محمدرضا دهقانی فیروزآبادی، در گفتوگو با ایسنا در حاشیه دومین نشست منطقهای معاونتهای فرهنگی جهاددانشگاهی که به میزبانی جهاد دانشگاهی واحد اصفهان برگزار شد، درباره نقش دانشگاهها و نهادهای فرهنگی ازجمله جهاد دانشگاهی در تقویت فرهنگ گفتوگو و مطالبهگری در میان دانشجویان افزود: درباره اینکه گفتوگو یک نیاز جامعه ماست، بهویژه در میان جوانان، هیچ شکی وجود ندارد. تلاشهایی نیز در این زمینه انجام شده که قابل پذیرش است، اما بهنظر من هرچه جلوتر میرویم، اهمیت این موضوع بیشتر میشود و نیاز بیشتری به پرداختن به آن پیدا میکنیم.
وی افزود: بنابراین، با وجود تلاشهای انجامشده، همچنان به تلاش بیشتری نیاز داریم. در مورد فعالیتهایی که جهاد دانشگاهی تاکنون انجام داده است، شاید شاخص اصلی، برنامههای مناظره دانشجویان باشد؛ اقدامی بسیار خوب که از این جهت که فرهنگ گفتوگو و اصول گفتوگو را به نسل جوان آموزش میدهد، اهمیت بسیار زیادی دارد و توانسته است مؤثر باشد.
گفتوگو یک نیاز جدی جامعه است
معاون فرهنگی جهاددانشگاهی یزد با اشاره به اینکه گستره این فعالیتها هنوز نتوانسته است تمام جامعه دانشجویی را دربرگیرد، بیان کرد: بهنظر من، برنامههای مناظره نتوانسته است گستره زیادی را شامل شود. در هر صورت، شاید درصد معدودی از دانشجویان را توانستهایم تحت پوشش برنامه مسابقات مناظره خود قرار دهیم، اما بهنظر میرسد از طریق شیوههای دیگر و برنامههای فرهنگی دیگر باید دامنه نفوذ فعالیتهای مرتبط با فرهنگ گفتوگو را افزایش دهیم.
دهقانی فیروزآبادی ادامه داد: نکته دوم اینکه همان درصد معدودی از دانشجویانی که در فعالیتهای مناظره ما حضور دارند نیز نباید فعالیتشان صرفاً به یک مسابقه ختم شود. به نظر من، فرهنگسازی ما باید در مورد این افراد تداوم پیدا کند. جوانانی که در این مسابقات شرکت میکنند، اتفاقاً افراد بسیار شایسته و توانمندی هستند و باید فعالیت ما در مورد آنها تداوم پیدا کند. باید بتوانیم آنها را همچنان با یکدیگر مرتبط کنیم و توانمندیهایشان را افزایش دهیم؛ چراکه میتوانیم از این طریق، نسل مؤثری را برای آینده کشورمان پرورش دهیم.
وی گفت: بنابراین، محدود شدن فعالیتها به برنامه مسابقات مناظره، یکی از چالشهای پیشروی ماست که باید برای آن کاری انجام دهیم. همچنین محدود شدن این فعالیتها به طیف خاصی از دانشجویان و بخش کوچکی از جامعه دانشجویی نیز مسئله دیگری است که ما در حوزه فرهنگی جهاد دانشگاهی باید برای آن چارهاندیشی کنیم.
دهقانی فیروزآبادی درباره مهمترین مسائل و آسیبهای فرهنگی استان یزد در سالهای اخیر، بهویژه در میان دانشجویان اظهار کرد: درباره دانشجویان، ما با قشری از دانشجویان دانشگاههای مختلف استان در ارتباط هستیم و مسئله مشخصاً مختص استان یزد نیست؛ بلکه با همان مسائلی مواجه هستیم که در سطح کشور وجود دارد.
وی افزود: جامعه دانشجویی یزد عملاً بخشی از جامعه دانشجویی کشور است و بهنظر میرسد همان مسائلی که در سطح کشور با آن مواجه هستیم، در اینجا نیز وجود دارد. با این حال، اگر بخواهم به تحقیق و پژوهشی استناد کنم، بهغیر از تحقیقی که حدود چهار یا پنج سال قبل انجام دادیم، پژوهش علمی دیگری که مشخصاً در یزد روی این موضوع انجام شده باشد، ندیدهام.
اشتغال و هویت؛ دو دغدغه اصلی دانشجویان
معاون فرهنگی جهاددانشگاهی یزد بیان کرد: آن تحقیق حدود چهار یا پنج سال قبل درباره زندگی دانشجویان در استان یزد و در دانشگاههای مختلف استان انجام شد و در آن، هفتبُعد مورد بررسی قرار گرفت و وضعیت کلی سبک زندگی دانشجویان در سطح دانشگاههای استان مورد پایش قرار گرفت.
دهقانی فیروزآبادی گفت: بهنظر میرسد مهمترین دغدغههای امروز دانشجویان، مسائل مربوط به اشتغال و همچنین مباحث مرتبط با هویت است و بهعقیده من، این دو مسئله در اولویت مسائل دانشجویان قرار دارند.
وی در ادامه درباره وضعیت نشاط، مشارکت اجتماعی و تغییر سبک زندگی دانشجویان در استان یزد و عوامل مؤثر بر این تغییرات یادآور شد: درباره این مسئله بحثهایی وجود داشته است که میزان نشاط در استان یزد چگونه است؛ البته این موضوع مربوط به کل استان و نه صرفاً جامعه دانشجویی است. بهنظر من، ما با یک روند ملی و حتی جهانی در موضوع سبک زندگی دانشجویی و ازجمله موضوع نشاط مواجه هستیم.
معاون فرهنگی جهاددانشگاهی یزد افزود: بهنظر میرسد یک تغییر نگرشی در نسل جوان ما ایجاد شده است که متناسب با آن، این تغییر نگرش را در سبک زندگی آنان نیز مشاهده میکنیم. به نظر میرسد ما عملاً در موضوع نشاط دانشجویی با دانشجویی مواجه هستیم که بیشتر به دنبال سبکی از زندگی است که نشاط را در لحظه تعریف میکند و میخواهد از شرایط جوانی خود بهترین بهرهبرداری را داشته باشد.
دهقانی تأکید کرد: نمیتوانیم این موضوع را بهعنوان یک نکته منفی یا مثبت در نظر بگیریم؛ بلکه واقعیتی است که وجود دارد و باید شرایط و برنامههای فرهنگی خود را متناسب با این وضعیت و نگرشی که در جامعه وجود دارد، تعریف کنیم.
جهانیشدن، سبک زندگی جوانان را تغییر داده است
وی در پاسخ به این پرسش که این تغییر نگرش متأثر از چه عواملی بوده است؟ گفت: بهعقیده من، مهمترین مسئله را باید در نگاه جهانی و جهانیسازی در نظر بگیریم. ما به نوعی وارد دهکده جهانی شدهایم و از نظر اطلاعاتی، جامعه ما با جوامع دیگر کاملاً در ارتباط است.
معاون فرهنگی جهاددانشگاهی یزد ادامه داد: تغییر نگرشهایی که در سطح جهان به واسطه ارتباطات بیشتری که میان جوامع ایجاد شده، در حال وقوع است، در جامعه ما نیز اتفاق میافتد. هرچه ارتباط ما با جوامع دیگر و با دنیای بیرون افزایش پیدا میکند، طبیعتاً سبک زندگی ما نیز به سبک زندگی دیگر جوامع و جوامع جهانی نزدیکتر میشود.
فاصله رفتاری با گذشته به معنای از بین رفتن هویت ایرانی نیست
دهقانی درباره ظرفیتهای فرهنگی این استان و امکان ایجاد پیوند میان نسل جدید و فرهنگ و هویت پیشین نیز گفت: ممکن است فاصلهای که میان نسل جدید و باورهای پیشین ما ایجاد شده، در رویههای فرهنگی و رفتارهای جاری مشاهده شود، اما به نظر من در ریشه و ذات جوانان ما همچنان همان هویت ایرانی وجود دارد.
وی یادآور شد: اگرچه ممکن است نمودهای رفتاری و نمودهای فرهنگی متفاوت شده باشد، اما همچنان در این زمینه، کسانی که از این مرزوبوم و از این فرهنگ ایرانی رشد کردهاند و با جلوههای مختلف این فرهنگ خو گرفتهاند، در رفتار خود ریشههای فرهنگی ایرانی را دارند. این ما هستیم که باید فرهنگ خود را با شرایط جدید تطبیق دهیم و بتوانیم نمودهای جدیدی از فرهنگ ایرانی را به نمایش بگذاریم.
معاون فرهنگی جهاددانشگاهی یزد درباره نقش دانشگاهیان در کاهش این فاصله نیز تأکید کرد: دانشگاهیان ما دقیقاً روی لبه مرزی قرار دارند؛ از یکسو باید تغییرات جوامع جهانی را بشناسیم و از سوی دیگر، ریشههای خودمان را نیز بشناسیم و بتوانیم میان این دو، نوعی تلفیق ایجاد کنیم و آنها را به یکدیگر پیوند دهیم.
دهقانی فیروزآبادی افزود: این وظیفه دانشگاهیان ماست و بر این باورم که این کار بیش از طریق فعالیتهای پژوهشی و ترویجی میتواند اتفاق بیفتد و بهویژه در حوزههای بینرشتهای و خصوصاً در حوزه علوم انسانی، این امر امکانپذیر است.
انتهای پیام
