تبریز بار دیگر میزبان رویدادی ادبی با محوریت شعر و اندیشه شهریار بود؛ ویژهبرنامه ادبی ـ فرهنگی «زن در آینه شعر شهریار» با نگاهی به جایگاه زن در آثار و جهان شعری این شاعر نامآور برگزار شد؛ برنامهای که شعر شهریار را از زاویهای متفاوت به مخاطبان معرفی کرد.
این ویژهبرنامه چهارشنبه ۲۵ شهریورماه در خانه تاریخی پروین اعتصامی تبریز برگزار شد و جمعی از اهالی فرهنگ و ادب در آن حضور داشتند؛ نشستی که در آن ابعاد مختلف بازتاب تصویر و جایگاه زن در شعر شهریار مورد توجه قرار گرفت.
همچنین در این ویژهبرنامه، خواهر دکتر مسعود پزشکیان، رئیسجمهور کشور، نیز حضور داشت و جمعی از مسئولان، استادان، پژوهشگران و فعالان حوزه فرهنگ و ادب در این برنامه حضور داشتند.
زن در شعر شهریار، نماد مادری، ایثار و پاسداری از فرهنگ است
نعمتالله پایان، مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی آذربایجان شرقی در این ویژهبرنامه با اشاره به جایگاه شهریار و پروین اعتصامی در ادبیات ایران اظهار کرد: این دو شاعر از قلههای ادبی تبریز و آذربایجان هستند و آثار آنان ریشه در فرهنگ، باورها و هویت این منطقه دارد.
وی با اشاره به تصویر مادر در آثار شهریار افزود: مادر در آثاری همچون «وای مادرم» و «حیدربابایه سلام» جایگاهی محوری دارد و شهریار او را نماد ایثار، فداکاری، حفظ سنتها و انتقال فرهنگ و باورهای دینی به نسلهای بعد معرفی میکند.
وی ادامه داد: در شعر شهریار، زن صرفاً بهعنوان یک عنصر ظاهری یا موضوعی برای توصیف زیبایی مطرح نیست، بلکه جایگاه او با مفاهیمی همچون تربیت، خانواده، فداکاری، صبر و شکلدهی به آینده جامعه پیوند خورده است.
مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی آذربایجان شرقی با اشاره به شرایط فرهنگی و اجتماعی امروز گفت: در دورهای که خانواده و برخی ارزشهای فرهنگی با چالشهای مختلف مواجه است، بازخوانی آثار شاعرانی مانند شهریار و توجه به تصویری که آنان از خانواده، مادر و زن ارائه کردهاند، اهمیت بیشتری پیدا میکند.
وی خاطرنشان کرد: باید این نگاه به زن و خانواده را برای نسل جوان تبیین کرد و جایگاه زن را بهعنوان یکی از پایههای آرامش خانواده، تربیت نسل و انتقال ارزشهای اخلاقی و فرهنگی مورد توجه قرار داد.
مادر و خاطره، از مهمترین کلیدهای شناخت شعر شهریار است
اسماعیل آذر، پژوهشگر و متخصص زبان و ادبیات فارسی در این ویژهبرنامه با اشاره به گستره فرهنگی زبان فارسی مطرح کرد: زبان فارسی تنها محدود به یک جغرافیای سیاسی نیست و در پهنه وسیعی از فرهنگ و تاریخ منطقه ریشه دارد؛ شهریار نیز از جمله شاعرانی است که توانسته این ظرفیت را در دو زبان فارسی و آذربایجانی به نمایش بگذارد.
وی با اشاره به جایگاه تبریز در تاریخ و فرهنگ ایران افزود: تبریز و آذربایجان همواره در شکلگیری و گسترش جریانهای فرهنگی و ادبی نقش داشتهاند و برگزاری برنامههایی درباره شهریار، فرصتی برای بازخوانی این میراث فرهنگی است.
وی با تأکید بر ضرورت توجه بخش خصوصی و صاحبان سرمایه به حوزه فرهنگ، گفت: پیشرفت فرهنگی نیازمند حمایت و سرمایهگذاری است و نمیتوان انتظار داشت فرهنگ بدون برخورداری از امکانات و پشتیبانی لازم مسیر توسعه خود را طی کند.
این متخصص زبان و ادبیات فارسی با اشاره به مطالعات خود درباره شعر شهریار ادامه داد: در جریان بررسی دوباره آثار شهریار، نکات تازهای در شعر او دیده میشود و یکی از محورهای مهم، جایگاه زن و بهویژه مادر و مادربزرگ در جهان شعری اوست.
وی بیان کرد: خاطره، نوستالژی و تصویر مادر از عناصر مهم در شعر شهریار هستند و برای شناخت عمیقتر شعر او باید این بخشها را با دقت بیشتری بررسی کرد؛ چراکه تجربههای خانوادگی و عاطفی، بخشی از شکلگیری نگاه شاعر به عشق و زندگی را تشکیل دادهاند.
مادر در شعر شهریار تنها یک شخصیت خانوادگی نیست؛ راوی فرهنگ و تربیت نسلهاست
صدر، پژوهشگر تبریزی با اشاره به جایگاه شهریار در شعر فارسی و آذربایجانی اظهار کرد: شهریار توانسته از مرزهای جغرافیایی عبور کند و آثار او، بهویژه «حیدربابایه سلام»، با ترجمه به زبانهای مختلف، در میان فرهنگهای گوناگون نیز مورد توجه قرار گرفته است.
وی افزود: زن در شعر شهریار تنها در چارچوب زیبایی ظاهری تعریف نمیشود، بلکه با مفاهیمی همچون عشق، محبت، ایثار، کمال معنوی، مادری و تأثیرگذاری اخلاقی پیوند دارد و زیبایی نیز در شعر او با حیا، کرامت، پاکی و زیبایی درونی همراه است.
وی با اشاره به جایگاه مادر در «وای مادرم» ادامه داد: مادر در شعر شهریار شخصیتی اثرگذار، مسئول، دلسوز و پناه عاطفی خانواده است و در کنار نقش خانوادگی، مسئولیت اجتماعی و تربیتی نیز بر عهده دارد.
این پژوهشگر تبریزی گفت: مادر در زندگی و شعر شهریار تنها به اداره خانه محدود نیست؛ قصهگویی، خواندن ترانههای محلی، آشنایی با موسیقی و ادبیات شفاهی و انتقال تجربههای فرهنگی به فرزندان، از جمله نقشهایی است که در تصویر مادر در آثار او دیده میشود.
وی با اشاره به «حیدربابایه سلام» خاطرنشان کرد: در این اثر نیز زنان روستایی، روابط خانوادگی، هنرهای سنتی و زندگی روزمره زنان بازتاب یافته است و در مجموع، زن در شعر شهریار با عشق، زیبایی، مادری، هنر، آموزش، ایثار و معنویت پیوند دارد.
انتهای پیام
