سمیه جهانشیری، معاون پژوهش و فناوری جهاددانشگاهی علوم پزشکی شهیدبهشتی، در گفتوگو با ایسنا، با اشاره به فعالیت این مجموعه از سال ۱۳۹۱ در حوزه سالمندی و سلامت سالمندان، از راهاندازی مرکز توانبخشی سلامت شناختی سالمندان خبر داد و گفت:جهاددانشگاهی علوم پزشکی شهیدبهشتی از سال ۱۳۹۱ در حوزه سالمندی و سلامت سالمندی فعالیت میکند و پس از سالها فعالیت در این حوزه، سالمندی را دیگر صرفاً به عنوان یک چالش یا مسئله نمیبینیم، بلکه آن را پدیدهای میدانیم که در حال وقوع است و باید برای مسائل و چالشهای ناشی از آن برنامهریزی و اقدام کنیم.
وی ادامه داد: یکی از موضوعاتی که با آن مواجه شدیم، بحث مراقبت، خدمات حوزه سلامت روان و همچنین تغییرات شناختی در دوران سالمندی بود. در این دوران ممکن است شرایط سالمند به جایی برسد که تواناییهای شناختی او تحت تأثیر قرار گیرد؛ به همین دلیل مرکز توانبخشی سلامت شناختی سالمندان را راهاندازی کردیم و در حال حاضر در حوزه توانبخشی شناختی به گروه سالمندان خدمات ارائه میدهیم.
ارائه خدمات به سالمندان مبتلا به دمانس و آلزایمر
جهانشیری افزود: در این مرکز در حوزه دمانس، آلزایمر و مباحث شناختی به سالمندان خدمات ارائه میشود و در حوزه سلامت روان نیز پروژههایی را تعریف کردهایم که در حال اجرای آنها هستیم.
معاون پژوهش و فناوری جهاددانشگاهی علوم پزشکی شهیدبهشتی گفت: در همکاری با مرکز تحقیقات دین و سلامت، پروژههایی را در زمینه سلامت معنوی و مراقبتهای معنوی در دست اجرا داریم تا بررسی کنیم این موضوعات چه تأثیری بر حوزه شناختی سالمندان دارد، چه نقشی ایفا میکند و چه بستهای را میتوان برای ارتقای وضعیت شناختی سالمندان ارائه داد.
سنجش تابآوری روانی ـ اجتماعی سالمندان در شرایط بحران
وی با اشاره به دیگر فعالیتهای پژوهشی این مجموعه بیان کرد: حوزه دیگری که در حال حاضر روی آن کار میکنیم، HSE و موضوعات مرتبط با سلامت، ایمنی، بهداشت و مدیریت خطر است که در این حوزه نیز با نگاه کلان و در راستای حوزه سالمندی، خدمات و پروژههایی را دنبال میکنیم.
جهانشیری ادامه داد: یکی از پروژههای اخیر ما، سنجش تابآوری روانی ـ اجتماعی شهروندان تهران و گروههای ویژه بود که به پایان رسیده و در حال حاضر طراحی بستههای اقدام برای مناطق را دنبال میکنیم.
وی افزود: گروههای دارای نیازهای ویژه، یکی از گروههای مورد بررسی در این پروژه بودند و سالمندان نیز در این دسته قرار میگیرند. در این پروژه بررسی کردیم که این گروهها در شرایط بحران چه میزان تابآوری دارند و برای ارتقای تابآوری آنها چه بسته عملیاتی میتوان ارائه کرد.
ضرورت مشارکت مراکز پژوهشی در سیاستگذاری سالمندی
معاون پژوهش و فناوری جهاددانشگاهی علوم پزشکی شهیدبهشتی با اشاره به افزایش جمعیت سالمندان در سالهای آینده خاطرنشان کرد: در بلندمدت با این پدیده در حجم بسیار زیادی مواجه خواهیم شد و قطعاً سیستم حاکمیتی به تنهایی پاسخگوی برآوردن همه نیازهای سالمندان، چه در حوزه درمان و چه در حوزه بهداشت و سلامت عمومی نخواهد بود.
وی تأکید کرد: قطعا مراکز تحقیقاتی، حوزههای پژوهشی و همچنین بخشهای خدماتی باید در کنار حاکمیت قرار بگیرند و با ارائه سیاستنامهها، بستههای اقدام، مدلها و فناوریهای مورد نیاز، به مدیریت این حوزه کمک کنند.
افسردگی در سالمندان و ضرورت توجه به سالمندان تنها
جهانشیری با اشاره به یکی دیگر از پروژههای پژوهشی انجامشده در حوزه سالمندی گفت: یکی از پروژههایی که در حوزه سالمندی انجام دادیم، سنجش کیفیت زندگی سالمندان در مناطق ۲۲گانه شهر تهران بود که خودم مجری این پروژه بودم.
وی افزود: یکی از نتایج این پروژه، وضعیت قابل توجه مسائل روانی و روانشناختی در حوزه سالمندی بود و میزان افسردگی در میان سالمندان بالا بود؛ بهویژه سالمندان تنها با این مسئله بیشتر مواجه بودند.
معاون پژوهش و فناوری جهاددانشگاهی علوم پزشکی شهیدبهشتی ادامه داد: برای سالمندان تنها، در گروه فناوریهای نوین سلامت سالمندی، موضوعی را پیشنهاد دادهایم و امیدواریم بتوانیم این پروژه را به سرانجام برسانیم.
طراحی سنسور هوشمند برای هشدار به سالمندان
جهانشیری درباره این پروژه توضیح داد: این پروژه با هدف آمادهسازی و تولید سنسور هوشمند برای هشدار دادن به سالمند در شرایط مختلف طراحی شده است؛ برای مثال، اگر سالمند دچار زمینخوردگی شود یا زمان مصرف داروی او فرا برسد، این سنسور بتواند هشدار لازم را ارائه کند.
وی ادامه داد: همچنین میتوان بررسی کرد که اگر سالمند داروی خود را مصرف نکند، چه عارضهای ممکن است برای او ایجاد شود. این پروژه با کمک معاونت پژوهشی دفتر مرکزی جهاددانشگاهی، انشاءالله به مرحله اجرا خواهد رسید.
وی افزود: در همین راستا با انجمن اینترنت اشیا و هوش مصنوعی نیز تفاهمی داشتهایم و این پروژه را در چارچوب همکاری با این مجموعه اجرا خواهیم کرد.
اجرای کوهورت سلامت سالمندی شهروندان تهران
معاون پژوهش و فناوری جهاددانشگاهی علوم پزشکی شهیدبهشتی همچنین با اشاره به دادههای جمعآوریشده طی سالهای فعالیت این مجموعه در حوزه سالمندی گفت: با توجه به دادههای گستردهای که طی سالهای گذشته در حوزه سالمندی به دست آوردهایم، نیاز داریم بدانیم برای آینده سالمندی چه اقداماتی باید انجام دهیم.
جهانشیری افزود: بر همین اساس، اجرای کوهورت سنجش سلامت سالمندی را در نظر گرفتهایم. البته مطالعات کوهورت توسط پژوهشکدهها و مراکز تحقیقاتی مختلف انجام میشود، اما هر کدام از آنها یک بخش و برش مشخص را مورد بررسی قرار میدهند.
وی ادامه داد: تکلیفی که برای خودمان در نظر گرفتهایم این است که فعلاً شهروندان تهران را مورد مطالعه قرار دهیم تا بتوانیم این مطالعات را به صورت طولی انجام دهیم و وضعیت سالمندان را رصد کنیم.
جهانشیری گفت: هدف این است که مشخص شود وضعیت سالمندان در تهران در مقطع فعلی چگونه است و در سه سال آینده به چه وضعیتی خواهد رسید. تفاوت و تغییرات این وضعیت را نیز در قالب گزارشهای راهبردی در اختیار حکمران و حاکمیت قرار خواهیم داد تا بتوانند در تصمیمگیریها و سیاستگذاریهای خود از این اطلاعات استفاده کنند.
ارائه خدمات سلامت و مراقبت پزشکی و پرستاری به سالمندان
وی در ادامه با اشاره به فعالیتهای خدماتی جهاددانشگاهی علوم پزشکی شهیدبهشتی در حوزه سالمندی بیان کرد: علاوه بر فعالیتهای پژوهشی، ارائه خدمات سلامت، مراقبت پزشکی و پرستاری به سالمندان را نیز انجام میدهیم.
معاون پژوهش و فناوری جهاددانشگاهی علوم پزشکی شهیدبهشتی افزود: این خدمات از طریق مراکز مختلفی که مجوز ارائه خدمات دارند ارائه میشود و خود جهاددانشگاهی علوم پزشکی شهیدبهشتی نیز مجوز ارائه این خدمات را داشته که در حال حاضر در حال تمدید آن هستیم.
جهانشیری ادامه داد: باید این مجوز را تمدید کنیم و در حال پیگیری آن هستیم که به یک هاب تبدیل شویم؛ یعنی یک سیستم ارجاع، هماهنگکننده و هوشمند که بتواند بین خدمتدهنده و خدمتگیرنده حلقه واسط ایجاد کند تا خدمات هرچه بهتر به سالمندان ارائه شود.
وی افزود: واقعیت این است که از مراکز مختلفی شخصاً بازدید داشتهام و به نظر میرسد این مراکز نیازمند استانداردسازی هستند. سازمان بهزیستی استانداردهای خاص خود را دارد و وزارت بهداشت نیز استانداردهای خودش را دارد و به دلیل تفاوتهایی که میان این استانداردها وجود دارد، این ایده به ذهن ما رسید که بتوانیم یک هاب ایجاد کنیم.
معاون پژوهش و فناوری جهاددانشگاهی علوم پزشکی شهیدبهشتی گفت: این هاب را ایجاد کردهایم و در حال حاضر با دو یا سه مرکز ارتباط گرفتهایم، اما هنوز آن را به بیمارستانهای تحت پوشش دانشگاه علوم پزشکی شهیدبهشتی و سایر مراکز به صورت گسترده توسعه ندادهایم. در حال حاضر، ارتباط اولیه میان بیمارستانهای علوم پزشکی، ارائهدهندگان خدمات و خدمتگیرندگان در شهر تهران در حال شکلگیری است.
جهاددانشگاهی به دنبال ایجاد شبکه ارائه خدمات سالمندی در کشور
جهانشیری با اشاره به ظرفیت شبکهای جهاددانشگاهی در حوزه ارائه خدمات سالمندی بیان کرد: جهاددانشگاهی یک ویژگی دارد که همواره به عنوان یک وجه تمایز با سایر دستگاهها مطرح میشود و آن هم شبکهای بودن جهاددانشگاهی است.
وی ادامه داد: این شبکه و کار کردن به صورت شبکهای در سراسر کشور و در استانهای مختلف، این امکان را ایجاد میکند که اگر ارائه خدمات را در جهاددانشگاهی دنبال کنیم، بتوانیم این خدمات را در کل کشور توسعه دهیم و از ظرفیت شبکه جهاددانشگاهی برای ارائه خدمات استفاده کنیم.
سالمندی سالم، فعال و خودمراقب؛ هدف برنامههای جهاددانشگاهی
معاون پژوهش و فناوری جهاددانشگاهی علوم پزشکی شهیدبهشتی تأکید کرد: امیدواریم در ادامه مسیری که پیش رو داریم، بتوانیم به هدف مهمی که دنبال میکنیم، یعنی سالمندی سالم، فعال و خودمراقب دست پیدا کنیم.
وی افزود: البته این پدیده فقط مربوط به سالمندان نیست و گروه میانسالان را نیز درگیر میکند. باید از حدود ۴۰ سالگی به این گروه توجه شود و غربالگریهای لازم برای آنها انجام شود تا بتوانند دوران سالمندی سالم، فعال و خودمراقبی داشته باشند.
برنامهریزی برای هفته سالمند؛ از غربالگری تا گردشگری و آموزش
جهانشیری درباره برنامههای پیشبینیشده برای هفته سالمند گفت: برای هفته سالمند که در مهرماه برگزار میشود، برنامهریزیهایی را در نظر گرفتهایم. البته برنامههای این هفته از قبل آغاز میشود و برای آن روزشمار نیز داریم.
وی ادامه داد: در حال حاضر در حال طراحی و برنامهریزی برنامههای مختلف برای سالمندان هستیم؛ از غربالگری سالمندان گرفته تا برنامههای گردشگری و همچنین برگزاری دورههای آموزشی که بتواند به توانمندسازی آنها کمک کند.
معاون پژوهش و فناوری جهاددانشگاهی علوم پزشکی شهیدبهشتی خاطرنشان کرد: امیدواریم با کمک شهرداری بتوانیم این برنامهها را به شکل مناسبی اجرا کنیم.
انتهای پیام
