برای بچههای دهه شصت و هفتاد، سینما رفتن تنها خریدن یک بلیت و نشستن روی صندلیهای یک سالن تاریک نبود، سینما خودش یک خاطره بود، یک قرار، یک تفریح و گاهی یکی از معدود اتفاقهایی که میتوانست روزمرگی را برای چند ساعت از زندگی جدا کند، صفهای مقابل گیشه، بلیتهایی که با شوق در دست نگه داشته میشد، صدای فروشنده خوراکیها، خاموش شدن چراغها و لحظهای که پرده بزرگ روشن میشد، برای نسلی که هنوز تلفن هوشمند و اینترنت پرسرعت بخشی از زندگی روزمرهاش نبود، معنای دیگری داشت، بسیاری از کودکان و نوجوانان آن سالها، فیلم دیدن را نه از صفحه کوچک تلفن همراه، بلکه در سالن سینما و در کنار خانواده یا دوستان تجربه میکردند.
اما سینمای امروز در جهانی کاملاً متفاوت نفس میکشد، جهانی که در آن فیلم دیگر برای دیده شدن الزاماً به سالن سینما نیاز ندارد، تلفن هوشمند، اینترنت پرسرعت، اپلیکیشنهای پخش فیلم و سریال و شبکههای نمایش خانگی، تماشای فیلم را از یک «مقصد» به یک «خدمت در دسترس» تبدیل کردهاند، امروز کافی است چند لمس روی صفحه تلفن یا تلویزیون هوشمند انجام شود تا مخاطب به انبوهی از فیلمها و سریالها دسترسی پیدا کند، آن هم بدون اینکه از خانه خارج شود، در صف گیشه بایستد یا هزینه رفتوآمد و خوراکیهای سالن را بپردازد.
این تغییر فناوری، تنها شکل تماشای فیلم را عوض نکرده، بلکه عادتهای فرهنگی و تفریحی نسل جدید را نیز دگرگون کرده است، نوجوانی که از صبح تا شب تلفن هوشمندش را همراه خود دارد و میتواند هر زمان که بخواهد فیلم، سریال، ویدئو یا محتوای سرگرمکننده مورد علاقهاش را تماشا کند، طبیعی است که ممکن است دیگر سینما را مانند نسلهای گذشته یک ضرورت یا حتی یک تفریح ثابت خانوادگی نداند و از سوی دیگر، انتخابهای متعدد در فضای مجازی، مخاطب را کم حوصلهتر کرده و صبر کردن برای اکران یک فیلم و رفتن به سالن سینما، در رقابت با دسترسی فوری به محتوا، کار دشوارتری به نظر میرسد.
در کنار این تغییر بزرگ تکنولوژیک، اقتصاد خانواده نیز بر وضعیت سینما سایه انداخته است، افزایش هزینههای زندگی باعث شده بسیاری از خانوادهها حتی برای تفریح نیز ناچار به اولویتبندی باشند، اگرچه بلیت سینما در مقایسه با بسیاری از تفریحات همچنان میتواند گزینهای نسبتاً ارزان محسوب شود، اما برای خانوادهای که با مجموعهای از هزینههای ضروری روبرو شده است، چند بلیت سینما، هزینه رفتوآمد و دیگر مخارج جانبی ممکن است دیگر در صدر فهرست تفریحات قرار نگیرد، بهویژه آنکه همان فیلم را میتوان با فاصلهای کوتاهتر و گاه با هزینهای کمتر، در خانه تماشا کرد.
در سوی دیگر ماجرا، سالنداران نیز با افزایش هزینههای سینماداری، نگهداری و تجهیز سالنها، دستمزد نیروی انسانی، انرژی و سایر هزینههای جاری مواجهاند، هزینههایی که در صورت کاهش تعداد مخاطبان، فشار بیشتری بر اقتصاد سینما وارد میکند، سینمایی که برای ادامه حیات خود به تماشاگر نیاز دارد، وقتی با سالنهای کممخاطب و صندلیهای خالی مواجه میشود، با یک پرسش جدی روبرو خواهد شد، چگونه میتوان چرخه اقتصادی سینما را در شرایطی حفظ کرد که رقیب آن نه یک سالن سینمای دیگر، بلکه صفحه تلفن همراه، تلویزیون خانه و دنیای بیپایان اینترنت است؟
شاید بحران امروز سینما تنها بحران فروش بلیت یا پر نشدن سالنها نباشد و مسئله عمیقتر از این حرفهاست، بخشی از جامعه، بهویژه نسل جوان و نوجوان، در حال تغییر دادن شیوه ارتباط خود با فیلم و سرگرمی است و سینما برای حفظ جایگاه خود باید با این تغییر همراه شود، اگر روزگاری سینما مخاطب را به سوی خود میکشاند، امروز باید دوباره دلیلی برای بیرون آمدن مخاطب از خانه و انتخاب پرده بزرگ پیدا کند، تجربهای که تلفن همراه و شبکه نمایش خانگی نتوانند به آسانی جایگزین آن شوند.
سینما هنوز میتواند همان جادوی قدیمی را داشته باشد، همان لحظهای که چراغها خاموش میشوند و پرده بزرگ روشن میشود، اما برای بازگرداندن نسلی که سرگرمی را در جیب خود حمل میکند، شاید دیگر تنها ساختن فیلم خوب کافی نباشد، سینما باید تجربهای متفاوت، جذاب و بهیادماندنی خلق کند، در غیراینصورت ممکن است خاطره سینما رفتن، همانند بسیاری از خاطرات بچههای دهه شصت و هفتاد، به تدریج از یک تجربه زنده به تصویری نوستالژیک در ذهن نسلهای آینده تبدیل شود.
سینما یک عنصر تاثیرگذار در تاثیر بر افکار عمومی نسل جدید محسوب میشود
احسان قائدی، مدیر حوزه هنری چهارمحال و بختیاری در گفتوگو با ایسنا با اشاره به اینکه سینما سالهاست با مسائل فرهنگی و باورهای مردمی عجین شده است، اظهار کرد: به معنای دیگر میتوان گفت سینما یک عنصر تاثیرگذار در فعالیتهای فرهنگی و اجتماعی است و همچنین نقش مهمی در جهتگیری افکار عمومی دارد، بنابراین باید به صورت جدی مورد توجه واقع شود.
وی با بیان اینکه در غرب جهان و به صورت اختصاصی سینمای هالیوود در حوزه فیلمهای سینمایی، سریال و انیمیشن در حال القای باورها، نقشهها و جریانسازی برای اهداف نظام غرب به جهان است، خاطرنشان کرد: فیلمهای بسیاری با موضوع نابودی جهان و حملات هستهای در هالیوود ساخته شده است و این مسئله نشاندهنده زمینهسازی برای حمله به کشورهای هستهای و مانع شدن از دستیابی کشورها به این فناوری است و این فیلمها به صورت مداوم به مردم جهان القا میکنند که اگر کشورها به انرژی هستهای دست پیدا کنند، جهان به سمت نابودی خواهد رفت.
قائدی با تاکید بر اینکه فیلمهای سینمایی، سریال و انیمیشنهای بسیاری برای تغییر باور جوانان و نوجوانان در جهان ساخته شده و در حال ساخت است، گفت: بنابراین سینما یک عنصر تاثیرگذار محسوب میشود، امروز در کشور با جنگ تمدنی و وجودی روبرو هستیم و باید بهترین نحو در تولید اثر و هم در مرحله توزیع و انتشار آن عمل کنیم، در چهارمحال و بختیاری سالها تنها یک سینما وجود داشت که طی سالهای اخیر سینما بهمن شهرکرد به پردیس سینمایی تبدیل شد، اما این پردیس پاسخگوی نیاز استان نیست، زیرا این سینما تنها در مرکز استان است و سایر شهرستانها به سهولت به این مجموعه فرهنگی دسترسی ندارند و این نشان میدهد که در استان نتوانستهایم در سایر شهرها با راهاندازی سالنهای سینمای کوچک توزیع عادلانهای در این حوزه داشته باشیم.
مدیر حوزه هنری چهارمحال و بختیاری افزود: نبود سینما در شهرستانهای استان موجب شده تا ساکنان به سمت استفاده از شبکه خانگی، ماهواره و فیلمهایی که خارج از شبکه سینما عرضه میشود، بروند، فرهنگ لازمه توسعه یک منطقه است، اما سالهاست به واسطه ریلگذاری و ایدههای کلان، این مسئله در اولویت برنامهریزان قرار ندارد، بنابراین ساخت سینما از دستور کار خارج شده و حتی توسعه آن نیز در دستور کار نیست، بارها طرح توسعه سینماها در استان پیشنهاد شده است، اما بنا به دلایلی از جمله نبود بودجه کافی و نداشتن اولویت در دستور کار قرار نگرفته است.
وی با تاکید بر اینکه اقدامات فرهنگ عمدتا در بلندمدت نمود پیدا میکند، توضیح داد: بنابراین این مسئله نمیتواند در کوتاهمدت جایی در گزارشات عملکرد مدیران داشته باشد و مسئولان ترجیح میدهند، پروژههای زودبازده را در اولویت کاری خود قرار دهند، به همین علت زیرساختهای فرهنگی چهارمحال و بختیاری در یک فقر عجیب به سر میبرد، در این استان زیرساختهای فرهنگی مناسب وجود ندارد و این مسئله به قشر جوان و نوجوان آسیب میزند و باعث میشود به سمت سلیقههای که رسانههای غربی برای آنان میسازند، بروند.
قائدی ادامه داد: باتوجه به مسائل اقتصادی، سینما تبدیل به یک تفریح گرانقیمت شده و یک خانواده همانند گذشته نمیتوانند از فیلمهای روی پرده سینما به خوبی بهرهبرداری کنند، همچنین باوجود همه تخفیفات و کمپینها در حوزه سینما، نتوانستهایم این ضعف را پوشش بدهیم، بنابراین باید از موضوع سینما حمایت شود و سینما به یک پایگاه فرهنگی در کشور با حضور تمامی اقشار مردم تبدیل شود، ضرورت دارد سینما در سبد فرهنگی خانوادهها قرار داده شود و از آن طرف فیلمهای سینمایی خوب و انیمیشنهای جریانساز را پخش کنیم تا بتوانیم خوراک خوبی را به نسل جوان بدهیم.
مدیر حوزه هنری چهارمحال و بختیاری با اشاره به اینکه سینما همانند کتاب باید در سبد فرهنگی خانوادهها قرار بگیرد، عنوان کرد: نبود حمایت از سینما و افزایش قیمت بلیط سینما که باید صرفه اقتصادی سینمادار نیز در آن لحاظ شود، سینما را از سودآوری خارج کرده است و به یک پایگاه تفریح اقشار مرفح جامعه تبدیل شده است و خانوادههای کمبرخوردار نمیتوانند از سینما استفاده کنند، همچنین با افزایش قیمت بلیط، بالتبع سرانه سینما نیز کاهش پیدا کرده است.
وی تاکید کرد: در برخی استانهای کشور، سینما در کنار ارائه سایر خدمات فرهنگی مانند فروش کتاب، لوازمالتحریر، برگزاری جلسات متعدد فرهنگی و ... قرار دارد، بنابراین استقبال از سینما در این استانها دوچندان است، اما در این استان به دلیل توسعه نیافتگی و نبود حمایت لازم، سینما از یک عنصر جریانساز فرهنگی به یک دستگاه پخش فیلم تبدیل شده است و سینمادار نیز به سراغ فیلمهای پرفروش و کمدی میرود.
قائدی با تاکید بر اینکه سینما در چهارمحال و بختیاری باید به یک زمینه فرهنگی و پردیس تبدیل شود، توضیح داد: یعنی اگر شخص وارد سینما شد، باید بتواند کلیه خدمات حوزه فرهنگی را دریافت کند که این مسئله در سایر استانهای کشور نیز وجود دارد، این مسئله به ورود بخش خصوصی به حوزه سینما نیز کمک خواهد کرد، اما اگر روند بیتوجهی به کالاهای فرهنگی رخ دهد، سینماها نیز همانند کتابفروشیها به سمت تعطیلی میرود، اگر تامین هزینههای سینما افزایش پیدا کند، سینما دیگر برای سینمادار در شهرکرد سودآور نخواهد بود و سینما باوجود غنای فرهنگی و افراد فعال در این استان به یک عنصر زیانده تبدیل و تعطیل میشود.
مدیر حوزه هنری چهارمحال و بختیاری تاکید کرد: حوزه هنری تمام تلاش خود را کرده است تا جریان سینما و ارائه خوراک فرهنگی درست در این استان حفظ شود، به خاطر همین پردیس سینمایی بهمن، باوجود افزایش قیمت بلیط، توانسته است خود را در برابر جریان تعطیلی سینماهای کشور حفظ کند و همچنان در فضای سودآوری باشد، اما هنوز نیاز به حمایت جریان کلان استان دارد و فرهنگ را بهعنوان یک اولویت قرار دهد، باید به این نکته توجه داشت که اگر استان در حوزه عمرانی پیشرفت بالایی داشته باشد، اما خالی از فرهنگ باشد، این اقدامات بر علیه توسعه استان خواهد بود و ضرورت دارد در کنار توسعه راه، مسکن و ... به موضوع فرهنگ نیز بپردازیم و از آن غافل نشویم، باید شاهد تغییر نگاه در اولویتهای توسعه استان باشیم.
نفسهای سینما در شهرکرد به شماره افتاده است
مهدی حسنزاده، مدیر پردیس سینمایی غدیر شهرکرد در گفتوگو با ایسنا در خصوص آخرین وضعیت سینماهای کشور از نظر استقبال مردم، اظهار کرد: نه تنها در شهرکرد، بلکه در سایر استانهای کشور نیز، سینماها وضعیت خوبی ندارند، امروز اصلیترین مسئله در جذب مخاطب در سینما، خوراک یا محصول فیلم است، زمانیکه فیلمهای تولیدی کیفیت خوبی نداشته باشند، مشتری از دست میرود و استقبال از سینما کم میشود.
وی با اشاره به اینکه شرایط کنونی اقتصاد کشور در تمامی زمینهها به ویژه سینما تاثیرات منفی داشته است، خاطرنشان کرد: خانوارها عموما در این شرایط، هزینهها را بر اساس اولویت انجام میدهند، قدرت خرید مردم در حال کاهش است، بنابراین در حال حاضر خوراک و پوشاک در اولویت اولیه خانوارها قرار گرفته و سینما شاید در اولویت هزینههای خانوادهها قرار ندارد.
حسنزاده افزود: البته همچنان سینما در برابر هزینههای سایر تفریحات، یک تفریح کمهزینه برای خانوادهها محسوب میشود، هزینه بلیت سینما در سال گذشته در شهرکرد ۱۰۰ هزار تومان بود، امسال قیمت سینما به حدود ۲۰۰ هزار تومان افزایش پیدا کرده است، این در حالیست که افزایش هزینه سایر تفریحات به بیش از ۶ برابر افزایش پیدا کرده و این افزایش کمتر از دو برابری بلیت سینما، در کنار سایر هزینههای تفریحات قابل قیاس نیست، برای مثال بلیط یک سانس کنسرت برای هر نفر حدود یک میلیون و ۲۰۰ هزار تومان است و زمانیکه با این مبلغ با هزینه بلیط سینما مقایسه میشود، در عمل هزینه بلیط تمام بهای سینما، با مبلغ مازاد بر میلیون تومان برابری میکند، همچنین بلیط سینما در هفته دو روز نیمبها است و به نوعی میتوان گفت سینما یک تفریح کاملا ارزان قیمت برای خانوادهها محسوب میشود.
مدیر پردیس سینمایی غدیر شهرکرد تاکید کرد: باتوجه به افزایش هزینههای سینماداری، اکثر سینماداران کشور در حال ورشکستگی هستند، حمایتی از سوی مسئولان دولتی از سینما وجود ندارد، سینماها زیرمجموعه وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و مراکز فرهنگی و هنری هستند، بنده و شریکم آقای هاشمی از بخش خصوصی به حوزه فرهنگ و سینما ورود کردهایم، به محض آغاز بکار با جنگ ۱۲ روزه مواجهه شدیم، اما باوجود شرایط جنگی، سینما تعطیل نشد و تلاش کردیم چراغ سینما، حتی با ضرر مالی روشن بماند.
مدیر پردیس سینمایی غدیر شهرکرد افزود: هزینههای نگهداری از مجموعههای فرهنگی از جمله سینما بسیار بالا است، بنابراین ادارات کل فرهنگ و ارشاد اسلامی مجموعههای زیرمجموعه خود مانند فرهنگسرا را به بخش خصوصی واگذار میکنند، هزینه بلیت سینما تماما به حساب سینمادار نمیرود، بخشی از این هزینه مالیات بر ارزش افزوده است، از ۱۸۰ تومان باقیمانده تنها ۹۰ هزار تومان سهم سینمادار است و نیمی از هزینه بلیط نیز برای فیلم است، هزینه پرسنل، آب، گاز و برق و سایر هزینههای سینما نیز باید از همان سهم سینمادار پرداخت شود، با کاهش مخاطبان سینما، چالشهای سینماداران در تامین مالی، افزایش پیدا کرده است، هر نیرو روزانه ۱.۵ میلیون تومان برای با احتساب حقوق، مزایا، بیمه، سنوات، عیدی و .... کارفرما هزینه دارد.
وی تاکید کرد: اکنون جامعه نیازمند نشاط اجتماعی است، سینما بهعنوان یک تفریح کم هزینه میتواند در این حوزه نقش مهمی داشته باشد، اما هیچ حمایتی از سینمادار توسط دستگاههای اجرایی صورت نمیگیرد، باتوجه به تورم موجود، اگر بخش خصوصی به جای هزینه برای راهاندازی یک سینما، این هزینه را صرف خرید طلا و دلار کرده بود، اکنون سود کلانی نصیب او شده بود، اما اکنون دچار ضرر مالی شده است، اگر از سینماداران حمایت نشود، این قشر دچار ورشکستگی خواهند شد و سینماها نیز تعطیل خواهند شد.
حسنزاده تاکید کرد: نفسهای سینما به شماره افتاده است و سینماداران در تلاشند باوجود چالشها چراغ سینما را روشن نگهدارند.
سینما برای عبور از روزهای کمرونق و بازگرداندن مخاطبان، بیش از هر چیز به بازنگری در کیفیت و تنوع تولیدات خود نیز نیاز دارد، در روزگاری که مخاطب با یک تلفن همراه به هزاران فیلم و سریال دسترسی دارد، نمیتوان انتظار داشت صرفاً با اکران هر فیلمی، تماشاگر راهی سالن سینما شود، سینما باید از چیزی فراتر از آنچه در خانه و در صفحه کوچک تلفن همراه در دسترس است، به مخاطب ارائه کند، تجربهای که با یک داستان قوی، محتوای ارزشمند، بازیهای درخشان و تولیدات فاخر شکل میگیرد.
در این میان، کمدی نیز میتواند یکی از عوامل رونق سینما باشد، اما کمدی زمانی ماندگار و اثرگذار است که در کنار خنداندن مخاطب، حرفی برای گفتن داشته باشد، تکرار فیلمهای کممحتوا و صرفاً متکی بر شوخیهای سطحی شاید در کوتاهمدت بتواند بخشی از مخاطبان را به سالن بکشاند، اما تداوم این روند میتواند اعتماد مخاطب را کاهش داده و او را بیش از گذشته به سمت پلتفرمهای نمایش خانگی و سرگرمیهای دیجیتال سوق دهد.
مخاطب امروز انتخابهای بیشتری دارد و برای خرید بلیت، زمان و هزینه خود به دنبال دلیلی قانعکننده است، بنابراین احیای سینما نیازمند آشتی میان سرگرمی، کیفیت، اندیشه و جذابیت است، زیرا سینما زمانی دوباره به یک انتخاب جدی در سبد تفریح خانوادهها تبدیل میشود که مخاطب احساس کند چیزی که روی پرده بزرگ میبیند، ارزش بیرون آمدن از خانه و تجربه کردن در کنار دیگران را دارد، شاید راه نجات سینما نه در رقابت با تلفن همراه و نمایش خانگی، بلکه در ارائه چیزی باشد که هیچ صفحه کوچکی نتواند جای آن را بگیرد، یک تجربه سینمایی واقعی و یک اثر ارزشمند که دیدنش روی پرده بزرگ، معنا و لذت دیگری داشته باشد.
انتهای پیام
