سرهنگ سیدمرتضی موسوی در یادداشتی نوشت: اهمیت سواد رسانهای در شرایط جنگی در شرایط جنگی، عرصه تقابل تنها به میدانهای نظامی محدود نمیشود؛ بلکه فضای رسانهای و افکار عمومی نیز به یکی از مهمترین عرصههای رویارویی تبدیل میشود.
در چنین شرایطی، انتشار گسترده اخبار، تصاویر و مطالب در شبکههای اجتماعی میتواند نقش مهمی در شکلدهی به افکار عمومی داشته باشد.
از این رو، برخورداری از «سواد رسانهای» ضرورتی مهم برای حفظ آرامش جامعه، جلوگیری از انتشار شایعات و مقابله با عملیات روانی و اطلاعات نادرست است.
سواد رسانهای به این معناست که افراد بتوانند محتوای رسانهای را با نگاه انتقادی دریافت، بررسی و تحلیل کنند و پیش از باور یا بازنشر یک خبر، درباره منبع، صحت و هدف انتشار آن دقت داشته باشند.
در شرایط جنگی، این مهارت اهمیت بیشتری پیدا میکند؛ زیرا ممکن است اخبار جعلی، تصاویر قدیمی یا مربوط به مناطق دیگر، آمارهای نادرست و مطالب تحریفشده با هدف ایجاد ترس، نگرانی، بیاعتمادی یا التهاب اجتماعی منتشر شوند.
یکی از مهمترین اصول در چنین شرایطی، توقف و بررسی پیش از بازنشر است. هر خبری که در کانالها، گروهها یا شبکههای اجتماعی مشاهده میشود، الزاماً معتبر نیست.
بررسی منبع خبر، توجه به تاریخ انتشار، مقایسه با رسانههای رسمی و معتبر، دقت در متن و تصاویر و پرهیز از انتشار مطالبی که منبع مشخصی ندارند، از سادهترین و مؤثرترین راههای مقابله با شایعات و اخبار جعلی است.
همچنین باید توجه داشت که انتشار برخی اطلاعات در شرایط جنگی میتواند پیامدهای فراتر از یک شایعه ساده داشته باشد.
انتشار تصاویر و فیلمهای مربوط به موقعیت نیروها، تجهیزات، اماکن حساس، مسیرهای تردد یا اطلاعات تأییدنشده درباره حوادث، ممکن است به امنیت افراد و جامعه آسیب برساند. بنابراین شهروندان باید در انتخاب و انتشار محتوا، مسئولانه و هوشمندانه رفتار کنند و از بازنشر اطلاعات حساس یا تأییدنشده خودداری کنند.
از سوی دیگر، حفظ آرامش روانی جامعه نیز بخشی از سواد رسانهای است. در فضای پرتنش، انتشار مداوم اخبار نگرانکننده، مطالب احساسی و شایعات میتواند اضطراب عمومی را افزایش دهد. مراجعه به منابع معتبر، پرهیز از دنبال کردن شایعات و خودداری از بازنشر مطالب هیجانی، به مدیریت بهتر فضای روانی جامعه کمک میکند.
در نهایت، هر شهروند در شرایط جنگی میتواند با یک رفتار ساده اما مهم، یعنی «هر خبری را باور نکنیم و هر مطلبی را بازنشر نکنیم»، نقش مؤثری در سلامت فضای رسانهای ایفا کند.
سواد رسانهای فقط یک مهارت فردی نیست؛ بلکه مسئولیتی اجتماعی برای حفظ آرامش، افزایش آگاهی عمومی، کاهش اثرگذاری شایعات و تقویت امنیت روانی جامعه است.
جامعهای که در برابر اخبار و اطلاعات، آگاهانه، دقیق و مسئولانه رفتار کند، در برابر جنگ روانی و عملیات رسانهای نیز آسیبپذیری کمتری خواهد داشت.
انتهای پیام
