دبیر ششمین جشنواره شبهای موسیقی تبریز در گفتوگو با ایسنا با بیان اینکه این رویداد با هدف تسهیل حضور گروههای بومی در صحنه و شناسایی استعدادهای جوان برگزار میشود، گفت: در ششمین دوره این برنامه، هفت گروه موسیقی با حضور حدود ۲۷۰ هنرمند از هفتم تا سیزدهم شهریورماه در تبریز روی صحنه میروند. هدف از برگزاری این برنامهها، تسهیل حضور گروههای بومی استان در انواع ژانرهای موسیقی از جمله موغام، عاشیقی، کلاسیک ایرانی، موسیقی کلاسیک جهانی و پاپ است و این رویداد فرصتی برای هنرمندان جوان فراهم میکند تا تواناییهای خود را روی صحنه به نمایش بگذارند.
غلامرضا میرزازاده افزود: این دوره از جشنواره پس از پایان اجراهای دوره قبلی «یای گئجهلری» از خردادماه آغاز شده و تلاش داریم هر فصل سال یک دوره از این برنامه را برگزار کنیم. پس از انتشار فراخوان جشنواره، آثار به دبیرخانه ارسال شد و هیئت انتخاب پس از بررسی آثار، هفت گروه را برای اجرا انتخاب کرد. گروههای آرفا، پناهی، دفنوازان و سنتورنوازان اهورا، افرا، آی ایشیقی، تبریزین سسی و ارکستر آذربایجانی نوجوانان یاغیش، از هفتم تا سیزدهم شهریورماه، همزمان با هفته وحدت در سالن استاد صیامی مجموعه سینما ناجی به اجرای برنامه پرداختهاند.
وی با بیان اینکه در این دوره حدود ۲۷۰ هنرمند طی هفت روز روی صحنه خواهند رفت، گفت: پیشبینی میشود بیش از ۲۱۰۰ تماشاگر از این اجراها استفاده کنند. بسیاری از گروههای تازهکار و جوان توانایی برگزاری کنسرت مستقل را ندارند و با هزینهها و مراحل اداری متعددی مواجه هستند. این طرح که اکنون ششمین دوره خود را پشت سر میگذارد، فرصتی است تا این هنرمندان بدون ریسک ضرر مالی و بدون طی مراحل اداری پیچیده، بهسادگی و بدون دغدغه روی صحنه بروند.
وی تصریح کرد: بخش قابل توجهی از هنرمندان مشارکتکننده در این اجراها را جوانان و حتی نوجوانان تشکیل میدهند و یکی از اهداف اصلی برگزاری این برنامه، شناسایی و معرفی همین استعدادهاست. وضعیت موسیقی استان و هنرمندان این حوزه رضایتبخش نیست و بهویژه در یک سال گذشته، با توجه به تحولات و اتفاقات اجتماعی، عملاً صنعت موسیقی با تعطیلی و آسیبهای جدی مواجه شده است.
میرزازاده ادامه داد: معیشت هنرمندان موسیقی با کوچکترین رویدادهای اجتماعی و سیاسی دچار مشکل میشود، در حالی که موسیقی شغل بسیاری از هنرمندان است و گذران زندگی این قشر از جامعه از طریق اجرای موسیقی تأمین میشود. تعطیلی اجباری فعالیت هنرمندان موسیقی نیز نوعی آسیب است و انتظار میرود مسئولان برای حمایت از این قشر چارهاندیشی کنند. من و همکارانم با برگزاری این رویداد تلاش میکنیم ضمن ایجاد اتحاد ملی، همدلی و همبستگی و همچنین ایجاد نشاط اجتماعی، کمکی هرچند اندک برای تأمین معیشت هنرمندان و افراد دخیل در برگزاری کنسرت داشته باشیم.
ارکستر نوجوانان یاغیش با بیش از ۶۰ عضو
در ادامه، حبیبالله صیرفی، سرپرست ارکستر و مدرس دانشگاه، نیز در گفتوگو با ایسنا، با معرفی این ارکستر اظهار کرد: ارکستر آذربایجانی نوجوانان و جوانان یاغیش از سال ۱۳۹۵ فعالیت خود را آغاز کرده و طی یک دهه فعالیت هنری، در جشنوارهها و رویدادهای مختلف حضور داشته است. گزینش نوازندگان به صورت شفاهی و حضوری انجام میشود و با توجه به سوابق کاری و هنری افراد صورت میگیرد. بیشتر نوازندگان ارکستر را دانشآموزان هنرستان موسیقی یا افرادی تشکیل میدهند که در جشنوارهها مقامهای برتر استان را کسب کردهاند و فعالیت ما به صورت علمی و آکادمیک دنبال میشود.
وی ادامه داد: این ارکستر فعالیت خود را در سال ۱۳۹۵ با هشت نفر آغاز کرد و اکنون پس از ۱۰ سال به بیش از ۶۰ نفر رسیده است. با توجه به اینکه بسیاری از اعضا پس از مدتی وارد دانشگاه میشوند، به خارج از کشور میروند یا مسیر تحصیلی و حرفهای خود را دنبال میکنند، اعضای ارکستر در طول این سالها چندین بار تغییر کردهاند، اما دامنه سنی نوازندگان را همچنان حدود ۱۰ تا ۱۸ سال حفظ کردهایم.
وی درباره شرایط برگزاری «یای گئجهلری» نیز گفت: اطلاعرسانی این برنامه از طریق دبیرخانه انجمن موسیقی انجام شده و رئیس انجمن، همکاری خوبی در برگزاری برنامهها داشته است. در بخشهایی همچون صدابرداری، صحنهآرایی، نور، هماهنگی اجراها و در اختیار گذاشتن سالن، تلاش شده است رضایت گروهها تأمین شود و ما از این همکاری رضایت کامل داریم.
سرپرست ارکستر یاغیش با این حال، کمبود فضای مناسب تمرین را یکی از مشکلات گروههای موسیقی عنوان کرد و گفت: یکی از مشکلات ما نداشتن سالن تمرین مناسب و بزرگ با تهویه هوای مطلوب است. سالنی در اختیار ما قرار گرفته که از این بابت تشکر میکنیم، اما با توجه به اینکه تعداد اعضای گروه بیش از ۶۰ نفر است، فضای کوچک موجود در سینما ناجی پاسخگوی تمرین مناسب بچهها نیست.
وی حفظ و انتقال میراث موسیقی آذربایجان را نخستین هدف تداوم این برنامهها دانست و افزود: تلاش میکنیم میراث موسیقی آذربایجان را حفظ و به نسلهای بعد منتقل کنیم. هدف دیگر، ایجاد پیوند میان نسل جوان و هویت فرهنگی است. باید نشان دهیم فرهنگ بومی متعلق به گذشته نیست و میتواند در زندگی امروز نیز حضور داشته باشد و اثرگذار باشد. تبریز شهر اولینهاست و ایجاد یک جریان فرهنگی پایدار در این شهر اهمیت زیادی دارد. تداوم فعالیت گروهها و اجرای برنامههای موسیقی میتواند به شکلگیری یکی از کانونهای فعال فرهنگی و هنری استان کمک کند. وقتی گروههای نوجوان و جوان در معرض دید مردم قرار میگیرند، زمینه برای تربیت نسلی از نوازندگان و موزیسینهای جوان فراهم میشود.
وی افزود: امروز بسیاری از کودکان و نوجوانان به دلیل آنچه در فضای مجازی میبینند، به سازهایی مانند پیانو و گیتار علاقهمند میشوند، اما برگزاری چنین کنسرتهایی میتواند انگیزه خانوادهها را برای توجه بیشتر به موسیقی سنتی و میراث غنی موسیقایی منطقه افزایش دهد. ما نیز در یک دهه فعالیت ارکستر یاغیش تلاش کردهایم با اجرای آثار فولکلور، بومی و آثاری که ریشه در فرهنگ آذربایجان دارند، برای شهر تبریز سرمایه فرهنگی و اجتماعی ایجاد کنیم و امیدواریم تداوم این فعالیتها بتواند به تقویت جریان موسیقی و فرهنگ بومی در استان کمک کند.
ضرورت تداوم رویدادهای موسیقی، یک ضرورت
اکبر پناهی، هنرمند و خواننده، در گفتوگو با ایسنا، با اشاره به سابقه حدود دو دهه فعالیت خود در حوزههای مختلف هنری، اظهار کرد: گروه «پناهی» با حمایتهای ارزشمند انجمن موسیقی استان در این برنامه حضور پیدا کرد. انتخاب هنرمندان و نحوه چینش برنامهها نیز از خلاقیتهای انجمن موسیقی بود و از این بابت رضایت داریم. جدول زمانی با توجه به تعداد گروههای شرکتکننده تنظیم شده بود و البته شرایط آبوهوایی و تعطیلی به مناسبت میلاد پیامبر اکرم(ص) نیز بر روند برگزاری و میزان حضور مخاطبان تأثیرگذار بود، اما در نهایت اجرای خوبی داشتیم.
وی ادامه داد: خوشبختانه تماشاگران با رضایت کامل محل اجرا را ترک کردند. استقبال مردم خوب بود، اما به نظرم زمان تبلیغات و اطلاعرسانی میتوانست بیشتر باشد؛ چراکه مردم ما علاقه و نیاز زیادی به چنین برنامههای فرهنگی و هنری دارند. برگزاری چنین برنامههایی فرصت مناسبی برای نسل جوان و هنرمندانی است که علاقهمند به فعالیت حرفهای هستند و اگر در چارچوب موازین و قوانین موجود حرکت کنند، میتوان مسیر مناسبتری برای فعالیت آنها فراهم کرد.
پناهی بر ضرورت تداوم رویدادهای فرهنگی و هنری در آذربایجان تأکید کرد و افزود: باید تعداد این برنامهها افزایش پیدا کند و در کنار برگزاری رویدادها، بهصورت ریشهای برای معرفی فرهنگ، هنر و موسیقی آذربایجان به نسلهای آینده برنامهریزی شود. حفظ و ماندگاری این میراث فرهنگی نیازمند حمایت و استمرار است. آذربایجان مهد فرهنگ و هنر است و موسیقی و مردم این دیار جایگاه ویژهای برای کشور دارند. من و اعضای گروهم خودمان را خادمان مردم آذربایجان میدانیم و خوشحالیم که میتوانیم با هنر و موسیقی سهمی در شادی مردم داشته باشیم.
امیدی برای تداوم فعالیت هنری
سپهر مسلمی، با بیش از ۱۰سال سابقه فعالیت در حوزه موسیقی نیز در گفتوگو با ایسنا، اظهار کرد: گروه «آی ایشیغی» برای نخستین بار با این نام و ترکیب در این جشنواره شرکت کرده است. با توجه به توقف بخش عمده فعالیتهای هنرمندان، بهویژه در حوزه موسیقی، در شرایط اخیر کشور، تصمیم گرفتیم در این جشنواره به عنوان روزنه امیدی برای تداوم فعالیت هنری شرکت کنیم.
وی ادامه داد: زمان گروه برای ارائه اثر موسیقایی مقداری کم بود، اما با توجه به سابقه فعالیت اعضای گروه، با آمادگی کامل در این اجرا حضور خواهیم داشت. با این حال، امکانات و شرایط ویژهای در اختیار گروه قرار نگرفته است. با توجه و تعهد انجمن موسیقی استان و عوامل مرتبط، مسیر حضور در این برنامه بسیار سهل بوده است، اما اطلاعرسانی و استقبال مخاطبان، همانند برخی دیگر از فعالیتهای هنری، با کملطفی و رغبت کمتر اهالی موسیقی مواجه بوده است.
وی تداوم چنین برنامههایی را گامی مؤثر برای توسعه فرهنگ و هنر آذربایجان دانست و گفت: مشکل اساسی، تغییر ذائقه هنری و اقتصادی جامعه و تمایل بیش از حد عموم مردم به فرهنگهای بیگانه و غیربومی و حتی متضاد با فرهنگ بومی است. امیدوارم در برنامههای آتی با درایت، برنامهریزی، تبلیغات و رسانهای کردن رویدادها، گامهای توسعهیافتهتر و مؤثرتری برای فرهنگ و هنر این دیار برداشته شود.
موسیقی آذربایجان نیازمند تداوم جشنوارههاست
شاهین سالاری، با اشاره به بیش از چهار دهه فعالیت خود در عرصه موسیقی، به ایسنا گفت: آرفا متشکل از ۳۵ نفر شامل نوازندگان، گروه کر و خوانندگان است. نام آرفا به معنای بزرگی، والایی و عظمت است و در اصل نام قدیمی ساز چنگ نیز بوده که برای نخستین بار در تبریز ساخته شد و به نقاط مختلف جهان راه یافت.
وی درباره نحوه حضور این گروه در برنامه «یای گئجهلری» گفت: با توجه به سابقه فعالیت در موسیقی و پس از مراجعه به فراخوان انجمن موسیقی، نمونه کار ارائه کردیم، فرمهای مربوطه را تکمیل کردیم و پس از طی مراحل اداری در انجمن موسیقی استان و وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، حضور گروه مورد تأیید قرار گرفت. متأسفانه فرصت کمی برای آمادهسازی داشتیم، اما با تلاش اعضای گروه توانستیم در نخستین روز اجراهای «یای گئجهلری» برنامه خوبی داشته باشیم و با استقبال تماشاگران و سالن پر، شب بهیادماندنی را رقم بزنیم.
وی درباره شرایط برگزاری جشنواره نیز گفت: اطلاعرسانی و تهیه امکانات در این مدت کوتاه واقعاً عالی بوده و قابل تقدیر است. چنین برنامههایی نه تنها در شرایط کنونی، بلکه برای نسل جوان و ادامه این هنر زیبا و پراحساس ضروری است و باید استمرار داشته باشد.
سالاری درباره تأثیر تداوم این رویدادها بر فرهنگ آذربایجان گفت: موسیقی سنتی آذربایجان نه تنها فرهنگ و تمدن ما را نشان میدهد، بلکه به تربیت نسلی عاطفی، احساسی و پایبند به فرهنگ و هنر کمک میکند؛ بنابراین درخواست دارم برگزاری چنین جشنوارههایی تداوم داشته باشد. لازم است این موسیقی در آموزشگاهها مطابق استانداردهای لازم آموزش داده شود و در مراسم و جشنوارهها نیز به شکل استاندارد اجرا شود تا مسیر برای نسل آینده بازتر، بهتر و بدون مشکل باشد.
برنامههای انجمن موسیقی استان زمینهساز حضور بیشتر جوانان است
امیر جدید میلانی، سرپرست گروه «افرا» نیز در گفتوگو با ایسنا، اظهار کرد: حدود ۱۵ سال است در رشته موسیقی فعالیت میکنم و چند سالی است با هنرمندان موسیقی شهر اسکو و گروه هنری «افرا» به سرپرستی خودم فعالیت میکنم و از طریق انجمن موسیقی استان در این جشنواره حضور پیدا کردیم. روند گزینش بسیار خوب بود و اطلاعرسانی مناسبی نیز از سوی دبیر جشنواره انجام شد. امکان تمرین فراهم بود، هرچند ما متأسفانه نتوانستیم از این فرصت استفاده کنیم و تمرین داشته باشیم.
وی درباره تأثیر چنین برنامههایی بر فعالیت نسل جوان اظهار کرد: مسیر فعالیت گروههای جوان را روشن میبینم و برنامههایی که از سوی انجمن موسیقی استان برگزار میشود، موجب میشود هنرمندان جوان بیشتر به فعالیت در گروههای موسیقی علاقهمند شوند. خوشبختانه تاکنون استقبال خوب بوده و امیدوارم در ادامه بهتر نیز شود؛ زیرا تداوم چنین برنامههایی قطعاً موجب رشد موسیقی در سراسر استان خواهد شد.
ضرورت پیوند نسل جدید با موسیقی اصیل آذربایجان
علی داوودی، مدرس و سرپرست گروه «تبریزین سسی» نیز در گفتوگو با ایسنا، اظهار کرد: گروه تبریزین سسی حدود شش تا هفت سال سابقه فعالیت دارد و به پیشنهاد انجمن موسیقی در این برنامه شرکت کردیم. شرایط برنامه به خوبی پیش میرود و همه چیز در جای خود قرار دارد. در زمینه تمرین ترجیح میدادیم فضایی از سوی ادارهکل فرهنگ و ارشاد اسلامی در اختیار گروه قرار گیرد تا برای تمرین و اجرا مجبور به پرداخت هزینه از جیب خود نباشیم. تمرین در مکانهای خصوصی، به دلیل تعداد بالای اعضای گروه و کوچک بودن فضا، دشواریهای خاص خود را دارد. با این حال، خواستههای ما در زمینه زمانبندی برنامه تا حدود زیادی مورد توجه قرار گرفته است.
وی درباره رویکرد گروه در حوزه موسیقی اظهار کرد: تلاش میکنیم جوانان و نسل جدید را با موسیقی علمی، آکادمیک و باکیفیت آشنا کنیم. همواره سعی کردهایم در گروه کر از اشعار زیبا و اصیل استفاده کنیم و با موسیقی باکیفیت پیش برویم تا مردم و مخاطبان نیز با این آثار بیشتر آشنا شوند و با آن ارتباط برقرار کنند. خوشبختانه هر بار که کنسرت برگزار میکنیم، استقبال بسیار خوب و گستردهای وجود دارد، اما در برنامههایی از این دست در زمینه تبلیغات با دشواریهایی مواجه هستیم.
وی تداوم چنین برنامههایی را در افزایش علاقه مردم به موسیقی بومی مؤثر دانست و گفت: این برنامهها میتواند علاقه مردم را نسبت به موسیقی این مرز و بوم و سرودههای اصیل آذربایجان افزایش دهد. ما هنرمندان نیز وظیفه داریم موسیقی باکیفیت، اصیل و درست به جامعه ارائه کنیم. موسیقی آذربایجان چه در ایران و چه در جهان جایگاه بالایی دارد و امیدواریم استقبال از موسیقی آذربایجانی روزبهروز افزایش پیدا کند.
به گزارش ایسنا، ماندگاری موسیقی آذربایجان نه فقط به حفظ نتها و سازها، بلکه به زنده ماندن آن روی صحنه و در میان نسلهای تازه وابسته است؛ «یای گئجهلری» میتواند یکی از همین حلقههای اتصال باشد، به شرط آنکه استمرار، حمایت و توجه به هنرمندان جوان، محدود به یک جشنواره و چند شب اجرا نماند.
انتهای پیام
