به گزارش ایسنا، نشست کارگروه تدوین دستور خط فارسی گفتاری به میزبانی محمد دبیرمقدم - زبانشناس و معاون علمی و پژوهشی فرهنگستان - با حضور مصطفی رحماندوست، ابراهیم اسماعیلی اراضی، اکبر میرجعفری، نسیم مرعشی، پوریا عالمی، امید روزبه، علی صلحجو، امید طبیبزاده، مسعود قیومی، مریم مسگرخویی، هومن عباسپور و بهروز صفرزاده در تالار دکتر جعفر شهیدی فرهنگستان زبان و ادب فارسی، برگزار شد.
خواستهای که از شکستهنویسی آغاز شد
پس از خوشآمدگویی دبیرمقدم به مهمانان، گزارشی کوتاهی از مریم مسگرخویی درباره روند مصوبات و بررسیهای کارگروه تدوین دستور خط فارسی گفتاری ارائه شد.
ابراهیم اسماعیلی اراضی - شاعر و ترانهسرا - با اشاره به ترانه و جایگاه آن در ادبیات فارسی گفت: «از حدود بیست سال پیش که موضوع ترانه بهعنوان یکی از شاخههای شعر فارسی جدی شد، خواستِ من و بسیاری از دوستان، برگزاری نشستهایی دربارۀ ترانه و شیوۀ نوشتار آن در خط فارسی بود. این خواسته، از جلسۀ رونمایی کتاب شکستهنویسی استاد علی صلحجو، آغاز شد و تا به امروز ادامه دارد. برگزاری این جلسهها، میتواند به نزدیک شدن نگاه شاعران و نویسندگان به آنچه در فرهنگستان زبان و ادب فارسی مدنظر است، کمک کند.»
در ادامۀ این نشست، مصطفی رحماندوست - شاعر و نویسنده - دربارۀ اهمیت استفاده از زبان معیار در ادبیات کودک گفت: «ساختار جمله باید در ادبیات کودک و نوجوان، مورد توجه قرار گیرد. افرادی که بهدقت در حوزۀ ادبیات کودک فعالیت میکنند، به مسئلۀ کاربرد درست زبان و خط وفادار هستند. امیدوارم به نقطهای برسیم که نویسندگان ادعا کنند که براساس معیار گفتار و نوشتارِ مورد تأیید فرهنگستان زبان و ادب فارسی، فعالیت میکنند.»
نسیم مرعشی - داستاننویس - نیز با اشاره به درگیری نویسنده با موضوع گفتارنویسی گفت: «یکی از دغدغههای بزرگ من در زمان نوشتن، مسئلۀ زبان معیار در زبان گفتار است. گفتار چه شهری بهعنوان گفتارِ معیار باید انتخاب شود؟ آیا زبان گفتاری مردم تهران، معیار است یا گفتارِ رایج، گفتار معیار است؟»
پوریا عالمی - نویسنده و طنزپرداز - نیز با اشاره به تأثیر جنگ جهانی دوم روی موضوع هنر گفت: «عمومیسازی هنر و اندیشه، پس از جنگ جهانی دوم شکل گرفت و در همین راستا، شکل تولید هنر از نقاشی تا ادبیات نیز تغییر کرد. به این ترتیب که هنر از ساختمانهای بسته به خیابان رسید. این نکته در اندیشهورزی نیز دیده شد و اندیشمندان از شکل دانشگاهی به شکل دبیرستانی تغییر دیدگاه دادند و موضوع اندیشه دیگر مختص استادان نبود.»
او ادامه داد: «بهنظر میرسد فرهنگستان نیز میتواند فاصلۀ بین نگاه استادان با مخاطب را کم کند و به این ترتیب با تغییر رویکردها، فاصلۀ بین فرهنگستان با مردم و نویسنده یا شاعر کاهش خواهد یافت، زیرا شاعران و نویسندگان که من آنها را کاربران کلمه مینامم و مردم که مصرفکنندۀ اصلی زبان هستند، زبان را زنده نگه میدارند.»
در ادامه، اکبر میرجعفری - شاعر و از مؤلفان کتابهای درسی - با تأکید برضرورت آموزش درستِ زبان به کودکان گفت: «در مرحلۀ آموزش زبان، باید از زبان معیار نوشتاری استفاده کرد. به این دلیل که در زبان نوشتاری معیار، استقلال کلمهها حفظ میشود و از سوی دیگر در زبان گفتار، هر جمله یا کلمه، چند شکل پیدا میکند که همین امر کار آموزش را با سختی روبهرو میکند، بنابراین نباید در مرحلۀ آموزش به کودکان زبان گفتاری را به کار ببریم.»
امید روزبه - ترانهسرا - نیز با اشاره به شکل ارتباط ترانهسرا با مخاطب گفت: «ترانهسرا، با مخاطب عادی روبهرو است و از زبان آنها وام میگیرد. بنابراین ترانه، در میان دیگر گونههای شعر، جایگاه ویژهای از نظر ارتباط با مخاطب دارد. در نوشتن ترانه باید کاربرد درست خط فارسی را مدنظر داشت؛ اما امروزه کمتر شاهد آن هستیم که ترانهنویسان به این موضوع دقت کنند. البته این موضوع تنها خاص ترانهسرایان نیست، بلکه در رادیو و تلویزیون و سایر رسانهها هم توجه خط و زبان فارسی چندان رضایتبخش نیست.»
در پایان این نشست، محمد دبیرمقدم - معاون علمی و پژوهشی فرهنگستان - با قدردانی از حضور فعالان ادبی در فرهنگستان و مغتم دانستن دیدگاههای آنان، گفت: «همانگونه که در تدوین دستور خط فارسی، پیشاز چاپ، مصوبات کارگروه برای آگاهی از دیدگاههای صاحبنظران بسیاری فرستاده شد و پساز گردآوری بازخوردها، کارگروه در نشستهایی دیدگاهها و انتقادها و پیشنهادهای رسیده به فرهنگستان را بررسی و ارزیابی و برخی از آنها را در متن مصوبات پیشین خود اعمال کرد، همین رویکرد نیز برای دستور خط فارسی گفتاری معیار و مصوب فرهنگستان در پیش گرفته خواهد شد. پساز پایان نشستهای کارگروه، مصوبات آن پیشاز انتشار در قالب کتاب، برای گروهی از صاحبنظران زبان و خط فارسی و کاربران اصلی فارسی گفتاری مانند فعالان ادبی فرستاده خواهد شد تا دفترک دستور خط فارسی گفتاری با بهرهگیری از خرد جمعی تدوین و منتشر شود.»
بر اساس گزارش روابط عمومی فرهنگستان زبان و ادب فارسی، مصطفی عاصی و مهرنوش شمسفرد از اعضای کارگروه تدوین خط فارسی گفتاری نیز به صورت برخط در این نشست حضور داشتند.
انتهای پیام
