سرقت همیشه از دیوار خانهای بالا رفتن، قفل مغازهای را شکستن یا مالی را از جیب کسی برداشتن نیست، گاهی سرقت، بیصدا و بیردپا اتفاق میافتد، درست جایی که یک اثر، حاصل ساعتها فکر، جستوجو، مشاهده، نوشتن، عکاسی و خلاقیت، بدون اجازه و حتی بدون ذکر نام صاحب اثر، برداشته و منتشر میشود، اینجا شاید قفلی شکسته نشده باشد، اما حق انسانی و حرفهای فردی نادیده گرفته شده است، حقی که برای خلق یک اثر، زمان و توان و اعتبار خود را هزینه کرده است.
در سالهای اخیر، استفاده بدون اجازه از گزارشها، یادداشتها، عکسها، آثار ادبی و تولیدات هنری و انتشار آنها در برخی رسانههای غیرحرفهای و حتی صفحات و خروجیهای متعلق به برخی دستگاههای اجرایی، به یکی از چالشهای جدی فضای رسانهای و فرهنگی تبدیل شده است، آثاری که گاه با چند کلیک بازنشر میشوند، نام خبرنگار، عکاس یا نویسنده از آنها حذف میشود و در نهایت اثری که میتوانست نشانی از خلاقیت و تلاش صاحبش باشد، بدون نام و هویت خالق آن به دست مخاطب میرسد.
مسئله زمانی نگرانکنندهتر میشود که فناوری، بهجای آنکه صرفاً ابزاری برای توسعه خلاقیت باشد، امکان کپی، حذف نشانههای مالکیت اثر، بازتولید و دستکاری محتوا را آسانتر کرده است، شبکههای اجتماعی، ابزارهای ویرایش دیجیتال و حالا هوش مصنوعی، مرز میان الهام گرفتن، بازنشر قانونی و سرقت اثر را برای بسیاری از کاربران کمرنگ کردهاند، در حالیکه پشت هر عکس خبری، هر گزارش، هر یادداشت و هر اثر هنری، انسان و حرفهای ایستاده است که دیده شدن نامش، بخشی از حق اوست.
در این میان، خلأها و ضعفهای موجود در سازوکارهای حقوقی و اجرایی حمایت از حقوق پدیدآورندگان نیز سبب شده است بسیاری از صاحبان آثار، در مواجهه با سرقت یا حذف نام خود، مسیر روشنی برای احقاق حق پیش رو نداشته باشند و گاهی هزینه پیگیری یک تخلف، از زیان واردشده به اثر و اعتبار حرفهای صاحب آن بیشتر شود و نتیجه آن شکلگیری چرخهای نادرست است، چرخهای که در آن اثر تولید میشود، دیگری آن را برمیدارد، نام صاحب اثر حذف میشود و در نهایت این رفتار به امری عادی و کمهزینه تبدیل میشود.
سرقت آثار ادبی و هنری فقط تضییع یک نام در گوشه یک تصویر یا حذف یک امضا از انتهای یک متن نیست، بیاعتنایی به حق مالکیت فکری و نادیده گرفتن شأن کسانی است که سرمایه اصلی تولید فرهنگی و رسانهای کشور محسوب میشوند و اگر قرار است اخلاق حرفهای، حقوق پدیدآورندگان و اعتبار رسانهها جدی گرفته شود.
استفاده از محصولات هنری و فرهنگی مانند عکس بدون اجازه از صاحب اثر و درج نام او ممنوع و حرام شرعی است
حجتالاسلام و المسلمین محمد حسینی، کارشناس مذهبی در گفتوگو با ایسنا با اشاره به اینکه یکی از مبانی اعتقادی، دینی و شرعی دین مبین اسلام کسب رزق حلال است، اظهار کرد: در دین تاکید ویژهای صورت گرفته است تا مردم به دنبال کسب رزق حلال باشند و طبق روایات اگر عبادت به ۹ بخش تقسیم شود، ۸ بخش آن به رزق حلال در حرفه خود مرتبط است.
وی افزود: امروز بخشی از افراد جامعه از طریق فعالیت در رسانهها، کارهای فرهنگی و خبری کسب درآمد و خدمت میکنند، بنابراین برای این افراد نیز قانون و شرع تکالیفی را برای رزق حلال مشخص کرده است، بنابراین در این حرفه هرگونه کپیبرداری، انتشار مطالب بدون ذکر نام مولف و نویسنده، استفاده از محصولات هنری و فرهنگی مانند عکس بدون اجازه از صاحب اثر و درج نام او ممنوع است، زیرا فرد برای تهیه این اثر هنری و ادبی ساعتها، روزها، ماهها و حتی سالها زمان صرف کرده است.
حسینی گفت: عقل انسان نیز حکم میکند اثر هنری و ادبی شخص دیگری را به نام خود تمام نکند، مشاهده میشود فردی در کسری از ثانیه آثار تولید شده توسط یک شخص دیگر را بدون ذکر نام اثر در رسانه یا در مکانهای عمومی منتشر کند، قطعا این مسئله اشکالی شرعی دارد، در فتوای مراجع تقلید نیز آمده است هرگونه کپیبرداری، انتشار و استفاده بدون اجازه از صاحبان آثار هنری و ادبی اشکال شرعی دارد و حرام است و آثار مخربی بر کسب و کار فرد دارد.
این کارشناس مذهبی بیان کرد: اگر افراد از هرگونه کپیبرداری، انتشار و استفاده بدون اجازه از صاحبان آثار هنری و ادبی، رزقی به دست میآوردند، قطعا این کسب اشکال شرعی دارد، قوانینی نیز این در حوزه وجود دارد و باید مورد پیگیرد قانونی قرار بگیرد.
رعایت حق تألیف و مالکیت معنوی باید به یک فرهنگ عمومی تبدیل شود
احمد تاجی، عکاس پیشکسوت حوزه مستند و خبر با انتقاد از بیتوجهی به حقوق مادی و معنوی آثار هنری به ویژه عکس، اظهار کرد: متأسفانه استفاده بدون اجازه از آثار عکاسان، حذف نام صاحب اثر و انتشار تصاویر در رسانهها و حتی صفحات و خروجی برخی دستگاههای اجرایی، به مسئلهای نسبتاً رایج تبدیل شده است، در حالیکه پشت هر عکس، ساعتها حضور در صحنه، تلاش، هزینه، تجربه و گاه خطرپذیری عکاس قرار دارد و نمیتوان یک اثر هنری را صرفاً به دلیل اینکه در فضای مجازی قابل دسترسی است، متعلق به همه دانست.
وی اظهار کرد: عکاسی خبری و مستند فقط فشردن دکمه شاتر دوربین نیست، عکاس برای ثبت یک لحظه ممکن است ساعتها منتظر بماند، برای رسیدن به محل حادثه یا رویداد هزینه کند و حتی در شرایط دشوار و خطرناک حضور داشته باشد و در نهایت آنچه مخاطب میبیند یک قاب است، اما پشت آن قاب، مجموعهای از تلاشها و تجربههای حرفهای وجود دارد که باید مورد احترام قرار گیرد.
این عکاس پیشکسوت افزود: یکی از مشکلات جدی امروز، تصور اشتباهی است که برخی افراد و حتی بعضی مجموعههای رسانهای و اجرایی دارند و گمان میکنند اگر تصویری در یک خبرگزاری یا شبکه اجتماعی منتشر شده باشد، میتوانند آن را بردارند، لوگوی آن را حذف کنند و با نام خود یا بدون ذکر نام عکاس بازنشر دهند.
وی ادامه داد: حذف نام عکاس از یک اثر، تنها حذف چند کلمه از زیر یک تصویر نیست، بلکه حذف هویت صاحب اثر و نادیده گرفتن بخشی از زحمتی است که برای تولید آن اثر کشیده شده است، وقتی نام عکاس حذف میشود، در واقع بخشی از حق معنوی او نادیده گرفته شده است.
این عکاس پیشکسوت با اشاره به موارد متعدد سرقت آثار عکاسان، بیان کرد: متأسفانه نمونههای زیادی وجود دارد که تصاویر عکاسان بدون اجازه برداشته شده، لوگو یا نشانی رسانه حذف شده و تصویر در رسانه یا صفحه دیگری مورد استفاده قرار گرفته است، حتی در مواردی مشاهده شده که برخی دستگاههای اجرایی که انتظار میرود خودشان الگوی رعایت قانون و اخلاق حرفهای باشند، تصاویر عکاسان را از رسانهها دریافت کرده و بدون درج نام صاحب اثر در کانالها، سایتها و شبکههای اجتماعی خود منتشر کردهاند.
وی گفت: در برخی موارد وقتی با رسانه یا مجموعهای که تصویر را بدون اجازه استفاده کرده، تماس گرفته میشود، تصویر اصلاح یا حذف میشود و همین نشان میدهد که مطالبهگری میتواند تا حدودی نتیجهبخش باشد، اما مشکل اینجاست که این برخوردها اغلب موردی است و یک سازوکار روشن و بازدارنده برای جلوگیری از تکرار چنین اتفاقاتی وجود ندارد.
این عکاس درباره خلأهای قانونی در حوزه مالکیت آثار عکاسی نیز تصریح کرد: مسئله فقط وجود یا نبود قانون نیست، مهم این است که قوانین موجود تا چه اندازه متقن، روشن، بهروز و قابل اجرا هستند و عکاس برای احقاق حق خود با چه مسیر و هزینهای مواجه میشود، وقتی فردی بداند که برای پیگیری یک تخلف باید زمان و هزینه زیادی صرف کند و در نهایت نتیجه مشخصی نگیرد، طبیعی است که بسیاری از عکاسان از پیگیری حقوق خود منصرف شوند.
وی تأکید کرد: امروز با گسترش شبکههای اجتماعی، کانالها، سایتها و ابزارهای مختلف انتشار محتوا، امکان سرقت و بازنشر غیرمجاز تصاویر بسیار بیشتر از گذشته شده است و از طرف دیگر، فناوریهای جدید حتی امکان حذف لوگو، واترمارک و نشانههای مربوط به صاحب اثر را فراهم کردهاند و این موضوع ضرورت توجه جدیتر به حقوق عکاسان را دوچندان میکند.
این عکاس پیشکسوت خاطرنشان کرد: فناوری نباید به ابزاری برای از بین بردن حقوق صاحب اثر تبدیل شود، همانطور که ابزارهای جدید میتوانند به تولید و انتشار اثر کمک کنند، باید برای صیانت از مالکیت فکری و شناسایی سوءاستفاده از آثار نیز مورد استفاده قرار گیرند.
وی با بیان اینکه رعایت حق تألیف و مالکیت معنوی باید به یک فرهنگ عمومی تبدیل شود، گفت: رسانهای که برای تولید خبر از خبرنگار، تصویربردار و عکاس استفاده میکند، باید بیش از دیگران به حقوق پدیدآورندگان محتوا احترام بگذارد، دستگاه اجرایی نیز اگر برای انتشار گزارش عملکرد خود از تصویر یک عکاس استفاده میکند، باید نام و حقوق صاحب اثر را رعایت کند.
این عکاس پیشکسوت افزود: اخلاق حرفهای نباید فقط زمانی رعایت شود که قانون بالای سر ماست، ممکن است در یک مورد مشخص، صاحب اثر امکان یا توان پیگیری قضایی نداشته باشد، اما این موضوع مجوز استفاده بدون اجازه از اثر او نیست، رسانه حرفهای و دستگاه اجرایی مسئول، پیش از هر چیز باید خود را ملزم به رعایت اخلاق و حقوق دیگران بدانند.
وی در پایان گفت: انتظار جامعه عکاسی این است که موضوع مالکیت معنوی آثار عکاسان جدیتر گرفته شود، مسیرهای قانونی برای پیگیری تخلفات شفاف و کمهزینهتر شود و رسانهها و دستگاههای اجرایی نیز دستورالعمل مشخصی برای استفاده از آثار تصویری داشته باشند، یک عکس فقط یک فایل دیجیتال نیست، یک اثر است و پشت هر اثر، صاحب اثری ایستاده که باید دیده شود، نامش ثبت شود و حقوقش محترم شمرده شود.
معضل سرقت اخبار تولیدی برخی از رسانهها و بازنشر در برخی مطبوعات یک مشکل جدی است
سمیه نظریزاده، خبرنگار پایگاه خبری جهانبیننیوز در گفتوگو با ایسنا با اشاره به معضل سرقت اخبار تولیدی برخی از رسانهها و بازنشر در برخی مطبوعات، خبرگزاریها و فضای مجازی، اظهار کرد: مشکل موجود فقط یک کپیبرداری ساده یا بازنشر معمولی نیست، من به عنوان خبرنگار ساعتها وقت میگذارم، در جلسات مختلف حاضر میشوم، با منابع متعدد تماس میگیرم، اطلاعات را راستیآزمایی میکنم و در نهایت خبری یا گزارشی را با زحمت و دقت تولید میکنم، اما صبح روز بعد میبینم که همان خبر عیناً یا با تغییرات جزئی در چند رسانه دیگر منتشر شده است.
وی افزود: بعضی از این رسانهها آنقدر شریف و حرفهای عمل میکنند که اسم بنده یا رسانهام را به عنوان منبع میآورند، اما متأسفانه برخی دیگر توجهی به اینکه موضوع ندارند که خبر حاصل زحمت کسی دیگری بوده است، این دقیقاً مصداق «دزدی خبر» است و متأسفانه در فضای رسانهای استان ما به یک رویه تبدیل شده است.
نظریزاده در تشریح علل این معضل، آن را ترکیبی از نبود نظارت قانونی مؤثر و رقابت ناسالم میان رسانهها دانست و گفت: از یک طرف، فضای رسانهای چهارمحال و بختیاری گاهی به سمت «کمیت» رفته تا «کیفیت»، برخی رسانهها به جای اینکه هزینه تولید محتوا بدهند، نیروی انسانی متخصص تربیت کنند و وقت بگذارند، ترجیح میدهند از زحمت دیگران استفاده کنند و با بازنشر اخبار دیگران، خودشان را پرکار نشان دهند، از طرف دیگر، متأسفانه نظارت صنفی و قانونی بر این موضوع بسیار ضعیف است.
این خبرنگار باسابقه تصریح کرد: وقتی من به عنوان یک خبرنگار زمانیکه میبینم تولیداتم در حوزه گزارش و خبر بدون نام در رسانه دیگری منتشر شده است، حس میکنم زحماتم به هدر رفته و این باعث دلسردی و بیانگیزگی میشود، این موضوع فقط به من محدود نمیشود، بسیاری از همکاران من در رسانههای مختلف استان از این وضعیت گلایه دارند.
وی در پاسخ به این پرسش که آیا صرف آوردن نام رسانه کافی در زمان کپیبرداری اثر است یا نه؟، تأکید کرد: این مسئله به هیچ وجه کافی نیست، حتی اگر اسم رسانه را بیاورند، باز هم بخشی از حق من ضایع شده است، من به عنوان خبرنگار، یک حق معنوی به نام امضای خبر دارم، وقتی خبری را تولید میکنم، نام من باید پای آن باشد، اگر رسانه دیگری آن را با نام خودش یا بدون نام من منتشر کند، در واقع هویت حرفهای من را نادیده گرفته است، این یک بیاخلاقی حرفهای است و متأسفانه برخی مدیران رسانهها به آن توجهی نمیکنند، در واقع، وقتی خبری بدون نام خبرنگار منتشر میشود، مخاطب نمیداند چه کسی زحمت آن را کشیده و این باعث میشود اعتبار حرفهای خبرنگار خدشهدار شود.
نظریزاده در ادامه چند راهکار برای حل این معضل پیشنهاد کرد و گفت: نخستین راهکار، تشکیل کارگروه صنفی است، رسانههای چهارمحال و بختیاری باید یک کارگروه مشترک تشکیل دهند و یک منشور اخلاقی امضا کنند که در آن، بازنشر اخبار دیگران فقط با ذکر منبع، نام خبرنگار و اجازه صاحب اثر مجاز باشد، این کارگروه میتواند به عنوان یک نهاد ناظر صنفی عمل کند و تخلفات را پیگیری کند.
این خبرنگار دومین راهکار را قانونگرایی و برخورد جدی با متخلفان عنوان کرد و افزود: هیات نظارت بر مطبوعات و سایر نهادهای نظارتی باید با رسانههایی که اقدام به سرقت خبری میکنند، برخورد جدی و بازدارنده کند، جریمههای نقدی و حتی تعلیق موقت میتواند تا حد زیادی از این تخلفات جلوگیری کند، متأسفانه در حال حاضر احساس میشود که این تخلفات بدون پیامد باقی میماند.
وی راهکار بعدی را آموزش و فرهنگسازی دانست و اظهار کرد: بسیاری از این اتفاقات از روی ناآگاهی یا بیتوجهی رخ میدهد، باید به مدیران رسانهها و خبرنگاران تازهکار آموزش داد که اعتبار یک رسانه به تولید محتوای اختصاصی است، نه به بازنشر محتوای دیگران، رسانهای که فقط از زحمت دیگران تغذیه میکند، در بلندمدت اعتبار خود را از دست میدهد.
نظریزاده تقویت همبستگی میان خبرنگاران را چهارمین راهکار برشمرد و گفت: خبرنگاران استان باید در برابر این پدیده متحد باشند، اگر همه اصحاب رسانه به صورت جمعی مطالبه کنیم و تخلفات را مستند کنیم، میتوانیم فشار لازم را برای تغییر ایجاد کنیم.
این خبرنگار با اشاره به مشکلات متعدد خبرنگاران چهارمحال و بختیاری، گفت: خبرنگاران و عکاسان در استان با کمبود امکانات، بودجه و نیروی انسانی دست و پنجه نرم میکنند، اگر قرار باشد زحماتشان نیز توسط همکارانمان در رسانههای دیگر مصادره شود، انگیزهای برای ادامه کار نمیماند، من از همه رسانههای استان میخواهم که به هم احترام بگذارند، ما همه یک تیم هستیم و هدفمان آگاهیبخشی به مردم و کمک به توسعه استان است.
سرقت عکس و حذف لوگو با هوش مصنوعی؛ بیاخلاقیای که زحمات عکاسان را نادیده میگیرد
احمد ریاحی دهکردی، مسئول خانه عکاسان حوزه هنری استان چهارمحال و بختیاری و عکاس خبرگزاری جمهوری اسلامی (ایرنا)، در گفتوگو با ایسنا با انتقاد از استفاده بدون اجازه برخی رسانهها از آثار عکاسان اظهار کرد: متأسفانه طی سالهای اخیر موارد متعددی از انتشار عکسهای عکاسان در رسانههای دیگر بدون اجازه و حتی بدون ذکر نام عکاس مشاهده شده و امروز ابزارهای هوش مصنوعی نیز شکل جدیدی به این روند دادهاند؛ بهگونهای که در برخی موارد لوگو، واترمارک یا نام عکاس از روی تصویر حذف و اثر با هویتی دیگر منتشر میشود.
وی افزود: این موضوع برای من اتفاق تازهای نیست و در طول سالهای فعالیت حرفهای، چندین بار با استفاده بدون اجازه از عکسهایم یا حذف نام و لوگوی اثر مواجه شدهام. در برخی موارد با تذکر، رسانه مربوطه عکس را اصلاح یا حذف کرده، اما تکرار این اتفاق نشان میدهد موضوع نیازمند توجه جدیتری است.
ریاحی دهکردی با اشاره به دشواریهای عکاسی خبری گفت: یک عکاس خبری برای ثبت یک تصویر ممکن است ساعتها در محل حادثه، مراسم، رویداد یا مأموریت حضور داشته باشد و در شرایط دشوار، تنها چند ثانیه برای ثبت یک لحظه مهم فرصت داشته باشد. بنابراین نمیتوان عکس را صرفاً یک فایل تصویری دانست که هر رسانهای بتواند آن را از فضای مجازی بردارد و به نام یا لوگوی خود منتشر کند.
مسئول خانه عکاسان چهارمحال و بختیاری ادامه داد: پشت هر عکس حرفهای، زمان، هزینه، تجهیزات، تجربه، تخصص و نگاه عکاس قرار دارد. گاهی عکاس برای رسیدن به یک قاب مناسب ساعتها منتظر میماند یا در شرایط نامساعد جوی و حتی موقعیتهای پرخطر فعالیت میکند؛ بنابراین استفاده بدون اجازه از یک اثر، صرفاً برداشتن یک تصویر نیست، بلکه نادیده گرفتن بخشی از زحمات و حقوق حرفهای یک انسان است.
وی درباره استفاده از هوش مصنوعی برای حذف لوگو و نام عکاس تصریح کرد: ابزارهای هوش مصنوعی امروز این امکان را فراهم کردهاند که بخشهایی از یک تصویر با چند دستور ساده حذف یا بازسازی شود. حذف لوگو، واترمارک یا نام عکاس از یک اثر و سپس انتشار آن توسط رسانهای دیگر، موضوعی است که باید از منظر اخلاق حرفهای رسانهای بهطور جدی مورد توجه قرار گیرد.
ریاحی دهکردی گفت: این تصور که انتشار یک عکس در فضای مجازی به معنای تعلق آن به همه است، برداشت درستی نیست. انتشار اثر در فضای مجازی به معنای چشمپوشی صاحب اثر از حقوق خود نیست و رسانهها بیش از هر مجموعه دیگری باید به حقوق تولیدکنندگان محتوا احترام بگذارند؛ چراکه خود رسانهها نیز نسبت به انتشار بدون اجازه مطالب، گزارشها و تولیداتشان حساس هستند.
این عکاس ایرنا افزود: گاهی عکسی که توسط یک عکاس و رسانه مشخص تولید شده، در رسانه دیگری منتشر و حتی لوگوی رسانه اصلی از روی آن حذف میشود. این در حالی است که همان رسانه ممکن است خود را متعهد به رعایت اخلاق حرفهای و حقوق تولیدکنندگان محتوا بداند. تداوم چنین رفتارهایی نشان میدهد موضوع را نمیتوان صرفاً یک اشتباه موردی یا ناشی از ناآگاهی دانست.
وی تأکید کرد: انتظار از رسانهها برای استفاده از یک عکس، اقدام پیچیدهای نیست؛ کافی است منبع عکس و نام عکاس ذکر شود و در صورت نیاز به استفاده اختصاصی، ویرایش اثر یا حذف نشانههای آن، با صاحب اثر هماهنگی شود، این حداقل اقدامی است که میتوان برای احترام به عکاس و حقوق حرفهای او انجام داد.
ریاحی دهکردی با بیان اینکه عکاسی خبری فقط فشردن دکمه شاتر نیست، گفت: عکاس باید لحظه را تشخیص دهد، زاویه مناسب را پیدا کند، نور و ترکیببندی را بشناسد و در بسیاری از مواقع در کوتاهترین زمان تصمیم بگیرد. همین نگاه، تجربه و تخصص است که یک تصویر خبری را به اثری قابل استناد و ماندگار تبدیل میکند.
وی بر ضرورت توجه بیشتر به آموزش اخلاق حرفهای در حوزه رسانه تأکید کرد و گفت: موضوع حقوق عکاسان و نحوه استفاده از آثار تصویری باید جدیتر میان فعالان رسانهای، خبرنگاران و مدیران رسانهها مطرح شود. رسانه حرفهای در کنار سرعت و رقابت برای انتشار خبر، به حقوق تولیدکننده محتوا نیز احترام میگذارد.
مسئول خانه عکاسان استان در پایان خاطرنشان کرد: عکاس برای ثبت یک لحظه هزینه میدهد، زمان میگذارد و گاهی از آسایش و امنیت خود میگذرد؛ بنابراین حذف نام او از اثر یا استفاده بدون اجازه از عکس، صرفاً حذف چند کلمه یا یک لوگو نیست، بلکه نادیده گرفتن هویت و زحمات صاحب اثر است. انتظار میرود رسانهها خود پیشگام رعایت حقوق عکاسان باشند و اجازه ندهند رقابت رسانهای به قیمت نادیده گرفتن اخلاق حرفهای تمام شود.
زحمات رسانهای نباید بدون ذکر منبع مصادره شود
زهرا بیگی، عکاس در گفتوگو با ایسنا، اظهار کرد: رسانه، خبرنگار و عکاس خبری برای تولید هر خبر، گزارش و تصویر، زمان، انرژی و هزینه صرف میکنند، پشت یک عکس خبری که شاید در چند ثانیه ثبت شود، سالها تجربه، تخصص، حضور میدانی و گاهی ساعتها انتظار و تلاش وجود دارد، بنابراین طبیعی است که این آثار دارای ارزش حرفهای و حقوق معنوی باشند و استفاده از آنها باید با رعایت اصول اخلاقی و حرفهای رسانهای صورت گیرد.
وی افزود: متأسفانه گاهی شاهد هستیم که یک رسانه، خبر یا تصویری را که توسط خبرنگار، عکاس یا رسانه دیگری تهیه و منتشر شده، بدون ذکر منبع یا با تغییر در نحوه انتشار، به نام خود بازنشر میکند، این مسئله تنها یک موضوع ساده رسانهای نیست، بلکه بیتوجهی به حقوق و زحمات فرد یا مجموعهای است که برای تولید آن محتوا تلاش کرده است.
بیگی بیان کرد: این پرسش جدی مطرح است که چرا یک خبرگزاری یا رسانه رسمی باید به خود اجازه دهد حاصل زحمات یک عکاس خبری یا رسانه دیگر را بدون رعایت حقوق حرفهای و ذکر منبع، به نام خود منتشر کند؟ اگر قرار باشد محتوای تولید شده توسط دیگران بدون اشاره به صاحب اثر مورد استفاده قرار گیرد، عملاً انگیزه و امنیت حرفهای فعالان حوزه رسانه آسیب خواهد دید.
عکاس خبرگزاری ایسنا با بیان اینکه رعایت کپیرایت و ذکر منبع، نشانه ضعف نیست، گفت: بلکه نشانه حرفهای بودن رسانه است، یک رسانه معتبر باید بیش از هر مجموعه دیگری نسبت به حقوق پدیدآورندگان محتوا حساس باشد و الگویی برای رعایت اخلاق حرفهای در فضای خبری کشور ارائه کند.
وی تاکید کرد: البته بازنشر خبر و تصویر در فضای رسانهای امری طبیعی است و رسانهها میتوانند برای اطلاعرسانی بهتر از تولیدات یکدیگر استفاده کنند، اما این بازنشر باید با رعایت حقوق صاحب اثر، ذکر دقیق منبع و در صورت لزوم با کسب اجازه انجام شود، مرز میان بازنشر حرفهای و انتساب محتوا به خود باید کاملاً روشن باشد.
بیگی عنوان کرد: در مورد آثار عکاسان خبری نیز موضوع اهمیت بیشتری پیدا میکند، عکاس خبری در لحظهای خاص حضور پیدا میکند، تصویر را ثبت میکند و آن تصویر ممکن است به یک سند مهم خبری تبدیل شود، حذف نام عکاس یا رسانه تولیدکننده و انتشار تصویر بدون اعتباردهی، نادیده گرفتن بخشی از هویت حرفهای صاحب اثر است.
این عکاس یادآور شد: انتظار ما از رسانههای رسمی و خبرگزاریها این است که خودشان در خط مقدم رعایت قانون، اخلاق حرفهای و حقوق مالکیت معنوی باشند، رسانهای که از حقوق خود دفاع میکند، باید به همان اندازه برای حقوق دیگران نیز احترام قائل باشد، امروز بیش از هر زمان دیگری نیازمند تدوین و رعایت یک چارچوب روشن برای استفاده از اخبار، گزارشها و تصاویر رسانهای هستیم تا مشخص باشد هر محتوایی متعلق به چه فرد یا مجموعهای است و رسانههای دیگر تحت چه شرایطی میتوانند آن را بازنشر کنند، مسئله اصحاب رسانه حرفهای جلوگیری از گردش آزاد اخبار نیست، بلکه مسئله، رعایت حق و حرمت تولیدکننده خبر و تصویر است، همانطور که یک رسانه انتظار دارد دیگران مطالب و تصاویر اختصاصی آن را بدون اجازه و بدون ذکر منبع استفاده نکنند، باید همین حق را برای خبرنگاران، عکاسان و سایر رسانهها نیز به رسمیت بشناسد.
وی در پایان تصریح کرد: رعایت حقوق کپیرایت در رسانهها، در واقع احترام به حرفه خبرنگاری و عکاسی خبری حرفهای و احترام به مخاطب است، زیرا مخاطب نیز حق دارد بداند یک خبر یا تصویر توسط چه کسی و چه رسانهای تولید شده است.
انتهای پیام
