ابوالقاسم شهریاری در گفتوگو با ایسنا با اشاره به اینکه در فلسفه علم، پرسشِ دقیق ۹۰ درصد پاسخ است، اظهار کرد: علم با پرسشگری زنده میماند، تا پرسشی مطرح نشود، فرضیهای شکل نمیگیرد و تا فرضیهای در کار نباشد، گسترش مرزهای دانش میسّر نخواهد بود.
وی افزود: چیزی به نام پرسش نامطلوب وجود ندارد؛ زیرا در بدترین حالت، پرسش یا سفسطه است که با استدلال و منطق میتوان فرد را نسبت به آن آگاه و مجاب ساخت یا بی ارتباط با موضوع است. آنچه در حال حاضر در مواجهه با نسل جوان برای اساتید چالشبرانگیز گردیده، پرسشهای متوالی نیست، بلکه داوری شخصی و ورود به حیطه نظرپردازی است؛ بدین معنا که دانشجو داوری میکند این موضوع خوب است یا بد.
این استاد مدعو دانشگاه فردوسی با تأکید بر اینکه دانشگاه و کلاس درس، عرصه پرسشگری محسوب میشود، عنوان کرد: کلاس خوب، کلاسی است که در آن پرسش دانشجو بر تدریس استاد غلبه کند؛ همچنین وظیفهٔ اساسی اساتید، آموزش تمایز نظریه پردازی و توهم دانایی از هنر پرسشگری است تا این حقیقت را روشن سازد که نظرپردازی و صدور رای قطعی، هرگز با پرسشگری ارتباط ندارد.
شهریاری با اشاره به بهترین واکنش در برابر پرسشهای نادرست و چالشی دانشجویان، بیان کرد: اگر پرسش دانشجو را نادرست بدانیم و در برابر آن موضع بگیریم، این برخورد با ویژگیهای نسل جوان سازگار نبوده و چالش برانگیز میشود. بنابراین، بهترین راهکار این است که پرسشِ مطرحشده از سوی دانشجو را به دو یا سه پرسش متقابل تبدیل کنیم و به او نشان دهیم که موضوع مورد اشاره یا دربردارنده مفاهیم چندگانه است یا با تعارض روبهرو است، تا دانشجو مقابله منفی نکند و در عین حال، آموزش نیز انجام شده باشد.
هنر پرسشگری با درس روش پژوهش امکان پذیر میشود
وی تاکید کرد: دانشجویان پس از ورود خود به دانشگاه، باید پایهای ترین درس، یعنی روش پژوهش را بگذرانند تا با نحوه سوال پرسیدن، ساخت فرضیه و ویژگیهای یک سوال خوب آشنا شوند. زیرا آنچه موجب تمایز دانشجویان رشته علوم انسانی به ویژه علوم سیاسی در طرح پرسش میشود، آشنایی با درس روش پژوهش است. اما ایراد اساسی ما این است که چارت درسی متناسب نداریم و در ابتدای ورود درسی را به دانشجو ارائه میدهیم که شاید در مقطع کنونی برای او کارایی لازم را نداشته باشد.
این استاد دانشگاه با بیان اینکه هوش مصنوعی تأثیر منفی بر هنر پرسشگری ندارد، گفت: اگر تأثیر منفی مشاهده میشود ناشی از کاربرد نادرست آن است، زیرا هوش مصنوعی صرفا یک ابزار است که باید نحوه استفاده صحیح از آن را به دانشجو آموزش دهیم. زیرا با وجود تدوین شیوهنامههای متعدد برای آن، تغییر عملی در رفتار دانشجو حاصل نشده است.
شهریاری ادامه داد: امروزه با توجه به گستردگی کاربرد هوش مصنوعی، باید در تمامی مقاطع دانشگاهی، دورههای آموزشی برای استفاده از آن برگزار گردد تا دانشجو دریابد که بهرهگیری از هوش مصنوعی همچون سایر نرمافزارها، دارای مزایا و معایبی میباشد. بنابراین، هنگامی که دانشجو آموزشهای لازم را دیده باشد، میتوان از او انتظار استفاده درست از این ابزار را داشت.
وی با اشاره به اینکه ویژگی پرسشگری باید در طول ترم در دانشجو نهفته و درونی شود، تصریح کرد: اگر دانشجو در کلاس سوال بپرسد یا از او سوال پرسیده شود، به دلیل زیستن در فضای علمی و تجربه مداوم، مطالب ملکه ذهن او خواهد شد. همچنین شیوه ارزیابی دانشجو نیز باید به گونهای باشد که در طول ترم، نمره خود را از طریق پرسشگری، کار عملی و ارتباط برقرار کردن در کلاس درس کسب کند؛ نه اینکه صرفا در پایان ترم جزوهای در اختیار او قرار بدهیم تا برای امتحان بخواند.
این استاد دانشگاه یادآور شد: علم با اشتباه پیشرفت کرده است و در علم، فرضیهای خوب است که ابطالپذیر باشد. تا پرسشگر ماهری نباشید، نمیتوانید به سطحی از دانایی برسید که در محیط آموزشی یا شغلی از آن بهرهمند شوید.
انتهای پیام
