به گزارش ایسنا، محمدرضا کاویانپور - رئیس مؤسسه تحقیقات آب - در کارگاه آموزشی دور پیوندها، سامانه های پیشبینی و هشدار درباره پدیده ال نینو، با اشاره به تداوم تغییرات اقلیمی اظهار کرد: اگر این تغییرات در سال جاری نیز ادامه داشته باشد، آثار آن در نقاط مختلف کره زمین متفاوت خواهد بود و میتواند پیامدهایی همچون خشکسالی، سیلاب، آتشسوزی و سایر مخاطرات را به دنبال داشته باشد.
وی افزود: این تغییرات در مناطق مختلف و در سالها و برشهای زمانی و مکانی متفاوت، آثار گوناگونی داشته است. در سال جاری نیز افزایش شاخص موردنظر را شاهد بودهایم؛ بهطوری که از میانه آگوست، این افزایش به دهم رسیده و نشان میدهد که شرایط از وضعیت اولیه آغاز شده و به سمت شرایط بسیار قوی پیش میرود. در صورت تداوم این روند، باید انتظار تغییرات مختلفی را داشته باشیم. بررسی سه ماه ژوئن، جولای و آگوست نشان میدهد که تغییرات دمایی در منطقه و در کنار آن، تغییرات بارش و الگوی بارش قابل توجه بوده و بارش و دما وابستگی زیادی به یکدیگر دارند.
کاویانپور با اشاره به روند تغییرات دمایی در کشورهای منطقه گفت: بررسی سه ماه تابستان در سالهای مختلف نشان میدهد که گرمایش در این ماهها در حال افزایش است. در بررسی انجامشده درباره افغانستان، ایران، عراق و آذربایجان، تقریباً روند مشابهی مشاهده میشود، اما در کشورهایی مانند پاکستان، عربستان سعودی و عمان، شدت این تغییرات بیشتر است. بنابراین با تغییراتی ویژه از لحاظ دما و همچنین بارش مواجه هستیم. در این بررسی، سری زمانی سه ماهه برای سالهای مختلف و کشورهای مختلف ارائه شده که روند تغییرات دما و بارش را نشان میدهد.
رئیس مؤسسه تحقیقات آب با اشاره به پیشبینی مدلهای مختلف برای پاییز اظهار کرد: در یکی از مدلهای آمریکای شمالی که در ماه سپتامبر ارائه شده، برای ماههای اکتبر و نوامبر، وضعیت بارش در کل ایران و بخشهایی از سوریه و ترکیه بررسی شده و برای این مناطق حدود ۳۰ تا ۴۰ میلیمتر بارش پیشبینی شده است. در همین مدل، افزایش دما در کل منطقه و بهویژه در کشور ما پیشبینی شده است. همچنین در ماههای فوریه و مارس، یعنی در مسیر ورود به زمستان، افزایش دما در منطقه ما نشان داده میشود که از این جهت میتواند اهمیت داشته باشد و در صورت وجود رطوبت زیاد در هوا، خطر وقوع بارشهای شدیدتر را افزایش دهد.
وی درباره مدل دوم پیشبینی بارش گفت: این مدل برای ماه اکتبر، شرایط بارشی حدود ۳۰ تا ۵۰ میلیمتر را برای محدوده ایران پیشبینی کرده و کشورهایی مانند ترکیه نیز در این مدل از شرایط بارشی مناسبی برخوردار هستند. این مدل نیز همچنان افزایش دما را برای ماه ژانویه نشان میدهد که با توجه به ورود به فصل زمستان، اهمیت زیادی دارد.
رئیس مؤسسه تحقیقات آب با تأکید بر ضرورت توجه به وضعیت انرژی در کنار پیشبینیهای اقلیمی اظهار کرد: مدل دیگری نیز برای سه ماه سپتامبر، اکتبر و نوامبر، شرایط بارشی بالاتر از نرمال را در بخشهایی از کشور نشان میدهد و در بخشهایی از کشور افزایش بارش پیشبینی شده، وضعیت دما نیز در مناطق مختلف و در بازههای زمانی مورد بررسی قرار گرفته است. مدلهای آمریکایی در مجموع با یک زبان مشخص، بهویژه در نواحی غربی کشور، احتمال وقوع بارش را نشان میدهند و در عین حال، افزایش دما نیز در این مدلها، بهخصوص برای کشور ما، مورد اشاره قرار گرفته است.
وی با اشاره به استفاده از مدلهای پیشبینی فصلی در مؤسسه تحقیقات آب گفت: ما در مؤسسه تحقیقات آب نیز مدلهایی داریم که پیشبینیهای فصلی را ارائه میکنند. در این مدلها هر ماه دادهها جمعآوری میشود و با استفاده از اطلاعات یک دوره ۲۰ ساله، پیشبینیها انجام میگیرد. بر اساس این مدل، بهخصوص برای ماههای نوامبر و دسامبر و همچنین ترکیب مدل از اکتبر تا ۳۱ دسامبر، در غرب کشور، بهویژه حوزه زاگرس که سدهای اصلی ما در آن قرار دارند، بارش حدود ۷۰ میلیمتر بالاتر از میزان نرمال پیشبینی شده است.
کاویانپور افزود: در کنار این شرایط، انتظار افزایش دما را نیز داریم و افزایش برخط بارش در شرق کشور نیز در حال رخ دادن است.
وی با اشاره به بررسی رخدادهای اقلیمی کشور در ۴۰ سال گذشته اظهار کرد: اگر اتفاقات رخداده در کشور طی ۴۰ سال گذشته را مرور کنیم، در یک منحنی شاهد بارش بسیار کم و در سالهای اخیر، بهویژه همزمان با افزایش قابل توجه دما، پراکنش بیشتر این رخدادها هستیم. در سالهای اخیر، همبستگی میان دما و بارش نیز تغییر کرده و بارشهای بسیار کمتر در کنار افزایش دما مشاهده میشود.
رئیس مؤسسه تحقیقات آب با اشاره به مطالعات انجامشده در سال ۱۹۸۷ گفت: در مطالعاتی که در سال ۱۹۸۷ در مؤسسه تحقیقات انجام شده، همبستگی میان این دو پارامتر، بهخصوص در نواحی غربی کشور، مورد بررسی قرار گرفته است. اگر به آمار سالانه نگاه کنیم، مشاهده میشود که حدود ۲۵ درصد از تغییرات در بازه صفر تا ۲۵ درصد بوده و بیشترین میزان تأثیر نیز حدود ۴۰ درصد گزارش شده است، اما وقتی به بررسیهای فصلی میرسیم، با یک علامت سؤال مهم مواجه میشویم.
رئیس مؤسسه تحقیقات آب تأکید کرد: بارشهای پاییزه لزوماً به معنای زمستان خشک یا زمستانی با بارش زیاد نیست و از این جهت، باید در تفسیر این دادهها با دقت بیشتری عمل کنیم.
کاویانپور با اشاره به شرایط اقلیمی کشور گفت: کشور ما کشوری است که در معرض مخاطرات مختلف قرار دارد و به همین دلیل، در مؤسسه تحقیقات آب مجموعهای از سامانهها را طراحی کردهایم که اطلاعاتی از پیشبینیهای سهساعته تا پیشبینیهای فصلی در اختیار ما قرار میدهند. مدلهای کوتاهمدت ما پیشبینیهایی از سه ساعت تا دو هفته ارائه میکنند و مدلهای فصلی مشخصی نیز برای ساختار آب کشور در بازههای بلندمدت در نظر گرفته شده است. یکی از اقداماتی که مبنای تصمیمگیری در کشور قرار گرفت، کاهش در افق ۲۵ ساله بود که در نهایت به تنظیم یک سند ملی برای افق ۲۸ ساله منجر شد.
رئیس مؤسسه تحقیقات آب در ادامه با اشاره به سامانههای اطلاعاتی این مؤسسه اظهار کرد: این سامانه مجهز به اطلاعات حدود ۴۰ سال کشور است و اطلاعات رخدادهای مختلف در زمانهای گوناگون در آن جمعآوری شده است.
انتهای پیام
