حجتالاسلام والمسلمین مهدی شریعتیتبار در گفتوگو با ایسنا درباره جایگاه علمی، دینی و معنوی حضرت عبدالعظیم حسنی(ع) در تاریخ تشیع، اظهار کرد: حضرت عبدالعظیم حسنی(ع) از امامزادگان واجبالتکریم است که سلسله نسب ایشان به امام حسن مجتبی(ع) میرسد و از سادات جلیلالقدر و امامزادگان بسیار مکرم و محترم به شمار میرود.
وی ادامه داد: البته جایگاه حضرت عبدالعظیم(ع) تنها به شرافت نسبی ایشان محدود نمیشود، بلکه این شخصیت از نظر علمی و جهادی نیز جایگاه برجستهای داشته است. ایشان عالمی فرزانه و محدثی آشنا با سخنان و معارف اهل بیت(ع) بود و از دانش گستردهای بهویژه در حوزه احادیث و سخنان اجداد گرامی خود و ائمه معصومین(ع) برخوردار بود.
این پژوهشگر دینی اضافه کرد: حضرت عبدالعظیم حسنی(ع) در راستای تبیین و تبلیغ فرهنگ و مکتب اهل بیت(ع) نیز تلاش و جهاد فراوانی داشت و همین مسئله موجب شد تحت تعقیب حاکمان ستمگر عباسی قرار گیرد. حضور ایشان در ایران و شهر ری نیز، دستکم در مقطعی، به صورت مبارزاتی و مخفیانه بوده است.
شریعتیتبار با بیان اینکه حضرت عبدالعظیم(ع) به دلیل آشنایی عمیق با مکتب اهل بیت(ع) و آموزههای ناب اسلامی در مسیر ترویج این فرهنگ تلاش میکرد، بیان کرد: این شخصیت در تاریخ اسلام، فرهنگ و تمدن اسلامی و همچنین هدایت مردم منطقه نقش مؤثری ایفا کرد.
وی خاطرنشان کرد: نباید تردید داشته باشیم که آشنایی ملت ایران با مکتب اهل بیت(ع) و جریان تشیع که در تاریخ ملت ایران از امتیازات برجسته بوده و امروز نیز در جهان شاخص است، تا حد زیادی مرهون تلاشهای علمی و فرهنگی شخصیتهایی همچون حضرت عبدالعظیم(ع) است.
این پژوهشگر دینی ادامه داد: وجود امامزادگان و حرمهای آنان در نقاط مختلف کشور، از یک سو نشاندهنده ارادت و محبت ملت ایران به اهل بیت(ع) است و از سوی دیگر بیانگر تأثیرگذاری و نقشآفرینی این بزرگان در شکلگیری و گسترش فرهنگ و تمدن اسلامی ایرانی شیعی است، فرهنگی که امروز وارث آن هستیم.
شریعتیتبار با اشاره به ویژگیهای شخصیتی حضرت عبدالعظیم حسنی(ع) که موجب شده پس از قرنها همچنان مورد تکریم قرار گیرد، اضافه کرد: یکی از ویژگیهای ممتاز ایشان این است که محضر چهار امام معصوم(ع) یعنی امام رضا(ع)، امام جواد(ع)، امام هادی(ع) و امام حسن عسکری(ع) را درک کرده و به محضر آنان شرفیاب شده است.
وی بیان کرد: نقل شده است که حضرت عبدالعظیم(ع) در مقطعی خدمت امام هادی(ع) رسید و به ایشان عرض کرد که آمده است دین خود را بر امام عرضه کند تا مشخص شود اصول و فروع دین و اعتقاداتش با معارف اسلامی و مکتب اهل بیت(ع) مطابقت دارد یا خیر.
این پژوهشگر دینی خاطرنشان کرد: حضرت عبدالعظیم(ع) عقاید و معارف دینی خود را برای امام هادی(ع) بیان کرد و امام نیز پس از شنیدن سخنان ایشان، وی را بر این عقیده استوار دانست و تأیید کرد. همچنین از حضرت عبدالعظیم(ع) به عنوان «ولی حق» و فردی ولایتمدار و یار حقیقی اهل بیت(ع) یاد شده است.
شریعتیتبار ادامه داد: اینکه یک امام معصوم(ع) دین و اعتقادات حضرت عبدالعظیم(ع) را تأیید میکند و ایشان را فردی ولایتمدار و یار حقیقی اهل بیت(ع) معرفی میکند، نشاندهنده جایگاه بسیار برجسته این شخصیت است.
وی با اشاره به روایتی از امام رضا(ع) که از طریق حضرت عبدالعظیم(ع) به شیعیان منتقل شده است، ادامه داد: امام رضا(ع) در پیامی به حضرت عبدالعظیم(ع) فرمودند سلام ایشان را به دوستان و پیروانشان برساند و از آنان بخواهند اجازه ندهند شیطان بر آنان مسلط شود.
این پژوهشگر دینی اضافه کرد: شیطان در این روایت، معنای گستردهای دارد و میتوان عوامل مختلف انحراف انسان از مسیر حق و غفلت او از خداوند را در این مفهوم مورد توجه قرار داد. بنابراین پیام امام رضا(ع) برای جامعه امروز نیز قابل استفاده است و میتواند هشداری برای نسل جوان باشد.
شریعتیتبار بیان کرد: در ادامه این پیام، بر صداقت در گفتار و رفتار و امانتداری تأکید شده است. همچنین از پیروان اهل بیت(ع) خواسته شده است که خود را گرفتار تخریب شخصیت یکدیگر نکنند و بدون دلیل آبرو و اعتبار افراد را در معرض آسیب قرار ندهند.
وی خاطرنشان کرد: چنین آموزههایی نشان میدهد بزرگداشت شخصیتهایی مانند حضرت عبدالعظیم(ع) میتواند فراتر از یک برنامه مناسبتی باشد و به فرصتی برای بازخوانی آموزههای اخلاقی و اجتماعی اهل بیت(ع) و تطبیق آنها با مسائل جامعه امروز تبدیل شود.
نهادهای فرهنگی باید از ظرفیت بزرگداشت حضرت عبدالعظیم(ع) استفاده کنند
این پژوهشگر دینی درباره وظیفه نهادهای فرهنگی، حوزههای علمیه و رسانهها در معرفی ابعاد مختلف شخصیت حضرت عبدالعظیم حسنی(ع)، ادامه داد: تکریم و بزرگداشت این شخصیتها یک فرصت فرهنگی و معرفتی است و متولیان فرهنگی باید از این فرصت به بهترین شکل استفاده کنند.
شریعتیتبار اضافه کرد: حوزههای علمیه و نهادهای حوزوی و تبلیغی، به دلیل اینکه فرهنگسازی و تبلیغ صحیح دین و معارف دینی از رسالتهای ذاتی آنان است، باید در معرفی شخصیتهایی مانند حضرت عبدالعظیم(ع) نقش فعالتری داشته باشند.
وی در ادامه بیان کرد: معرفی این بزرگان میتواند از طریق سخنرانی، قلم و نوشتار، آثار هنری و برنامههای صوتی و تصویری انجام شود. البته مراکز فرهنگی، علمی و دانشگاهی نیز در این زمینه مسئولیت دارند و اقداماتی صورت گرفته است، اما به نظر میرسد متناسب با جایگاه این شخصیتها، هنوز ظرفیتهای بیشتری برای فعالیت وجود دارد.
این پژوهشگر دینی با تأکید بر نقش رسانه ملی و رسانههای فرهنگی و هنری، خاطرنشان کرد: نباید معرفی شخصیتهای دینی صرفاً به این محدود شود که در یک مناسبت نامی از آنها برده شود و سپس از کنار موضوع عبور کنیم. باید ابعاد مختلف شخصیت و زندگی آنان برای مردم تبیین شود.
شریعتیتبار ادامه داد: نهادهای حوزوی، دانشگاهی، فرهنگی، صداوسیما و رسانههای هنری و تصویری باید مطالعات خود را درباره این شخصیتها توسعه دهند و با استفاده از زبان جذاب و متناسب با شرایط روز، فرازهای مختلف زندگی و ابعاد شخصیتی آنان را معرفی و تبیین کنند.
وی با اشاره به یکی از سخنان معروف امام رضا(ع) درباره معرفی زیباییهای فرهنگ اهل بیت(ع)، اضافه کرد: از امام رضا(ع) نقل شده است که اگر مردم با زیباییهای سخنان و فرهنگ اهل بیت(ع) آشنا شوند، از آنان پیروی خواهند کرد. این سخن مسئولیت نهادهای فرهنگی را سنگین میکند.
این پژوهشگر دینی بیان کرد: پیام امام رضا(ع) که از طریق حضرت عبدالعظیم حسنی(ع) منتقل شده، منحصر به زمان خاصی نیست و میتواند برای جامعه امروز نیز مورد توجه قرار گیرد. تأکید بر صداقت، امانتداری، جلوگیری از سلطه شیطان، پرهیز از ایجاد تفرقه و خودداری از تخریب شخصیت افراد، آموزههایی است که اگر بهدرستی برای جامعه تبیین شود، با عقل و فطرت انسانها سازگار است و قابلیت پذیرش دارد.
انتهای پیام
