به گزارش ایسنا، «زونگ پیوو» سفیر پکن در تهران در یادداشتی اختصاصی که در اختیار ایسنا قرار داد با عنوان «ابتکار حکمرانی جهانی: از راهکار چینی تا رویه بینالمللی» نوشت: در اول سپتامبر ۲۰۲۵، در مقطع تاریخی مهم، همزمان با هشتادمین سالگرد تأسیس سازمان ملل متحد، رئیسجمهور شی جینپینگ در نشست سران سازمان همکاری شانگهای در تیانجین، ابتکار حکمرانی جهانی را با تأکید و جدیت مطرح کرد و از همه کشورها خواست با اقدام مشترک، در جهت ایجاد نظام حکمرانی جهانی عادلانهتر و منطقیتر گام بردارند. طی یک سال گذشته، ابتکار حکمرانی جهانی بیش از پیش در میان افکار عمومی جهان جای خود را باز کرده است؛ از زمانی که اولین بار توسط چین پیشنهاد شدد، به تدریج مورد حمایت جهانی قرار گرفته و از یک راهکار چینی به رویهای در عرصه بینالمللی تبدیل شده است و بدین ترتیب، سرزندگی، تأثیرگذاری و قدرت الهام بخشی چشمگیر خود را به نمایش گذاشته است.
ایجاد اجماع گسترده و نواختن «سمفونی جهانی» چندجانبهگرایی
ابتکار حکمرانی جهانی بر پنج مفهوم اصلی تأکید دارد: «پایبندی به برابری حاکمیتی، رعایت قوانین بینالمللی، پایبندی به چندجانبهگرایی، تأکید بر مردممحوری و تمرکز بر اقدام». این پنج مفهوم با اهداف و اصول منشور سازمان ملل متحد همسو و همریشه است، با انتظارات مشترک جامعه بینالمللی مطابقت دارد و بیانگر خواستههای شمار زیادی از کشورهای جنوب جهانی است. از همین رو، این ابتکار به سرعت حمایت و همراهی نزدیک با ۱۶۰ کشور و سازمان بینالمللی را به دست آورده است.
در چارچوب سازمان ملل متحد، «گروه دوستان حکمرانی جهانی» بهتدریج در سه شهر نیویورک، ژنو و وین تشکیل شده است و بیش از ۶۰ کشور، از جمله ایران، با استقبال و مشارکت فعال به آن پیوستهاند. طرف های مختلف در زمینه هایی همچون پیشبرد دموکراتیکسازی روابط بینالملل، صیانت از اقتدار سازمان ملل متحد، کاهش شکاف میان شمال و جنوب و مقابله با چالشهای جهانی، به اجماع گستردهای دست یافتهاند.
ابتکار حکمرانی جهانی همچنین در بیانیههای مشترک منتشر شده از سوی چین و کشورهایی مثل روسیه، فرانسه، ویتنام و صربستان گنجانده شده است و دامنه شناسایی و پذیرش بینالمللی آن همچنان در حال گسترش است. در همین حال، شکلگیری گسترده این اجماع با روند تاریخیِ تداوم رشد و تقویت سازوکارهایی از جمله بریکس و سازمان همکاری شانگهای همسو شده و به افزایش مستمر نفوذ کشورهای جنوب جهانی کمک کرده است.
ارائه خرد و راهکارهای چین برای حل «معضل امنیتی» در کانونهای تنش منطقهای
حکمرانی جهانی نه تنها به قواعد بینالمللی و همکاریهای توسعهای مربوط میشود، بلکه با حفظ صلح و حلوفصل مناقشات نیز ارتباطی تنگاتنگ دارد. در خصوص مسائل حساس منطقهای، ابتکار حکمرانی جهانی چارچوبی مهم برای پیشبرد راهحلهای سیاسی و تقویت صلح و ثبات فراهم می کند.
در مواجهه با وضعیت متلاطم و بیثبات خاورمیانه، رئیسجمهور شی جین پینگ به طور متوالی چهار پیشنهاد برای حفظ و تقویت صلح و ثبات در خاورمیانه و چهار اصل برای پیشبرد حل مسئله فلسطین مطرح کرده است. وی همچنین در سفر اخیر خود به مصر، چهار ابتکار را برای ارتقای امنیت مشترک در منطقه خاورمیانه مطرح کرد و از چهار بعد برانگیختن نیروی محرکه درونی، پیشبرد حکمرانی جامع، تحکیم بنیانهای توسعه و تقویت هماهنگی بینالمللی، از کشورهای منطقه برای بررسی و ایجاد چارچوب جدید امنیتی در خاورمیانه حمایت کرد. وی تأکید کرد که باید بر نقش و اختیار مردم کشورهای خاورمیانه در تعیین سرنوشت خود پایبند بود، همگرایی منافع کشورهای منطقه را تقویت کرد و زمینههای شکلگیری و تداوم مناقشات را از بین برد.
چین تحت هدایت مفاهیم محوری ابتکار حکمرانی جهانی و اندیشه رئیسجمهور شی جینپینگ درباره دیپلماسی، با اقدامات عملی برای میانجیگری و ترغیب طرفها به صلح و گفتوگو، و با بهرهگیری از رویکردی نظاممند که همزمان به علل و پیامدهای مشکلات میپردازد، بهطور مستمر در جستوجوی راهکارهایی با ویژگیهای چینی برای حل مسائل و حساس منطقهای است و از این طریق، راهکار چین را برای دستیابی به صلح و ثبات پایدار و بلندمدت در سراسر خاورمیانه ارائه میکند.
اتخاذ اقدام عملی و واقعگرایانه برای ارائه «محصولات عمومی» در خدمت منافع جهان
ابتکار حکمرانی جهانی نه تنها ترویج کننده یک ایده و مفهوم است، بلکه راهنمایی برای اقدام نیز به شمار می رود. طی یک سال گذشته، چین با پایبندی به رویکرد اقدام محور، اصول و دیدگاههای مطرح شده در این ابتکار را به سازوکارهای مشخص، بسترهای همکاری و رویههای حکمرانی گوناگونی تبدیل کرده است که برای کشورهای مختلف جهان سودمندند و از این طریق، بهطور مستمر «کالای عمومی» در اختیار جامعه بینالمللی قرار داده و نیروی محرکه عملی برای بهبود نظام حکمرانی جهانی فراهم کرده است.
با تلاش ها و ابتکارات چین، سازمان بینالمللی میانجیگری رسماً آغاز به کار کرد و نخستین اختلاف بینالمللی دریایی را با موفقیت حلوفصل کرد. این اقدام خلأ موجود در زمینه سازوکارهای میانجیگری بینالمللی را پر کرده و گزینه نهادی جدیدی برای حلوفصل مسالمتآمیز اختلافات در اختیار جامعه بینالمللی قرار داده است. «سازمان جهانی داده ها» در پکن تأسیس شد و تاکنون بیش از ۲۰۰ عضو از بیش از ۴۰ کشور را گرد هم آورده است و بستری بینالمللی جدید برای تعمیق همکاریهای بینالمللی در حوزه داده و بهبود حکمرانی جهانی دادهها فراهم کرده است. چین همچنین ابتکار تأسیس «سازمان جهانی همکاری در زمینه هوش مصنوعی» را مطرح کرده که ۳۸ کشور بهعنوان اعضای مؤسس آن به این ابتکار پیوستهاند. این کشورها باهم در تلاشاند نظام حکمرانی جهانی هوش مصنوعی را عادلانهتر و منطقیتر سازند و توسعه هوش مصنوعی را در مسیر مثبت و خیرخواهانه، فراگیر و سودمند برای همگان و در خدمت بشریت هدایت کنند.
ترویج چندقطبیگرایی برابر و منظم و هدایت «مسیر آینده» توسعه جهان چندقطبی
در یک سالی بعد از طرح ابتکار حکمرانی جهانی، اندیشه و دیدگاه های چین درباره جهتگیری آینده حکمرانی جهانی نیز به طور مستمر تعمیق یافته است. در نشست سران امسال سازمان همکاری شانگهای در بیشکک، رئیسجمهور شی جینپینگ در مورد موضوعات تقویت نقش سازمان ملل متحد و ایجاد جهان چندقطبی، به صراحت اعلام کرد که چین فعالانه از چندقطبی شدن جهان بر پایه برابری و نظم حمایت می کند. این همان مسیری است که ابتکار حکمرانی جهانی نیز بر آن تأکید دارد.
در مواجهه با پرسش مهم اینکه «جهان به چه نوعی چندقطبی شدن نیاز دارد و کشورهای مختلف چگونه میتوانند در آن مشارکت کرده و آن را پیش ببرند»، رئیسجمهور شی جینپینگ از چهار بُعد به طور عمیق، الزامات و مؤلفههای اصلی چندقطبی شدن برابر و منظم جهان را تشریح کرد. وی تأکید کرد که برابری حاکمیتی و احترام متقابل اصول بنیادین هستند؛ توازن و نظم و رعایت حاکمیت قانون الزامات اجتناب ناپذیرند؛ چندجانبهگرایی و گفتوگو و مذاکره مسیرهای کلیدی به شمار میروند؛ و منافع متقابل، برد-برد و فراگیری و شمول همگانی جهتگیری توسعه را تشکیل میدهند. این مفاهیم مهم، محتوای ابتکار حکمرانی جهانی را بیش از پیش غنا بخشیده و توسعه دادهاند و نیروی محرکه جدیدی برای پیشبرد چندقطبیشدن جهان، بهبود حکمرانی جهانی و پیشبرد ایجاد جامعهای با سرنوشت مشترک برای بشریت فراهم کردهاند.
حکمرانی جهانی به منافع مشترک و بلندمدت مردم سراسر جهان مربوط میشود و یک آرمان بزرگ و والا است. در طول سال گذشته، با حمایت گسترده و واکنش مثبت جامعه بینالمللی، ابتکار حکمرانی جهانی به طور فزایندهای به یک رویه پویا با مشارکت عمیق همه طرفها تبدیل شده و نتایج قابل توجه و ثمرات فراوانی به همراه داشته است. در یک نقطه شروع جدید، چین مایل است با همه طرفها همکاری کند که با پایبندی به اصول مشورت و مشارکت مشترک، به طور فعال ایجاد یک سیستم حکمرانی جهانی عادلانهتر و منصفانهتر را ترویج دهد و دست به دست آیندهای روشن را برای سرنوشت مشترک و پیشرفت تمدن بشریت بگشاید.
انتهای پیام
