سالار قاسمی در گفتوگو با ایسنا، به مناسبت روز جهانی «زبان اشاره» با نگاهی به وضعیت تحصیل دانشآموزان ناشنوا و کمشنوا در مدارس کشور، اظهار کرد: ۳۶۲۸ دانشآموز ناشنوا و کمشنوا در مدارس استثنایی و ۷۶۶۴ دانشآموز نیز در مدارس پذیرا تحصیل میکنند که در مجموع حدود ۱۲ هزار دانشآموز ناشنوا و کمشنوا در مدارس کشور حضور دارند.
وی افزود: در حال حاضر ۹۱ مدرسه تخصصی برای دانشآموزان ناشنوا و کم شنوا در سراسر کشور فعالیت میکنند و با توجه به آمار موجود، فعلاً نیازی به تأسیس مدارس جدید در این حوزه پیشبینی نشده است.
کمبود معلم و مدرسه در حوزه آسیب شنوایی نداریم
برگزاری دورههای تخصصی یادگیری زبان اشاره به معلمان
رئیس سازمان آموزش و پرورش استثنایی کشور با بیان اینکه تقریباً تمامی معلمان گروه ناشنوا و کمشنوا دارای مدارک مرتبط با آموزش کودکان استثنایی هستند، گفت: این معلمان با نحوه برقراری ارتباط با دانشآموزان آشنایی دارند. بحث زبان اشاره اخیرا در کمیسیون اجتماعی دولت بررسی و در حال انجام است، بنابراین برنامه داریم بتوانیم دورههای تخصصی یادگیری زبان اشاره را برای معلمان (تربیت مدرسان مقدماتی و تکمیلی زبان اشاره در سطح ستاد و استان) داشته باشیم.
قاسمی ادامه داد: خوشبختانه در مدارس استثنایی، بهویژه در حوزه دانشآموزان دارای آسیب شنوایی، با کمبود معلم مواجه نیستیم؛ همانطور که کمبود مدرسه نیز نداریم.
افزایش ساعات فعالیت معلمان رابط ناشنوا از ۲ به ۴ ساعت
وی درباره دسترسی دانشآموزان ناشنوا و کمشنوا در مدارس عادی به خدمات آموزشی و ارتباطی، توضیح داد: مدارس عادی دارای مدارس استثنایی پشتیبان هستند؛ به این معنا که اگر دانشآموز استثنایی در مدرسه عادی به کمک در زمینه ارتباط، محتوا یا مسائل آموزشی نیاز داشته باشد، مدرسه استثنایی پشتیبان برای رفع مشکلات و نواقص موجود کمک میکند و مسائل مورد نیاز را به ادارات، استانها و سازمان منتقل خواهد کرد.
رئیس سازمان آموزش و پرورش استثنایی کشور با اشاره به افزایش ساعت فعالیت معلمان رابط، اظهار کرد: امسال شیوهنامهای ارسال کردیم که براساس آن، برای تمامی دانشآموزان ما که در مدارس عادی تحصیل میکنند، ساعت مشخصی به معلم رابط اختصاص داده شده است. با توجه به دغدغهها و نگرانیهای موجود، ساعت فعالیت معلم رابط را از دو ساعت به چهار ساعت افزایش دادیم، چراکه احساس کردیم دو ساعت برای پاسخگویی به نیازهای ارتباطی و آموزشی دانشآموزان کافی نیست.
قاسمی افزود: برخی از دانشآموزان ناشنوا بهطور مستقیم در مدارس عادی ثبتنام میکنند و ممکن است ادارات آموزش و پرورش استثنایی در جریان امور آنها قرار نگیرند؛ با این حال، معلم رابط میتواند به این مدارس مراجعه کرده و کمکهای لازم را ارائه دهد.
وی تأکید کرد: اینگونه نیست که دانشآموزان ناشنوا و کمشنوای مشغول به تحصیل در مدارس عادی به مترجم یا نیروی رابط دسترسی نداشته باشند. برای همه این مدارس، با توجه به افزایش ساعت فعالیت معلم رابط از دو به چهار ساعت، تمهیدات لازم برای رفع مشکلات پیشبینی شده است.
معلم رابط؛ پشتیبان آموزش دانشآموزان ناشنوا در مدارس پذیرا
رئیس سازمان آموزش و پرورش استثنایی کشور با اشاره به تفاوت نقش معلم رابط و مترجم زبان اشاره، گفت: دانشآموزان ناشنوا و کمشنوا در مدارس پذیرا، در مواردی از مهارت لبخوانی بالایی برخوردارند و برخی از آنها کاشت حلزون انجام دادهاند یا از سمعک استفاده میکنند. این موضوع به برقراری ارتباط گفتاری آنها کمک میکند.
وی افزود: برای این دانشآموزان، مناسبسازیهای فیزیکی و روشهای تدریس در کلاس و از سوی معلم در نظر گرفته میشود و معلمان رابط نیز میتوانند این اقدامات را اجرا کنند. معلم رابط، معلم آموزش و پرورش استثنایی است که آموزشهای لازم را دیده و با حضور در مدارس عادی، به رفع چالشهای آموزشی دانشآموزان در مدارس تلفیقی یا پذیرا کمک میکند.
قاسمی با بیان اینکه مترجم معمولاً برای افراد بزرگسال و افراد دارای آسیب شنوایی که قصد برقراری ارتباط دارند مورد استفاده قرار میگیرد، گفت: در مدارس پذیرا، معلم رابط نقش پشتیبان آموزشی را بر عهده دارد و به رفع مسائل و نیازهای آموزشی دانشآموزان کمک میکند.
آموزش زبان اشاره؛ از پیشدبستانی تا دوره ابتدایی
وی درباره برنامههای آموزشی دانشآموزان ناشنوا و کمشنوا اظهار کرد: آموزشهای مورد نیاز این دانشآموزان از دوره پیشدبستانی آغاز میشود و در دوره ابتدایی نیز ادامه پیدا میکند. اگر دانشآموز ناشنوا باشد و زبان ارتباطی او زبان اشاره باشد، مربیان آموزشهای لازم را دریافت میکنند تا بتوانند آموزشهای مورد نیاز را به دانشآموز ارائه دهند.
رئیس سازمان آموزش و پرورش استثنایی کشور ادامه داد: درباره نوآموزان و دانشآموزانی که از باقیمانده شنوایی برخوردارند، بر زبان گفتاری تأکید میشود. تفاوتی میان زبان اشاره و زبان گفتاری وجود دارد و شیوه آموزش باید متناسب با شرایط ارتباطی و نیازهای هر دانشآموز دنبال شود.
برگزاری دورههای تخصصی زبان اشاره در دستور کار است
قاسمی با اشاره به بررسی موضوع زبان اشاره در کمیسیون اجتماعی دولت، گفت: بحث زبان اشاره اخیراً در کمیسیون اجتماعی دولت بررسی شده و اقدامات در این زمینه در حال انجام است. برگزاری دورههای تخصصی یادگیری زبان اشاره برای معلمان نیز در برنامههای ما قرار دارد.
وی افزود: پیشبینیهای لازم برای تربیت مدرسهای مقدماتی و تکمیلی زبان اشاره در سطح ستاد و استانها انجام شده و این موضوع در دستور کار و برنامههای سازمان قرار دارد. در مدارس استثنایی، آموزشهای مرتبط بهطور کامل انجام میشود، اما برای مدارس پذیرا نیز برگزاری این دورهها پیشبینی شده است.
رئیس سازمان آموزش و پرورش استثنایی کشور با تأکید بر اهمیت تربیت مدرس در حوزه زبان اشاره، اظهار کرد: مهمترین نکته در این زمینه، تربیت مدرس است که میتواند به توسعه زبان اشاره کمک کند. باید دورههای تخصصی برای معلمان مدارس استثنایی و پذیرا با مشارکت معاونت آموزش ابتدایی برگزار شود تا مهارتهای ارتباطی نیروی انسانی تقویت شود.
تهیه محتوای آموزشی زبان اشاره برای والدین
وی با اشاره به ضرورت توجه به خانوادهها در آموزش زبان اشاره، گفت: تهیه محتوا حتی برای اولیا نیز اهمیت دارد، چراکه خانوادهها در این زمینه با مشکلاتی مواجه هستند. پیشبینیهای لازم انجام شده تا با همکاری سازمان پژوهش، از بدو تولد تا چهار سالگی، دسترسی به محتواهای مورد نیاز فراهم شود و دامنه زبان اشاره در کودکان تقویت شود.
قاسمی گفت: تقویت مهارتهای ارتباطی نیروی انسانی، تربیت مدرس زبان اشاره و تهیه محتوای آموزشی برای خانوادهها از جمله برنامههایی است که در این زمینه دنبال میشود.
مناسبسازی کتابهای درسی دانشآموزان ناشنوا و کمشنوا
وی با اشاره به مناسبسازی کتابهای درسی دانشآموزان ناشنوا و کمشنوا، اظهار کرد: یکی از اقدامات مهم سازمان آموزش و پرورش استثنایی در این دوره، مناسبسازی کتابهای درسی برای دانشآموزان کمشنوا و ناشنواست که محتوای مناسبسازیشده در سایت سازمان آموزش و پرورش استثنایی در دسترس قرار گرفته است.
رئیس سازمان آموزش و پرورش استثنایی کشور افزود: با توجه به تغییرات کتابهای درسی، تنوع نیازهای دانشآموزان و وجود دانشآموزان چندمعلولیتی، از جمله دانشآموزانی که علاوه بر ناشنوایی با مشکلات جسمی و حرکتی مواجه هستند، بر استفاده از معلمان و نیروی انسانی تخصصی تأکید شده است. محتواهای آموزشی متناسب با نیازها و توانمندیهای دانشآموزان تهیه و مناسبسازی شده و این محتواها در سایت سازمان نیز قابل مشاهده است.
امسال تجهیزات مورد نیاز مدارس را در دو مرحله
قاسمی با اشاره به اعتبارات سازمان آموزش و پرورش استثنایی در سال جاری، گفت: با وجود شرایط جنگی کشور، در اعتبارات سازمان آموزش و پرورش استثنایی از سوی سازمان برنامه و بودجه و مجلس شورای اسلامی توجه ویژهای صورت گرفته است. این موضوع به ما کمک کرد تا علاوه بر تجهیزات کمکآموزشی دانشآموزان ناشنوا و کمشنوا، در حوزه تجهیزات مهارتی، آموزشی، تربیتی و توانبخشی نیز اقدامات لازم را انجام دهیم.
وی افزود: امسال تجهیزات مورد نیاز مدارس را در دو مرحله به مدارس ارسال خواهیم کرد؛ مرحله نخست همزمان با آغاز سال تحصیلی و مرحله دوم در آذرماه، همزمان با روز جهانی افراد دارای معلولیت، انجام میشود.
اهمیت محتوای چندرسانهای برای دانشآموزان ناشنوا و کمشنوا
رئیس سازمان آموزش و پرورش استثنایی کشور با تأکید بر اهمیت محتوای چندرسانهای برای دانشآموزان ناشنوا و کمشنوا، اظهار کرد: با توجه به نیاز این دانشآموزان به محتوای چندرسانهای و کلاسهای هوشمند، تلاش کردهایم از طریق تولید فیلمهای آموزشی و محتوای آموزشی همراه با زیرنویس و زبان اشاره، امکانات مناسبتری را فراهم کنیم. تولید این محتواهای چندرسانهای امسال نیز ادامه خواهد داشت تا بهعنوان تجهیزات کمکآموزشی در اختیار همه دانشآموزان، بهویژه دانشآموزان ناشنوا و کمشنوا قرار گیرد.
قاسمی با اشاره به اهمیت دوره پیشدبستانی برای دانشآموزان دارای نیازهای ویژه، گفت: توجه به دوره پیشدبستانی این گروه از دانشآموزان یکی از برنامههای مهم ماست. سال گذشته محتوای آموزشی دوره پیشدبستانی را تهیه و اختصاص دادیم و امسال نیز تهیه بستههای آموزشی این دوره ادامه خواهد داشت.
استانها از نظر تعداد دانشآموزان و امکانات مورد نیاز تفاوتهایی دارند
کاهش شکافها میان استانها
وی درباره عدالت آموزشی و کاهش شکاف میان استانها، افزود: استانها از نظر تعداد دانشآموزان و امکانات مورد نیاز تفاوتهایی دارند، اما با توجه به نگاه رئیسجمهور به عدالت آموزشی، تلاش کردهایم این شکاف کاهش پیدا کند. در مناطق محروم و استانهای کمبرخوردار، در زمینه تجهیزات آموزشی، توانبخشی و پرورشی، زمین چمن، اتاق درس تربیت بدنی و سایر اقدامات، تلاش کردهایم فاصله موجود میان استانها را کاهش دهیم.
خراسان رضوی بیشترین دانشآموزان دارای آسیب شنوایی را دارد
رئیس سازمان آموزش و پرورش استثنایی کشور ادامه داد: برخی استانها مانند خراسان رضوی تعداد بیشتری از دانشآموزان دارای آسیب شنوایی را دارند و به توجه بیشتری نیازمند هستند. در مقابل، برخی استانها تعداد کمتری از این دانشآموزان را دارند. بر همین اساس، تلاش کردهایم متناسب با شرایط هر استان، در حوزه نیروی انسانی، محتوا و تجهیزات اقدام کنیم تا بخشی از فاصله موجود جبران شود.
قاسمی با اشاره به شعار آموزش و پرورش استثنایی در سال تحصیلی جدید، اظهار کرد: آموزش و پرورش استثنایی سال تحصیلی جدید را با شعار «مدرسه امید، آموزش فراگیر و مهارتهای پایدار» آغاز میکند.
وی افزود: تلاش ما این است که در مدارس برای دانشآموزان مختلف بهگونهای برنامهریزی کنیم که مدرسه برای آنها به معنای واقعی، مدرسه امید باشد؛ یعنی دانشآموزان احساس کنند امکانات و تجهیزات لازم در اختیارشان قرار دارد، معلمان آموزشهای مورد نیاز را دیدهاند و فضای فیزیکی و محتوای آموزشی مناسبی برای آنها فراهم شده است. این اقدامات باید به ایجاد انگیزه در دانشآموزان و افزایش امید آنها به مدرسه کمک کند.
رئیس سازمان آموزش و پرورش استثنایی کشور با اشاره به رویکرد این سازمان در زمینه آموزش فراگیر، گفت: ایدهآل آموزش و پرورش استثنایی کشور این است که جهتگیری ما به سمتی باشد که دانشآموزان استثنایی نیز از حق زندگی و تحصیل در کنار دانشآموزان عادی برخوردار شوند و در آینده بتوانیم شرایطی فراهم کنیم که همه دانشآموزان در کنار یکدیگر تحصیل کنند.
قاسمی با تأکید بر ضرورت توجه به مهارتآموزی دانشآموزان دارای نیازهای ویژه، اظهار کرد: ممکن است ۱۰ تا ۲۰ درصد دانشآموزان استثنایی به دانشگاه بروند و از بهره هوشی بالایی برخوردار باشند و در رشتههای مناسب موفق شوند، اما ۸۰ تا ۹۰ درصد آنها نیاز دارند از دوره ابتدایی مهارتی را یاد بگیرند که به آنها احساس اعتمادبهنفس و عزتنفس بدهد و در نهایت به یک شغل پایدار منجر شود.
وی با اشاره به برنامه آموزش و پرورش استثنایی برای سال تحصیلی جدید، اظهار کرد: امسال سال تحصیلی را با حضور بیش از ۱۰۰ هزار دانشآموز در مدارس عادی و استثنایی، در حدود ۳۷۰۰ واحد آموزشی و با مشارکت ۲۵ هزار نفر از همکارانمان آغاز و تلاش میکنیم در بخشهای مختلف، خدمات تخصصی مناسبی به دانشآموزان ارائه دهیم.
انتهای پیام
