathode) یکی از چالشهای جدی در باغهای کیوی شمال کشور است، بررسیهای میدانی اخیر از افزایش فعالیت و خسارت نماتد گره ریشه در باغهای کیوی غرب گیلان حکایت دارد.
وی با بیان اینکه این آفت بهدلیل ماهیت مخفیانه، یعنی قرار گرفتن در زیر خاک، بهراحتی شناسایی نمیشود و میتواند در کوتاهمدت باعث زوال تدریجی و کاهش شدید عملکرد محصول شود، افزود: نماتد گره ریشه در کیوی میتواند تا ۳۰-۵۰ درصد عملکرد باغ را کاهش دهد.
عضو هیئت علمی مرکز تحقیقات کشاورزی استان گیلان گفت: برای تشخیص بهموقع آلودگی، باغداران باید نسبت به برخی علائم حساس باشند. اگر در باغ خود با علائم آن مواجه هستید، احتمال آلودگی به نماتد وجود دارد. یکی از این موارد، زردی و ضعف عمومی درخت است. درختان آلوده علائمی شبیه به کمبود مواد غذایی، بهویژه آهن و نیتروژن، نشان میدهند که با کوددهی معمولی بهبود نمییابند.
این پژوهشگر حوزه گیاهپزشکی ادامه داد: مورد دیگر، کاهش رشد شاخهها و اندازه میوههاست؛ شاخهها رشد کافی ندارند و میوهها ریزتر از حد معمول باقی میمانند. اما علائم ریشه، شاخص اصلی هستند. در صورت مشاهده تودههایی شبیه به «گره» یا «برجستگی غدهمانند» روی ریشههای فرعی، آلودگی قطعی است.
وی با بیان اینکه نماتد باعث ایجاد گال یا تورم در بافت ریشه میشود که مانع جذب آب و مواد غذایی میگردد، گفت: پژمردگی در گرمای روز نیز از دیگر علائم است. درختان آلوده بهدلیل آسیب ریشهای، در ساعات گرم روز زودتر دچار پژمردگی موقت میشوند.
هوشیارفرد تاکید کرد: در صورت مشاهده علائم نخستین اقدام، پایش و نمونهبرداری است. باید بلافاصله نمونه خاک و ریشه تهیه کرده و جهت تشخیص دقیق و تراکم جمعیت، به کلینیکهای گیاهپزشکی معتبر مراجعه نمایید.
عضو ستاد گیاهپزشکی استان گیلان با تاکید بر اینکه در ادامه مدیریت آبیاری اهمیت زیادی دارد، افزود: از غرقاب کردن باغ خودداری کنید؛ رطوبت بیش از اندازه خاک شرایط را برای تکثیر نماتد فراهم میکند. آبیاری قطرهای دقیق که باعث غرقاب شدن مداوم خاک نشود، تحرک نماتدها را کاهش میدهد. اصلاح زهکش باغ، موثرترین اقدام «غیرشیمیایی» برای مدیریت جمعیت نماتد گره ریشه است.
وی با اشاره به اینکه کنترل علفهای هرز نیز ضروری است، اظهار کرد: بسیاری از علفهای هرز، میزبان واسط نماتدها هستند؛ بنابراین پاکسازی باغ از علفهای هرز ضروری است.
عضو هیئت علمی مرکز تحقیقات کشاورزی استان گیلان ادامه داد: در زمینه استفاده از کودهای آلی و بیولوژیک، در باغهای آلوده به نماتد، تا حد امکان مصرف کود مرغی را کاهش داده و بهجای آن از کمپوستهای گیاهی یا کود گاوی کاملا پوسیده همراه با مواد آلی غنیشده با عوامل زیستی مانند ترکیبات حاوی قارچ تریکودرما یا باکتری آنتاگونیست باسیلوس سابتیلیس استفاده شود. این روش به تقویت سیستم ایمنی ریشه کمک میکند.
این پژوهشگر حوزه گیاهپزشکی تاکید کرد: نکته قابل توجه این است که کودهای دامی اگر کاملا پوسیده و فرآوری شده نباشند، میتوانند شرایط را برای تشدید آلودگی نماتدی فراهم کنند یا به ریشههای حساس کیوی آسیب بزنند.
وی کنجاله چریش (Neem Cake) را نیز یکی از روشهای قابل استفاده دانست و گفت: کنجاله چریش حاوی ترکیب «آزادیراکتین» است که خاصیت نماتدکشی بسیار قوی دارد. اضافه کردن آن به پای درختان کیوی یکی از روشهای استاندارد باغداری ارگانیک است؛ در کنار این روش، کودهای سبز (گیاهان تله) نیز میتوانند مورد استفاده قرار گیرند. کاشت گیاهانی مانند خردل یا گل جعفری در فواصل ردیفهای کیوی توصیه میشود. این گیاهان ترکیباتی، مانند ایزوتیوسیاناتها در خردل و آلفا-تیرتنیل در گل جعفری، در خاک آزاد میکنند که نماتدها را میکشد یا از محیط دور میکند. از سوی دیگر، باید از جابجایی نهال آلوده جلوگیری کرد. هرگز نهالهای مشکوک را از نهالستانهای بدون مجوز و گواهی سلامت تهیه نکنید.
هوشیارفرد با بیان اینکه در صورت آلودگی شدید، کنترل شیمیایی نیز میتواند در دستور کار قرار گیرد، افزود: در ابتدای فصل رشد، برای کاهش سریع جمعیت، در صورت آلودگی شدید، طبق نظر کارشناس از نماتدکشهای مجاز، مثل نماکور، در آبیاری قطرهای استفاده کنید. معمولا، نماتدکشهای غیرتدخینی به صورت گرانول یا مایع وارد خاک شده و یا از طریق سیستم آبیاری قطرهای به پای درخت داده میشوند.
وی تاکید کرد: با این حال، تذکر مهم این است که استفاده خودسرانه از سموم نماتدکش شیمیایی، که بسیار خطرناک هستند، بدون مشورت با کارشناس گیاهپزشک، نه تنها هزینه بالایی دارد بلکه میتواند باعث از بین رفتن میکروارگانیسمهای مفید خاک و آلودگی نماتدی شدید ریشهها شود.
انتهای پیام
