عزیز مراسلی در گفتوگو با ایسنا اظهار کرد: رونق صنعت گردشگری استان ایلام بهعنوان یکی از مزیتهای رقابتی و ظرفیتهای مهم توسعه اقتصادی، نیازمند شناخت دقیق ظرفیتهای موجود و همچنین شناسایی بازارهای هدف و نیازهای گردشگران است.
وی خاطرنشان کرد: در طرف عرضه، نخست باید یک اطلس جامع از ظرفیتهای گردشگری استان در سطح استان، شهرستان، بخش و روستا تهیه شود تا ظرفیتهای طبیعی، تاریخی و تمدنی، فرهنگی و مردمشناختی، زیارتی، سلامت، روستایی و عشایری، غذایی و سوغات، صنایعدستی، رودخانهای و آبی و گردشگری تفریحی و ماجراجویانه شناسایی و اولویتبندی شوند.
مراسلی ادامه داد: برای هر جاذبه باید ارزش گردشگری، وضعیت دسترسی، ظرفیت پذیرش، زیرساخت، نیاز سرمایهگذاری، ظرفیت اشتغال، فصل مناسب گردشگری و ملاحظات زیستمحیطی مشخص شود تا تصمیمگیری برای سرمایهگذاری و توسعه مقصدها بر مبنای اطلاعات دقیق صورت گیرد.
وی با اشاره به ظرفیتهای طبیعی استان بیان کرد: جنگلهای زاگرس، کوهستانها، درهها، آبشارها، چشمهها، رودخانهها و حوزه سد سیمره نباید صرفاً بهعنوان جاذبههای منفرد دیده شوند، بلکه باید در قالب مقاصد و مسیرهای گردشگری طبیعی سازماندهی شوند.
این استاد دانشگاه یکی از پیشنهادهای مهم در این زمینه را ایجاد «کریدور تمدنی ـ گردشگری سیمره» ذکر و ادامه داد: این کریدور میتواند ظرفیتهای هلیلان، چرداول، سیروان، بدره، درهشهر، آبدانان و دهلران را به یکدیگر متصل کند و بر ترکیب تاریخ و تمدن، طبیعت، روستا، غذا، موسیقی و فرهنگ، صنایعدستی و اقامت استوار باشد.
وی با تأکید بر ضرورت توجه به میراث تاریخی و فرهنگی استان یادآوری کرد: آثار تاریخی نباید بهصورت منفرد معرفی شوند، بلکه باید با مرمت، مستندسازی و ایجاد شبکههای تاریخی و گردشگری، از یک اثر تاریخی به مسیر گردشگری، تجربه گردشگر و در نهایت محصول گردشگری تبدیل شوند.
مراسلی ایجاد شبکه موزههای مردمشناسی و اجرای طرح «حافظه زنده ایلام» را از دیگر ظرفیتهای قابل استفاده دانست و گفت: ثبت صوتی، تصویری و مکتوب آوازها، بیتهای محلی، اشعار، موسیقی، لالاییها، داستانها، افسانهها، ضربالمثلها، آیینها، بازیهای محلی، غذاها و دانش بومی میتواند به ایجاد یک آرشیو جامع از میراث ناملموس استان منجر شود.
وی یادآور شد: موزههای استان نیز باید از محل صرفاً نمایش اشیای قدیمی به مراکز تجربه زندگی و فرهنگ محلی تبدیل شوند تا گردشگر علاوه بر دیدن یک شیء تاریخی، داستان، کاربرد و ارتباط آن با زندگی مردم منطقه را نیز تجربه کند.
این دانشیار دانشگاه ایلام ایجاد مجتمعهای چندمنظوره گردشگری در نقاط منتخب استان را ضروری دانست و ادامه داد: این مجتمعها میتوانند مجموعهای از خدمات شامل موزه، اقامت، رستوران محلی، بازارچه صنایعدستی، فروشگاه سوغات، کارگاه صنایعدستی، موسیقی و آیینهای محلی، فضای رویداد و مرکز اطلاعات گردشگری را در یک مقصد ارائه کنند.
مراسلی توسعه خوراک و شیرینیهای محلی بهعنوان سوغات و برند را نیز ضروری دانست و تصریح کرد: با شناسایی محصولات محلی، احیای دستورهای سنتی، استانداردسازی، بستهبندی و برندینگ میتوان سبد سوغات ایلام را با اولویت شیرینیهای محلی، نانهای سنتی، حلوا، خشکبار و دیگر خوراکهای دارای هویت منطقهای ایجاد کرد.
وی ادامه داد: صنایعدستی نیز باید از تولید محلی به طراحی و بهبود محصول، بستهبندی، نمایش، فروش مستقیم، فروش آنلاین و در نهایت ورود به بازارهای خارج از استان متصل شود.
این استاد دانشگاه توسعه گردشگری روستایی و عشایری را از دیگر ظرفیتهای مهم ایلام دانست و گفت: روستاها و جوامع عشایری میتوانند از طریق اقامت بومگردی، غذای محلی، صنایعدستی، موسیقی، آیینها و تجربه زندگی محلی به عرضهکنندگان مستقیم خدمات گردشگری تبدیل شوند و در مالکیت و درآمد حاصل از این فعالیتها سهم داشته باشند.
مراسلی با اشاره به گردشگری سلامت و زیارتی اظهار کرد: گردشگری سلامت نیازمند یک زنجیره یکپارچه از خدمات پزشکی، پذیرش گردشگر، حملونقل، درمان، اقامت بیمار و همراه، خدمات گردشگری و خرید است و در حوزه گردشگری زیارتی نیز باید محور مهران به بخشی از زنجیره گردشگری استان تبدیل شود.
وی افزود: مهران میتواند از یک نقطه عبور به نقطه اتصال گردشگر با ظرفیتهای گردشگری استان تبدیل شود؛ بهگونهای که اقامت، غذا، حملونقل، خدمات گردشگری، خرید و بازدید از جاذبههای استان در ادامه سفر زائر تعریف شود.
این دانشیار دانشگاه ایلام توسعه زیرساختها را شرط اساسی رونق گردشگری دانست و گفت: راه دسترسی، اقامت، حملونقل، پارکینگ، سرویسهای بهداشتی، تابلو و اطلاعات گردشگری، اینترنت، خدمات اضطراری و مراکز اطلاعرسانی باید متناسب با ظرفیت و اولویت اقتصادی هر مقصد توسعه پیدا کنند.
مراسلی همچنین بر ایجاد زیرساخت دیجیتال گردشگری تأکید کرد و افزود: برای هر مقصد گردشگری باید یک پرونده دیجیتال و چندزبانه شامل موقعیت، مسیر دسترسی، جاذبهها، اقامت، غذا، قیمت، خدمات و اطلاعات بازدید ایجاد شود و برای بازار عراق نیز اطلاعات به زبان عربی ارائه شود.
وی تربیت نیروی انسانی متخصص را از دیگر الزامات توسعه گردشگری عنوان کرد و گفت: آموزش راهنمایان گردشگری، هتلداری، رستوران، گردشگری سلامت، مدیریت مقصد، بازاریابی، زبان عربی و خدمات مورد نیاز گردشگران عراقی باید مورد توجه قرار گیرد.
تقاضای گردشگری باید علمی و بازارمحور مدیریت شود
مراسلی در بخش دیگری از سخنان خود با تأکید بر اهمیت طرف تقاضای گردشگری گفت: سیاستگذاری گردشگری استان باید بر مبنای شناخت علمی گردشگران انجام شود و مشخص باشد چه کسی سفر میکند، چرا سفر میکند، چه زمانی سفر میکند، چه مدت میماند، چه میزان هزینه میکند و چه خدماتی مصرف میکند.
وی افزود: بازار داخلی، بازار عراق و بازارهای تخصصی شامل گردشگری سلامت، زیارتی، طبیعی، تاریخی و فرهنگی و گردشگری خانوادگی و ریشهای باید بهصورت جداگانه مطالعه شوند.
این استاد دانشگاه بازار عراق را یکی از بازارهای اولویتدار گردشگری ایلام دانست و اظهار کرد: با توجه به مجاورت جغرافیایی و ارتباطات تاریخی و انسانی، استانهای میسان، واسط و بغداد باید بهصورت تخصصی مورد مطالعه قرار گیرند و برای هر بازار، محصول گردشگری متناسب طراحی شود.
مراسلی ادامه داد: در گردشگری سلامت نیز باید تقاضای گردشگران عراقی بر اساس نوع بیماری، هزینه درمان، کیفیت مورد انتظار، فاصله، زمان انتظار و خدمات همراه شناسایی شود تا زنجیرهای از نیاز درمانی، سفر به ایلام، درمان، اقامت، گردشگری، خرید و بازگشت شکل بگیرد.
وی با اشاره به ظرفیت گردشگری زیارتی گفت: بخشی از تقاضای گردشگری ایلام از جریانهای زیارتی شکل میگیرد، اما سیاست استان نباید به عبور زائر محدود شود، بلکه باید سفر زیارتی را به سفر چندمنظوره تبدیل کرد تا زیارت با اقامت، طبیعت، تاریخ، فرهنگ، غذا و خرید پیوند بخورد.
ایلام میتواند از ظرفیت پیوندهای انسانی با عراق استفاده کند
مراسلی یکی از ظرفیتهای کمتر مورد توجه استان را پیوندهای انسانی میان ایلام و عراق دانست و افزود: ایلامیانی که در دورههای مختلف برای کار به عراق رفتهاند، دانش و تجربهای از بازار، تجارت، مشتری و شیوههای کسبوکار در اختیار دارند و میتوان از این ظرفیت بهعنوان رابط بازار عراق در توسعه گردشگری و تجارت استان استفاده کرد.
وی ایجاد «شبکه دانشجویان و دانشآموختگان عراقی ایلام» را نیز پیشنهاد کرد و گفت: دانشجویان عراقی که در دانشگاههای ایلام تحصیل کردهاند، یک شبکه انسانی ارزشمند هستند که میتواند برای شناخت تقاضای عراق، معرفی ایلام، بازاریابی گردشگری، ایجاد ارتباط اقتصادی و جذب گردشگر و سرمایهگذار مورد استفاده قرار گیرد.
این استاد دانشگاه افزود: اقوام و خانوادههای دارای پیوند با ایلام در عراق نیز باید بهعنوان یک بازار مستقل شناسایی شوند و بستههای گردشگری خانوادگی، فرهنگی، طبیعتگردی، زیارتی، خرید و سلامت برای آنان طراحی شود.
مراسلی با تأکید بر اینکه ارتباط گردشگری ایلام و عراق نباید یکطرفه باشد، گفت: راهبرد گردشگری نباید صرفاً بر مسیر عراق به ایلام متمرکز شود، بلکه باید گردشگری دوطرفه ایلام و عراق، رفتوآمد گردشگر، خانواده، تاجر و فعال اقتصادی نیز توسعه پیدا کند.
وی پیشنهاد ایجاد «کریدور گردشگری ایلام ـ میسان ـ واسط» را مطرح کرد و افزود: معرفی مقصد، تور مشترک، جشنواره، گردشگری سلامت، گردشگری طبیعی، گردشگری فرهنگی و خرید و سوغات میتواند محور این کریدور قرار گیرد.
مراسلی با تأکید بر اینکه شاخص موفقیت گردشگری را نباید فقط با تعداد گردشگران سنجید، اظهار کرد: افزایش مدت اقامت و هزینه سرانه گردشگر اهمیت زیادی دارد و باید سفر کوتاه به سفر چندروزه تبدیل شود.
وی افزود: گردشگر نباید صرفاً یک جاذبه را ببیند و از استان خارج شود، بلکه باید با طراحی بستههای کامل، چند مقصد را تجربه کند و در حوزههای اقامت، غذا، حملونقل، تفریح، موزه، صنایعدستی، شیرینی و سوغات و خدمات سلامت هزینه کند.
این دانشیار دانشگاه ایلام ادامه داد: برای مدیریت تقاضا باید اطلاعات مربوط به تعداد گردشگران، کشور و استان مبدأ، انگیزه سفر، مدت اقامت، هزینه، مقصدهای انتخابی، میزان رضایت و قصد بازگشت بهصورت مستمر جمعآوری شود.
وی ایجاد برند گردشگری ایلام را نیز ضروری دانست و گفت: طبیعت، تاریخ، فرهنگ، غذا، سوغات و سلامت ایلام باید زیر یک هویت واحد معرفی شوند تا تصویر منسجمی از استان در ذهن گردشگر شکل بگیرد.
مراسلی تأکید کرد: سیاست طرف تقاضای گردشگری ایلام باید از شناخت تقاضا و بخشبندی بازار آغاز شود و با انتخاب بازار هدف، محصولسازی، بازاریابی، جذب گردشگر، افزایش مدت اقامت، افزایش هزینه سرانه و تکرار سفر ادامه پیدا کند.
وی افزود: در نهایت، توسعه گردشگری ایلام باید بهگونهای باشد که ظرفیت طبیعی و فرهنگی استان پس از ثبت و حفاظت، با ایجاد زیرساخت به محصول و مقصد گردشگری تبدیل شود و از مسیر ارائه خدمات، به اشتغال، درآمد و ارزش اقتصادی برای استان برسد.
انتهای پیام
