به گزارش ایسنا، دیوید ساکس، پژوهشگر ارشد مطالعات آسیا در شورای روابط خارجی آمریکا، در مقاله‌ای در مجله «فارن افرز» با عنوان «معنای واقعی قدرت؛ هانس مورگنتا، پدر واقع‌گرایی، چه چیزی می‌تواند به ترامپ بیاموزد؟» به مقایسه اندیشه مورگنتا با عملکرد دولت دوم ترامپ می‌پردازد. او معتقد است توسل مداوم به نیروی نظامی، نه نشانه اقتدار، بلکه بیانگر ناتوانی دولت در دستیابی به اهداف خود از مسیرهای سیاسی و دیپلماتیک است.

ساکس با اشاره به دیدگاه مورگنتا درباره رقابت برای کسب قدرت در سیاست بین‌الملل، یادآور می‌شود که واقع‌گرایی صرفاً بر افزایش قدرت تأکید ندارد، بلکه مهار آن از طریق ملاحظات اخلاقی را نیز ضروری می‌داند. از نگاه او، دولت ترامپ قدرت سیاسی را با اجبار و وادار کردن دیگران به اطاعت اشتباه گرفته است؛ در حالی که قدرت واقعی در توانایی اقناع و جلب همراهی دیگران شکل می‌گیرد.

وقتی تهدید جای دیپلماسی را می‌گیرد

ساکس برای تبیین رویکرد دولت ترامپ به مناسبات بین‌المللی، به اظهارات استیون میلر، از چهره‌های نزدیک به رئیس‌جمهور آمریکا، استناد می‌کند. میلر در ژانویه ۲۰۲۶، با تأکید بر آنچه «قوانین آهنین جهان» می‌نامید، قدرت برتر و توسل به زور را از عوامل تعیین‌کننده در روابط میان کشورها معرفی کرده بود.

او در گفت‌وگو با شبکه سی‌ان‌ان و در پاسخ به پرسشی درباره سیاست واشنگتن در قبال ونزوئلا اظهار کرد که مناسبات جهانی، برخلاف آنچه در مباحث دیپلماتیک مطرح می‌شود، در نهایت بر پایه قدرت و زور شکل می‌گیرد. میلر این منطق را قواعدی دیرینه دانست که از آغاز تاریخ بر روابط بین‌الملل حاکم بوده‌اند.

میلر همچنین در پاسخ به این پرسش که آیا آمریکا عملا ونزوئلا را اداره می‌کند، این ادعا را تایید کرد و برای توضیح آن به حضور نیروهای نظامی آمریکا در خارج از این کشور، تعیین شرایط از سوی واشنگتن و اعمال محاصره نفتی ونزوئلا اشاره کرد.

اما از نگاه ساکس، این اظهارات بازتاب رویکردی است که برتری نظامی و اقتصادی را مبنای اعمال اراده بر دیگر کشورها قرار می‌دهد؛ رویکردی که با برداشت مورگنتا از قدرت سیاسی، مبتنی بر نفوذ، اقناع و محدودیت‌های اخلاقی، تفاوت اساسی دارد.

قدرت بدون مهار، عامل تضعیف دولت‌ها

هانس مورگنتا، از نظریه‌پردازان برجسته واقع‌گرایی در روابط بین‌الملل، سیاست بین‌الملل را عرصه رقابت دولت‌ها برای کسب قدرت می‌دانست. با این حال، تأکید او بر اهمیت قدرت به معنای پذیرش استفاده نامحدود از آن نبود. مورگنتا که در سال ۱۹۰۴ در آلمان متولد شد و پس از قدرت‌گیری نازی‌ها به آمریکا مهاجرت کرد، تحت تاثیر تجربه ظهور هیتلر و فروپاشی جمهوری وایمار، بر ضرورت مهار قدرت سیاسی تاکید داشت. از دیدگاه او، میل به افزایش قدرت باید با موازنه قدرت و ملاحظات اخلاقی محدود شود؛ زیرا برخورداری از توانایی انجام یک اقدام، لزوما به معنای مشروعیت سیاسی و اخلاقی آن نیست. او معتقد بود استفاده بی‌محابا از قدرت، به‌جای تقویت دولت‌ها، می‌تواند اعتبار و بنیان‌های سیاسی آنها را تضعیف کند.

تجربه ویتنام و هزینه‌های مداخله نظامی

مخالفت مورگنتا با مداخله آمریکا در جنگ ویتنام، بازتاب عملی همین دیدگاه بود. او از سال ۱۹۶۱ نسبت به پیامدهای این مداخله هشدار می‌داد و معتقد بود ویتنام تهدیدی جدی برای موازنه قدرت در آسیا محسوب نمی‌شود. از نظر او، این درگیری عمدتاً ماهیتی داخلی داشت و نظریه دومینو نمی‌توانست توجیه کافی برای ورود نظامی آمریکا فراهم کند.

مورگنتا همچنین هشدار می‌داد که مداخله نظامی ممکن است نه‌تنها به اهداف موردنظر نرسد، بلکه ارزش‌های اخلاقی، انسجام داخلی و اعتبار بین‌المللی آمریکا را نیز تحت تأثیر قرار دهد. تجربه ویتنام از این منظر نشان داد که قدرت نظامی بدون محدودیت‌های سیاسی و اخلاقی می‌تواند به فرسایش توان ملی و کاهش نفوذ بین‌المللی یک کشور منجر شود.

از ونزوئلا تا ایران؛ گسترش سیاست تهدید

ساکس رویکرد دولت دوم ترامپ را در امتداد همین الگوی مداخله‌گرانه ارزیابی می‌کند و به اقدامات نظامی و تهدیدهای واشنگتن در مناطق مختلف جهان اشاره دارد. حمله به قایق‌ها در دریای کارائیب، اقدام علیه نیکلاس مادورو، محاصره کوبا و حمله نظامی علیه ایران از جمله مواردی هستند که در این مقاله مطرح شده‌اند.

تهدید متحدان دیرینه آمریکا، از جمله کانادا و دانمارک، نیز از دیگر نمونه‌های این رویکرد به شمار می‌روند. ساکس معتقد است چنین سیاستی تنها روابط خارجی آمریکا را تحت تاثیر قرار نمی‌دهد، بلکه نهادهای داخلی این کشور، از جمله دستگاه قضایی، مطبوعات و دانشگاه‌ها را نیز با فشار روبه‌رو می‌کند.

او همچنین به آغاز حمله نظامی علیه ایران بدون دریافت مجوز کنگره و توضیح روشن دلایل آن برای مردم آمریکا اشاره می‌کند و این اقدامات را نشانه نادیده گرفتن محدودیت‌های سیاسی و نهادی قدرت می‌داند. در چنین شرایطی، تأکید بر توان نظامی و تهدید سایر کشورها به‌تنهایی نمی‌تواند معیار موفقیت سیاست خارجی تلقی شود. از نگاه ساکس، اتکای بیش از حد به ابزارهای نظامی نشان‌دهنده ناتوانی دولت در اعمال نفوذ و تأثیرگذاری از مسیرهای سیاسی و دیپلماتیک است. او معتقد است که توسل به نیروی نظامی نه بیانگر اوج قدرت سیاسی، بلکه نشان‌دهنده نادیده گرفتن و کنار گذاشتن ظرفیت‌های آن است.

قدرت واقعی در جلب همراهی است

ساکس معتقد است ترامپ استفاده نکردن از ابزارهای نظامی را نوعی هدر دادن توانایی‌های آمریکا می‌داند، اما این نگاه تفاوت میان قدرت سیاسی و اجبار را نادیده می‌گیرد. دولتی که برای پیشبرد خواسته‌های خود پیوسته به تهدید متوسل می‌شود، ممکن است در متقاعد کردن دیگران و شکل دادن به تحولات از مسیرهای سیاسی، ناتوان باشد.

مورگنتا آمریکا را وارث سنت‌های دموکراتیک و فلسفی می‌دانست و معتقد بود این کشور باید با ارزش‌های خود الهام‌بخش دیگر ملت‌ها باشد، نه اینکه برای گسترش نفوذ خود در سراسر جهان به زور متوسل شود.

ساکس در پایان به علاقه مورگنتا به آبراهام لینکلن اشاره می‌کند و می‌نویسد که او لینکلن را به دلیل قرار دادن قدرت در خدمت ارزش‌های والا تحسین می‌کرد. از نگاه نویسنده، آمریکا امروز هدف و جهت‌گیری اخلاقی خود را از دست داده است و تا زمانی که آن را دوباره کشف نکند، موفقیت‌های مقطعی سیاست خارجی نمی‌توانند نشانه قدرت پایدار این کشور باشند.

او هشدار می‌دهد که اگر آمریکا ارزش‌ها و روحی را که به قدرت آن معنا می‌بخشید از دست بدهد، پیروزی‌های احتمالی‌اش در عرصه سیاست خارجی نیز به پاورقی‌هایی بر افول و سقوط یک ملت بزرگ تبدیل خواهند شد.

انتهای پیام