فاطمه فاتح در گفتوگو با ایسنا درباره ایده شکلگیری نمایشگاه نقاشی «سنم»، اظهار کرد: یکی از دلایل برگزاری این نمایشگاه، این بود که احساس میکردم سیستم آموزشی در بسیاری از مواقع باعث میشود خلاقیت کودکان به مرور کمرنگ یا حتی متوقف شود. کودکان زمانی که وارد دوره نوجوانی میشوند یا تحصیلات خود را به پایان میرسانند و وارد بازار کار میشوند، گاهی هنوز نمیدانند چه چیزی میخواهند و قرار است چه دستاوردی داشته باشند.
وی ادامه داد: به همین دلیل تصمیم گرفتیم کودکان را از سنین پایین، حدود ۶ سالگی، وارد دنیای هنر کنیم تا فرصت تجربه خلاقیت و شناخت دنیای ذهنی خود را پیش از قرار گرفتن در قالبهای مشخص آموزشی داشته باشند. تلاش کردیم نقاشی بر پایه خلاقیت کودکان و دنیای ذهنی و ضمیر ناخودآگاه آنها شکل بگیرد، به این معنا که الگویی را مقابل کودک قرار نمیدادیم تا صرفاً آن را تقلید کند.
این هنرمند نقاش خاطرنشان کرد: البته آموزش تکنیک و مهارت نیز وجود داشت؛ برای مثال اگر قرار بود کودکان طراحی یک کوزه را یاد بگیرند، شکل و اصول آن را آموزش میدادیم، اما پس از آن کودک آزاد بود برداشت و تصویر خودش را ارائه دهد. بنابراین هدف این نبود که همه کودکان آثار مشابهی خلق کنند.
فاتح درباره تأثیر این روند بر کودکان گفت: نتیجه این فرآیند را امروز و در همین سنین پایین میبینیم. به نظر میرسد اعتمادبهنفس کودکان افزایش پیدا کرده و زمانی که با چالشی مواجه میشوند، بیشتر تلاش میکنند خودشان برای آن راهحل پیدا کنند و کمتر منتظر میمانند والدین مسئله را برای آنها حل کنند.
وی درباره عنوان نمایشگاه «سنم» توضیح داد: این عنوان از ابتدا با نام بچهها و مفاهیمی که برای ما تداعی میکردند، ارتباط داشت. «نیروانا»، «نیلا» و «مانترا» از جمله نامهایی بودند که مفاهیمی مانند درخشندگی و شکوفایی را برای ما تداعی میکردند و در نهایت احساس کردیم «سنم» بیش از سایر گزینهها میتواند نماینده این مجموعه باشد. این عنوان ریشه ترکی دارد و شاید در ابتدا همه با آن ارتباط برقرار نکردند، اما در نهایت آن را مناسبترین عنوان برای دربرگرفتن همه کودکان حاضر در نمایشگاه دانستیم.
نمایش ۷۰ اثر از دنیای ذهنی کودکان
این هنرمند نقاش درباره آثار نمایشگاه اظهار کرد: در این نمایشگاه حدود ۷۰ اثر به نمایش درآمده است. تکنیک غالب آثار، اکریلیک است و موضوعات نقاشیها نیز متفاوت هستند، اما محور اصلی تمام آثار، خلاقیت کودکان و تصویرسازی از دنیای درونی و ذهنی آنهاست.
فاتح ادامه داد: کودکان در سبکهای مختلف کار کردهاند و در کنار علاقه به رئال، که ارتباط بیشتری با آن برقرار کردهاند، به سبکهای انتزاعی نیز علاقه نشان دادهاند. یکی از آثار شاخص این مجموعه، تابلویی به ابعاد ۱۲۰ در ۱۸۰ سانتیمتر است که به پنج قسمت تقسیم شده و هر کودک تصویری متفاوت از طبیعت را در آن ارائه کرده است. همین تفاوت نگاهها برای ما اهمیت زیادی دارد، زیرا نشان میدهد هر کودک دنیای ذهنی و شیوه بیان مخصوص به خود را دارد.
وی درباره حسی که انتظار دارد مخاطب از تماشای آثار داشته باشد، بیان کرد: دوست دارم مخاطب پس از دیدن این آثار، کمی بیشتر به دنیای کودکان فکر کند. قرار نیست کودکان دقیقاً شبیه ما شوند و در قالب کوچکشدهای از دنیای بزرگسالان قرار بگیرند. کودکان امروز متعلق به نسل متفاوتی هستند و شیوه تربیت، آموزش و نگاه ما به استعدادهای آنها نیز باید متناسب با ویژگیهای خودشان باشد.
هنر نباید برای کودکان یک کالای لوکس باشد
این هنرمند نقاش درباره جایگاه هنر در جامعه امروز گفت: متأسفانه هنر و بهخصوص آموزش و فعالیتهای هنری برای کودکان، در بسیاری از موارد به موضوعی لوکس و متعلق به طبقات خاص تبدیل شده است. خانوادههایی که شرایط اقتصادی مناسبتری دارند، راحتتر میتوانند برای فرزندان خود کلاسهای هنری و امکانات مرتبط با هنر فراهم کنند، در حالی که همه کودکان باید فرصت نقاشی کردن، خلق کردن و کشف استعدادهای خود را داشته باشند.
فاتح تأکید کرد: هنر فقط برای سرگرمی نیست و میتواند در رشد و حتی بازسازی شخصیت انسان نقش داشته باشد. اگر شرایطی فراهم شود که همه کودکان امکان تجربه هنر را داشته باشند، هنر میتواند به آنها کمک کند تا پس از مواجهه با شکستها و چالشهای زندگی، دوباره خودشان را پیدا کنند.
نقاشی؛ راهی برای شناخت دنیای درونی کودک
وی درباره ارتباط نقاشی با شناخت دنیای درونی کودکان اظهار کرد: نقاشی میتواند یکی از ابزارهایی باشد که به وسیله آن بتوانیم کودک را بهتر بشناسیم. وقتی کودک چیزی را میکشد، بخشی از دنیای ذهنی خود را بیان میکند و والدین نیز میتوانند با شناخت بهتر این آثار، متوجه برخی دغدغهها و چالشهای فرزند خود شوند.
این هنرمند نقاش خاطرنشان کرد: هنوز این فرهنگ به اندازه کافی شکل نگرفته است که نقاشی را تنها یک فعالیت هنری یا سرگرمی نبینیم و از آن به عنوان ابزاری برای شناخت کودک استفاده کنیم. بسیاری از کودکان در جریان آمادهسازی این نمایشگاه با حسرت به فعالیتهای هنری نگاه میکردند و میگفتند آنها نیز دوست دارند نقاشی کنند. این موضوع نشان میدهد که همچنان نیازمند فرهنگسازی درباره اهمیت هنر و نقش آن در رشد کودکان هستیم.
فاتح افزود: اگر رسانهها نیز درباره اهمیت هنر برای کودکان بیشتر صحبت کنند، میتوان امیدوار بود کودکان پیش از رسیدن به دوره نوجوانی فرصت بیشتری برای شناخت خود و مواجهه درست با چالشهایشان داشته باشند.
وی با اشاره به ویژگی آثار نمایشگاه «سنم» تصریح کرد: حدود ۷۰ اثر در این نمایشگاه ارائه شده و هر کدام ویژگی خاص خود را دارند؛ اما آنچه برای ما اهمیت دارد، تنها نتیجه نهایی نقاشی نیست، بلکه مسیری است که هر کودک برای رسیدن به این اثر طی کرده است؛ مسیری که در آن تلاش شده خلاقیت، تخیل و دنیای درونی کودک دیده شود و به او اجازه داده شود خودش را از طریق هنر بیان کند.
انتهای پیام
