به گزارش ایسنا، شینا انصاری امروز در هفتمین اجلاس کشورهای متعاهد کنوانسیون چارچوب حفاظت از محیط زیست دریایی دریای خزر (کنوانسیون تهران) که در هتل آزادی برگزار شد، با اشاره به میزبانی تهران از این اجلاس اظهار کرد: مایه خرسندی و افتخار جمهوری اسلامی ایران است که امروز میزبان هفتمین اجلاس کنفرانس اعضای متعاهد کنوانسیون چارچوبی حفاظت از محیط زیست دریایی دریای خزر است؛ اجلاسی که فرصتی ارزشمند برای تجدید عهد مشترک ما در قبال حفاظت از دریای خزر و تقویت همکاریهای منطقهای فراهم کرده است.
وی افزود: دریای خزر برای ما صرفاً یک پهنه آبی نیست بلکه میراث مشترک، یک اکوسیستم بههمپیوسته و سرمایهای حیاتی برای نسلهای امروز و فرداست. این پهنه منحصربهفرد با تنوع زیستی ارزشمند خود، زیستگاه گونههایی همچون فوک خزری و یکی از مهمترین زیستبومهای تولید مثل ماهیان خاویاری جهان است و میلیونها انسان در پیرامون آن، زندگی، معیشت و آینده خود را به سلامت و پایداری این دریا پیوند زدهاند.
رئیس سازمان حفاظت محیط زیست با تأکید بر اینکه حفاظت از خزر مسئولیتی مشترک و فرامرزی است، گفت: آلودگیهای ناشی از منابع خشکی و فعالیتهای دریایی، تخریب زیستگاهها، فشار بر منابع زیستی، تغییر اقلیم و تغییرات سطح آب چالشهایی نیستند که یک کشور بهتنهایی بتواند با آنها مقابله کند.
وی ادامه داد: ما در حالی میزبان این اجلاس منطقهای در تهران هستیم که در طول یک سال گذشته کشورمان با تجاوز ایالات متحده آمریکا و رژیم اشغالگر صهیونیستی مواجه بود. در این تجاوزات، علاوه بر شهادت رهبر معظم کشورمان و شهادت زنان، مردان و کودکان بیگناه، شاهد تخریب زیرساختها، مراکز علمی و درمانی و میراث تاریخی همچنین آسیب به محیط زیست و مناطق حفاظتشده و اقداماتی مغایر با قواعد بینالمللی محیط زیستی بودیم.
انصاری با اشاره به انفجار مخازن سوخت در تهران و حملات به تأسیسات نفتی در منطقه عسلویه اظهار کرد: این موارد از مصادیق اکوساید یا جنایت محیط زیستی محسوب میشود.
وی افزود: تجربه تلخ جنگ و منازعات به ما یادآوری میکند که محیط زیست قربانی خاموش جنگهاست. آلودگی آب و خاک، آسیب به زیستگاهها و زیرساختهای محیط زیستی و افزایش فشار بر منابع طبیعی میتواند آثار جنگها را برای سالها و حتی نسلها باقی بگذارد. از این رو، حفاظت از محیط زیست و تابآوری زیستبومها باید بخشی جداییناپذیر از تلاشهای ما برای صلح، امنیت و توسعه پایدار باشد.
رئیس سازمان حفاظت محیط زیست با اشاره به امضای کنوانسیون تهران در سال ۲۰۰۳ توسط پنج کشور ساحلی دریای خزر گفت: جمهوری آذربایجان، جمهوری اسلامی ایران، جمهوری قزاقستان، فدراسیون روسیه و ترکمنستان با امضای این کنوانسیون، چارچوب حقوقی منطقهای مشترکی را برای حفاظت از دریای خزر بنیان نهادند. این اقدام فراتر از امضای یک سند بینالمللی، بیانگر اراده مشترک پنج کشور برای همکاری در حفاظت از یک اکوسیستم مشترک بود.
انصاری ادامه داد: طی بیش از دو دهه، همکاریهای ما در زمینههایی همچون مقابله با آلودگی نفتی، کنترل آلودگیهای ناشی از منابع خشکی، حفاظت از تنوع زیستی و ارزیابی اثرات محیط زیستی فرامرزی توسعه یافته است اما امروز باید گام دیگری برداریم؛ گامی از تعهد به اقدام، از اطلاعات پراکنده به دادههای مشترک، از پایشهای ملی به پایشهای هماهنگ منطقهای و از واکنش به بحران به پیشگیری و آمادگی مشترک.
وی یکی از پیامهای محوری این اجلاس را «پنج کشور، یک اکوسیستم، آینده مشترک» عنوان کرد و گفت: پنج کشور بیانگر مسئولیت مشترک ما، یک اکوسیستم بیانگر واقعیت علمی پیوستگی دریای خزر و آینده مشترک یادآور مسئولیتی است که در برابر نسلهای آینده بر عهده داریم.
انصاری تأکید کرد: سرنوشت خزر را نمیتوان در مرزهای سیاسی تقسیم کرد. جریانهای آبی، گونههای زیستی، آلودگیها و تغییر اقلیم تابع مرزهای سیاسی نیستند. از این رو آینده خزر نمیتواند پنج آینده جداگانه باشد. آینده خزر، آینده مشترک ماست.
وی با تأکید بر ضرورت بهرهگیری از علم و فناوری در حفاظت از خزر اظهار کرد: فناوریهای نوین، سنجش از دور، پایش ماهوارهای، سامانههای هوشمند محیط زیستی، مدلسازی اکولوژیک، ایجاد پایگاههای داده مشترک و ابزارهای نوین تحلیل و پیشبینی، فرصتهای ارزشمندی برای شناخت دقیقتر تغییرات خزر و واکنش سریعتر به تهدیدهای آن را فراهم میکند.
رئیس سازمان حفاظت محیط زیست افزود: پیام دیگر اجلاس این است که در کنار هم و با کمک علم و فناوری برای حفظ اکوسیستم دریای خزر و ساخت فردایی پایدارتر تلاش کنیم و این پیام باید به یک رویکرد عملی تبدیل شود.
وی در ادامه گفت: باید تبادل دادههای علمی، نظامهای مشترک پایش، ارزیابی منظم وضعیت اکوسیستم، آمادگی مشترک برای مقابله با حوادث آلودگی، حفاظت از تنوع زیستی و کاهش ورود آلایندهها به دریا را بیش از پیش تقویت کنیم.
انصاری با اشاره به لازمالاجرا شدن پروتکل ارزیابی اثرات محیط زیستی فرامرزی در نوامبر ۲۰۲۵ اظهار کرد: این اقدام، چارچوب همکاری کشورهای ساحلی را برای ارزیابی پیامدهای احتمالی پروژههای دارای آثار فرامرزی تقویت میکند.
وی ادامه داد: جمهوری اسلامی ایران بر این باور است که توسعه اقتصادی و حفاظت از محیط زیست دو هدف متعارض نیستند. توسعه پایدار زمانی محقق میشود که فعالیتهای اقتصادی با ظرفیت اکولوژیک طبیعت و منافع بلندمدت منطقه هماهنگ باشد. از این منظر، علم، داده و ارزیابیهای محیط زیستی باید در مرکز تصمیمگیریهای مرتبط با دریای خزر قرار گیرند و دانشگاهها، مراکز پژوهشی، سازمانهای مردمنهاد و جوامع محلی نیز باید نقش مؤثرتری در این فرایند داشته باشند.
رئیس سازمان حفاظت محیط زیست اضافه کرد: مسئولیت ما تنها در برابر نسل حاضر نیست. ما امانتدار دریایی هستیم که باید سالمتر، پایدارتر و تابآورتر به نسلهای آینده تحویل داده شود. جمهوری اسلامی ایران آمادگی خود را برای تعمیق همکاری با کشورهای ساحلی، دبیرخانه کنوانسیون تهران، برنامه محیط زیست سازمان ملل متحد، نهادهای علمی و پژوهشی و سایر شرکای بینالمللی اعلام میکند.
انصاری در پایان ابراز امیدواری کرد که تصمیمات این اجلاس نهتنها بیانگر اراده سیاسی مشترک کشورها بلکه نقشه راهی روشن برای اقدامات عملی و قابل سنجش در حفاظت از دریای خزر باشد.
ادامه دارد
