به گزارش ایسنا، بازار سرمایه در سال ۱۴۰۵ یکی از متفاوتترین دورههای فعالیت خود را پشت سر گذاشته است؛ بازاری که در پی جنگ ۴۰ روزه برای مدتی طولانی تعطیل شد و پس از بازگشایی برخلاف بسیاری از پیشبینیها نه تنها با ریزش سنگین مواجه نشد، بلکه رشد قابل توجهی را تجربه کرد.
اکنون با گذشت چند ماه از بازگشایی بازار، این پرسش مطرح است که رشد بورس تا چه اندازه ناشی از عوامل بنیادی و واقعی اقتصاد بوده و چه میزان از آن را باید جبران عقبماندگی بازار سهام نسبت به سایر بازارهای دارایی دانست؟ همچنین ریسکهای سیاسی، احتمال تداوم درگیریها، سیاستهای دولت و شرایط اقتصادی چه اثری بر روند بازار در نیمه دوم سال خواهد داشت؟
در همین زمینه، مریم محبی و پیام الیاسکردی، دو کارشناس و فعال بازار سرمایه، در میزگردی به بررسی وضعیت بورس پس از جنگ، دلایل رشد بازار، میزان ارزندگی سهام، ریسکهای پیشرو و رفتار سرمایهگذاران پرداختند.
بازار بین ارزندگی و جنگ گرفتار شده است
محبی با اشاره به شرایط بازار سرمایه پیش از جنگ اظهار کرد: برای تحلیل شرایط بازار پس از بازگشایی، نمیتوان صرفاً اتفاقات سیاسی و جنگ را مورد بررسی قرار داد، بلکه باید به روند چند سال گذشته بازار نیز توجه کرد.
وی افزود: بازار سرمایه در سالهای گذشته به دلیل افتهای شدید، در شرایطی از ارزندگی بسیار مطلوب قرار گرفته بود و حتی میتوان گفت در برخی مقاطع به ارزندگی مطلق رسیده بود. وقتی ارزش جایگزینی شرکتها را بررسی میکردیم، بازار هنوز افزایش قیمت دلار را بهطور کامل در قیمت سهام لحاظ نکرده بود و از این منظر از ارزش واقعی خود عقب مانده بود.
این کارشناس بازار سرمایه ادامه داد: با آغاز جنگ، بازار در یک پارادوکس میان «ارزندگی» و «شرایط جنگی» قرار گرفت. از یک سو بسیاری از شرکتها از جنگ آسیب دیدند و از سوی دیگر، قیمت سهام آنها نسبت به ارزش داراییها و جایگزینی شرکتها عقب بود.
محبی با بیان اینکه از تصمیم سازمان بورس برای تعطیلی بازار در دوره جنگ حمایت کرده است، گفت: شرایط جنگی یک شرایط استثنایی و فورسماژور است و بسیاری از شرکتها نیز در این شرایط آسیب دیدند، بنابراین تصمیم برای توقف معاملات را تصمیمی قابل دفاع میدانستم.
وی با اشاره به وضعیت بازار پس از بازگشایی اظهار کرد: پس از بازگشایی، دو عامل جنگ و ارزندگی در مقابل یکدیگر قرار گرفتند. سهامداران صبوری که منتظر بودند عقبماندگی ارزش دارایی شرکتها در قیمت سهام جبران شود، با انگیزه بیشتری وارد بازار شدند.
به گفته وی، یکی از اتفاقات مهم پس از بازگشایی این بوده که سهام شرکتهای خوب و ارزنده بهشدت مورد استقبال قرار گرفتهاند و سهام خوب تا حد زیادی مسیر خود را از سهام ضعیف جدا کردهاند.
وی افزود: اتفاقی که پس از بازگشایی رخ داده این است که بازار سهام رشد آنچنانی از منظر واقعی تجربه نکرده، بلکه بخش قابل توجهی از ارزندگی خود را پس گرفته است. در واقع بازار باید پیش از این و حتی قبل از جنگ به این سطوح بازمیگشت.
این کارشناس بازار سرمایه با اشاره به اثر تعطیلی بازار در دوره جنگ گفت: جنگ باعث شد بازار سهام بسته بماند و در همین مدت بسیاری از بازارهای دیگر نیز جذابیت چندانی نداشتند. البته بازار خودرو و مسکن نیز نقدشوندگی بالایی ندارند، اما در بازار سهام، صندوقهای طلا و بازار ارز، نقدشوندگی بهمراتب بیشتر است.
محبی نیز در پاسخ به این پرسش که رشد اخیر تا چه اندازه بنیادی بوده است، گفت: اگر بخواهیم رشد بنیادی بازار را بررسی کنیم، باید عواملی مانند نسبت قیمت به درآمد بازار، ارزشگذاری شرکتها، ارزش جایگزینی داراییها، رشد آتی شرکتها، چشمانداز سودآوری و جریان نقد پیشبینیشده از فعالیتهای عملیاتی را در نظر بگیریم.
وی افزود: به نظر من در شرایط فعلی هیچکدام از این عوامل در وضعیت مطلوبی قرار ندارند، بنابراین بخش قابل توجهی از رشد بازار را باید ناشی از جبران جاماندگی دانست.
این کارشناس بازار سرمایه تأکید کرد: بازار همچنان به سهامداران صبور خود بدهکار است. سالهای ۱۴۰۰، ۱۴۰۱، ۱۴۰۲ و حتی ۱۴۰۳ سالهای بسیار بدی برای سهامداران بودند و بنابراین بازار همچنان بابت عملکرد سالهای گذشته به سهامداران بدهکار است.
محبی در عین حال درباره ورود سرمایهگذاران غیرحرفهای هشدار داد و گفت: اگر فردی که تجربه و دانش کافی ندارد، صرفاً با مقایسه نرخ بازدهی بازارهای بدون ریسک با بازدهی بورس وارد بازار شود و نتواند نسبت قیمت به درآمد یا ارزش واقعی شرکتها را تشخیص دهد، بازار میتواند برای او بسیار خطرناک باشد.
بورس هنوز تکلیف خود را پیدا نکرده است
الیاسکردی در ادامه با مقایسه شرایط فعلی با جنگ ۱۲ روزه گفت: در جنگ ۱۲ روزه بورس حدود ۲۳ درصد ریزش کرد. در آن مقطع قیمت دلار بهشدت افزایش یافت، اما بازار سهام همراهی نکرد و به نظر میرسید بازار انتظار داشت درگیری دیگری رخ دهد.
وی افزود: اکنون شرایط متفاوت است و بازار هنوز نمیداند آیا قرار است درگیری دیگری رخ دهد، سطح این درگیری چه خواهد بود و اقتصاد ایران در نهایت با چه شرایطی مواجه میشود.
این کارشناس بازار سرمایه با اشاره به تجربه سال ۱۳۹۷ اظهار کرد: پس از خروج آمریکا از برجام، ادبیات اقتصاد ایران بهشدت تغییر کرد و بازارها به سمت تورمیشدن حرکت کردند. در آن مقطع، بازار سهام نیز تا حد زیادی تحلیلهای بنیادی خود را کنار گذاشت و اتفاقی که در سال ۱۳۹۹ رخ داد، محصول همین تغییرات بود.
الیاسکردی گفت: بازار سهام اکنون نیز تا حدی حسرت سال ۱۳۹۹ را میخورد و خود را با آن دوره مقایسه میکند، اما به نظر من هنوز نتوانسته تکلیف خود را پیدا کند.
وی افزود: اگرچه رشد ریالی بورس بسیار خوب بوده، اما آن رشد دلاری که بتواند بازار سهام را یک سر و گردن بالاتر از سایر بازارها قرار دهد، هنوز اتفاق نیفتاده است.
این کارشناس بازار سرمایه با اشاره به جریان ورود سرمایه به بورس گفت: ورود پول سالانه به بورس در سال گذشته حدود ۴۳۴ میلیون دلار بوده که برای اقتصاد ایران عدد بزرگی نیست. در مقابل، ورود پول به بازار طلا بهمراتب بیشتر بوده و حتی صندوقهای درآمد ثابت نیز توانستهاند عملکرد بهتری از بورس در جذب سرمایه داشته باشند.
توصیه به تازهواردهای بورس
محبی با اشاره به ورود سرمایهگذاران جدید به بازار سرمایه اظهار کرد: افرادی که میخواهند بهعنوان سهامداران جدید وارد بازار شوند، باید به چند موضوع توجه کنند.
وی یکی از این موارد را وضعیت قیمت کامودیتیها دانست و گفت: ارزش کامودیتیها تحت تأثیر سیاستهای فدرال رزرو در جهان بهشدت افزایش پیدا کرده، اما هنوز این افزایش قیمت بهطور کامل به بازار بورس ایران منتقل نشده است.
محبی افزود: درست است که ایران کشوری نفتی است، اما در کنار آن صنایعی مانند صنایع غذایی و دارویی نیز وجود دارند که در حال حاضر بازار و تقاضای خود را دارند.
وی بر ضرورت توجه سرمایهگذاران به شرایط کلان اقتصاد، میزان وابستگی شرکتها به سیاستهای دولتی و ریسکهای موجود تأکید کرد.
این کارشناس بازار سرمایه درباره بلاتکلیفی بازار گفت: شاید بازار سرمایه از نظر شدت و سطح ریسک، با نوعی بلاتکلیفی مواجه باشد، اما شرایط اقتصادی برای بازار کاملاً قابل مشاهده است.
محبی ادامه داد: بستهبودن تنگه هرمز، بحث محاصره دریایی، مشکلات شرکتهای صادرات محور در دریافت وجوه حاصل از فروش و مشکلات شرکتهای واردکننده مواد اولیه از نظر دسترسی، قیمت و زمان، همگی شرایطی هستند که بر فعالیت شرکتها تأثیر میگذارند.
ویدئوی کامل میزگرد ایسنا با حضور مریم محبی و پیام الیاس کردی از کارشناسان بازار سرمایه در این گزارش قابل مشاهده است.
انتهای پیام
