کامران حقی‌آبی در گفت و گو با ایسنا، با اشاره به ویژگی‌های اقلیمی و توپوگرافی استان البرز اظهار کرد: به ‌ویژه مناطق کوهستانی و ارتفاعات البرز مرکزی، از مناطق مستعد شکل‌گیری ابرهای تندری، رگبارهای همرفتی، تگرگ، رعد و برق و صاعقه هستند. ترکیب گرمایش سطح زمین، رطوبت، ناپایداری جوی و صعود اوروگرافیک در دامنه‌های البرز می‌تواند موجب رشد سریع ابرهای کومولونیمبوس و وقوع رعدوبرق و بارش‌های شدید کوتاه‌مدت شود.

وی با بیان اینکه فعالیت‌های تندری در استان معمولاً در فصل بهار افزایش می‌یابد، افزود: اردیبهشت و خرداد از دوره‌های مهم فعالیت همرفتی محسوب می‌شود، هرچند در ارتفاعات این شرایط ممکن است در تابستان نیز ادامه داشته باشد. در روزهای گرم و ناپایدار، فعالیت همرفتی اغلب از اواخر صبح تا بعدازظهر و اوایل شب تشدید می‌شود، اما در صورت حضور سامانه‌های دینامیکی قوی، رعد و برق می‌تواند در ساعات دیگری نیز رخ دهد.

حقی‌آبی تأکید کرد: زمان وقوع رعدوبرق به ‌تنهایی معیار مناسبی برای تشخیص ایمنی نیست و باید آخرین پیش‌بینی‌ها و هشدارهای هواشناسی، ملاک تصمیم‌گیری قرار گیرد.

 شرایط جوی کرج نمی‌تواند نماینده وضعیت ارتفاعات باشد

مدیرکل هواشناسی البرز با اشاره به نقش توپوگرافی در تقویت صعود هوا ادامه داد: ممکن است شرایط جوی در مناطق شهری مانند کرج نسبتاً آرام باشد، اما همزمان در ارتفاعات شمالی استان شاهد رشد ابرهای تندری، رگبار، تگرگ، تندباد و صاعقه باشیم. بنابراین شرایط جوی شهرها لزوماً نماینده وضعیت ارتفاعات نیست.

وی با بیان اینکه ارتفاع در افزایش خطر صاعقه مؤثر است، اما به ‌تنهایی عامل ایجاد آن نیست، مطرح کرد: قله‌ها، خط‌الرأس‌ها، یال‌های مرتفع و مناطق باز کوهستانی هنگام فعالیت تندری از نقاط پرخطر محسوب می‌شوند.

حقی آبی با اشاره به خطرات محورهای کوهستانی استان، از جمله محور کرج–چالوس، اظهار کرد: در این مناطق علاوه بر صاعقه، بارش شدید، تگرگ، کاهش دید، لغزندگی، روان‌آب، ریزش سنگ و در شرایط خاص سیلاب نیز می‌تواند خطرآفرین باشد.

 زمان و مکان دقیق صاعقه مشخص نیست

وی درباره ظرفیت‌های پیش‌بینی فعالیت‌های تندری توضیح داد: محیط مساعد برای فعالیت تندری تا حد قابل قبولی قابل شناسایی است، اما تعیین زمان و مکان دقیق هر صاعقه همچنان با عدم ‌قطعیت همراه است.

مدیرکل هواشناسی البرز افزود: هواشناسان با استفاده از مدل‌های پیش‌بینی عددی، داده‌های ایستگاه‌ها، رادار، تصاویر ماهواره‌ای و شبکه آشکارسازی صاعقه، شرایط ناپایداری و احتمال فعالیت تندری را در مقیاس‌های زمانی مختلف ارزیابی می‌کنند.

وی یادآور شد: شاخص‌هایی مانند CAPE CIN، Lifted Index، رطوبت ستون جو، آب قابل بارش، همگرایی سطحی و برش قائم باد نیز در این ارزیابی نقش دارند، اما هیچ شاخصی به ‌تنهایی برای پیش‌بینی صاعقه کافی نیست.

 کوهنوردان هنگام شنیدن صدای رعد از مناطق مرتفع فاصله بگیرند

حقی‌آبی مهمترین توصیه به کوهنوردان و طبیعت‌گردان را بررسی آخرین پیش‌بینی و هشدار هواشناسی پیش از حرکت دانست و گفت: باید از حضور در ارتفاعات هنگام صدور هشدار رعدوبرق پرهیز شود.

وی ادامه داد: در صورت مشاهده رشد سریع ابرهای تندری یا شنیدن صدای رعد، باید فوراً از قله، خط‌الرأس، مناطق باز، درختان منفرد، دکل‌ها و سازه‌های فلزی فاصله گرفت و به ساختمان مناسب یا خودروی مسقف پناه برد. چادر و سازه‌های باز، پناهگاه ایمنی در برابر صاعقه محسوب نمی‌شوند.

مدیرکل هواشناسی البرز با اشاره به ضرورت رعایت نکات ایمنی از سوی عشایر، دامداران و کشاورزان نیز بیان کرد: هنگام فعالیت تندری باید از نقاط مرتفع، فنس‌ها، تیرهای برق و سازه‌های فلزی فاصله گرفته شود و فعالیت‌هایی مانند کار با تراکتور و سایر ماشین‌آلات فلزی متوقف شود.

وی با تأکید بر اهمیت توجه شهروندان به فاصله طوفان افزود: اگر صدای رعد را می‌شنوید، طوفان به اندازه‌ای نزدیک است که خطر صاعقه وجود دارد، بنابراین پس از آخرین صدای رعد نیز بهتر است دست ‌کم ۳۰ دقیقه در محل امن باقی بمانید.

 حقی‌آبی درباره تغییرات فعالیت صاعقه در سال‌های اخیر گفت: نمی‌توان صرفاً با افزایش تعداد هشدارها، افزایش قطعی فراوانی صاعقه را نتیجه گرفت. تعیین روند واقعی نیازمند بررسی داده‌های بلندمدت و همگن شبکه آشکارسازی صاعقه و سایر داده‌های هواشناسی با روش‌های آماری مناسب است.

وی با اشاره به تأثیر احتمالی تغییر اقلیم بر شرایط جوی اظهار کرد: تغییر اقلیم می‌تواند بر دما، رطوبت، ناپایداری و ویژگی‌های همرفت اثرگذار باشد، اما شدت و جهت این تغییرات در مقیاس محلی البرز باید بر اساس داده‌های مشاهده‌ای تعیین شود.

 تقویت پایش صاعقه به کاهش خسارات کمک می‌کند

مدیرکل هواشناسی البرز با توجه به جمعیت قابل توجه استان، توسعه گردشگری، گستردگی مناطق کوهستانی و محورهای پرتردد، بر ضرورت تقویت شبکه پایش صاعقه تأکید کرد و گفت: تلفیق داده‌های رادار، ماهواره، ایستگاه‌های هواشناسی، مدل‌های عددی و سامانه‌های آشکارسازی صاعقه می‌تواند به ارتقای هشدارهای محلی و کاهش خسارات کمک کند.

وی با تأکید بر اینکه رعد و برق قابل پیش‌بینی است، اما صاعقه نقطه‌ای قابل کنترل نیست، خاطرنشان کرد: مؤثرترین راه مقابله با این پدیده، پیش‌آگاهی، تصمیم‌گیری به‌ موقع و پرهیز از حضور در مناطق پرخطر است.

انتهای پیام