به گزارش ایسنا، دادسرای جنایی تهران، هر روز شاهد گزارش وقوع قتل هایی است که بعضی از آنها بدون هیچ نیت قبلی و صرفا از روی عصبانیت های لحظهای رقم خوردهاند. در این نوع پروندهها که با نیت قبلی نبوده درست است که جنایتی رخ داده و عزیزی از یک خانواده جانش را از دست داده، اما اگر خانواده اولیای دم، از حق قانونی خود بگذرند و به اصطلاح قاتل را ببخشند، کینه دیگری باقی نمیماند و جانی حفظ می شود.
در این دادسرا، همه پروندههای قتل به قصاص ختم نمیشوند و مددکاران، ریش سفیدان و حتی بازپرسان، تلاش میکنند خانوادههای داغدار را به گذشت و بخشش ترغیب کنند تا جان یک انسان دیگر حفظ شود و جامعه از تلافی و انتقامجویی در امان بماند.
نجات ۱۷ نفر از قصاص در سال جاری
محمد شهریاری، سرپرست دادسرای جنایی تهران در مورد پروندههای زندانی محکوم به قصاص میگوید: متأسفانه قضاوت در پروندههایی که فرد بدون هیچ سوءنیت و برنامه ریزی قبلی مرتکب قتل میشود بسیار سخت است، درست است که در این رابطه نیز جنایتی رخ داده، اما ما تلاش میکنیم که جان دیگری گرفته نشود و حکم قصاص اجرا نشود. در سال گذشته، ۴۲ نفر از قصاص رهایی یافتند و از ابتدای امسال تاکنون نیز ۱۷ نفر از قصاص نجات یافته و برای ۱۲ نفر دیگر نیز در حال تکمیل وجه هستیم.
اجرای قصاص چرخه انتقام را ادامه میدهد
ناصر عتباتی رئیس کل دادگستری استان تهران نیز در این باره میگوید: در پروندههای قصاص بارها دیدهام که قصاص قاتل اجرا شده و دو سه روز بعد یک قتل دیگر در امتداد همان اجرای قصاص اتفاق افتاده و در واقع پرونده انتقام جویی جدیدی باز میشود. در حالیکه اگر این چنین پروندهها به صلح و سازش ختم شوند، از تلافی و انتقامجویی جلوگیری میشود.
او ادامه میدهد: اگر خودمان را جای خانوادههای مقتولین قرار بدهیم این تصمیم قطعا بسیار سخت است و شرع و قانون نیز اجازه قصاص را به آنها میدهد، اما افرادی که با بزرگواری از حق خود میگذرند، قطعا برای خداوند و در بین مردم جایگاه بهتری خواهند داشت و کمک میکنند جامعه بهتری بسازیم.
رئیس کل دادگستری استان تهران میافزاید: تمرکز ما برای صلح و سازش، در قتلهایی است که ناشی از تصمیم مجرمانه نبوده و در شرایط هیجانی و عدم کنترل رفتاری اتفاق افتاده است. یعنی مواقعی که جوان و نوجوان ما نتوانسته خشمش را کنترل کند. در این باره ما نتوانستیم مهارتهای رفتاری را به او آموزش دهیم و نهادهای متولی باید ورود کنند تا از وقوع چنین قتل هایی پیشگیری شود. البته در جرایمی که عواطف جامعه را جریحهدار میکند، دستگاه قضایی هیچ مماشاتی ندارد و با قاطعیت برخورد میکند.
سالانه حدود ۲۰۰ نفر از قصاص رهایی مییابند
آذر شهسواری، مسئول واحد صلح و سازش دادسرای جنایی تهران که به مادر صلح ایران معروف است، در گفتوگو با ایسنا، میگوید: بخشیدن کسی که باعث شده عزیزی از خانواده شما دیگر کنار شما نباشد واقعا کار سخت و بزرگی است و دل بزرگی می خواهد و خوشبختانه تعداد خانوادههایی که این کار را انجام میدهند کم نیست و سالانه حدود ۲۰۰ نفر و حتی بیشتر در کشور از قصاص نجات مییابند چ خانوادههای اولیای دم آنها را میبخشند.
او میافزاید: ما در طول ماههای مختلف با خانوادههای اولیای دم در این پروندهها دیدار می کنیم و من به شخصه، هر بار به آنها تسلیت میگویم. ما با آنها همدردی میکنیم و آنها را مطمئن میکنیم که قانون در کنار آنهاست و قصاص حق این خانوادههاست؛ اما درباره اهمیت بخشش نیز با آنها صحبت میکنیم و تلاش میکنیم رضایتشان را بگیریم تا خون دیگری ریخته نشود.
با اعدام قاتل چیزی درست نمیشود/ بعضی خانواده ها بدون دریافت دیه رضایت میدهند
ماندانا ممهد، مددکار اجتماعی دادسرای جنایی تهران نیز در گفتوگو با ایسنا، میگوید: تلاش ما برای گرفتن رضایت از خانوادههای مقتول از همان روز اول شروع میشود و تا اجرای حکم ادامه دارد، اما سعی میکنیم که به صورت مستقیم ۹ ماه تا یک سال بعد سراغ خانوادهها برویم تا داغشان کمی التیام پیدا کند و این فاصله حتی تا چندسال نیز طول میکشد.
او می افزاید: ما با اجازه شعبهای که پرونده در آن جاری است، با خانوادهها تماس میگیریم و جلسات متعددی میگذاریم و سعی میکنیم آنها را به بخشش ترغیب کنیم که در برخی موارد موفق هستیم و در برخی مواقع نه؛ ولی در مجموع آمار قابل قبولی از بخشش خانواده مقتول داریم.
مددکار اجتماعی دادسرای جنایی ادامه میدهد: ما به خانوادههای مقتول میگوییم که قتل اتفاق افتاده، اما ما نباید با دست خودمان باعث دومین مرگ شویم، چون واقعاً با اعدام آن فرد چیزی درست نمیشود. البته در بیشتر مواقع برخی از خانوادهها با گرفتن دیه و برخی دیگر حتی بدون گرفتن ریالی پول دیه، به مصالحه رضایت میدهند.
۴۰ ماه حبس و نجات از چوبه دار با تلاش مادر
یکی از زندانیان محکوم به قصاص که ۲۶ سال سن دارد و حالا بخشیده شده در گفتوگو با ایسنا میگوید: سال ۱۴۰۱ در نزدیکی محل زندگیام در کامرانیه درگیری رخ داد و من هم که مست بودم درگیر این ماجرا شدم، خودم از آن شب چیزی به خاطر ندارم، اما چند نفر دیده بودند که من با چاقو به یک نفر ضربه زده بودم و متأسفانه باعث کشته شدن جوانی هم سن و سال خودم شده بودم. از همان سال در زندان بودم و برایم حکم قصاص نفس بریدند.
او ادامه میدهد: من تک پسرم و با تلاش مادرم و چند نفر از دادسرا، توانستیم رضایت خانواده آن مرحوم را بگیریم. قبل از این جریان، شغلم آزاد بود و با موتور کار میکردم و بعد هم سرآشپز یک رستوران ژاپنی بودم. حالا؛ هم الکل را کنار گذاشتهام و توبه کردهام و هم بعد آزادی میخواهم به شهرستان برگردم و با پدر و مادرم زندگی کنم.
یک بار طناب دار بر گردنم انداختند
زندانی دیگری نیز که ۶۰ سال دارد، در گفتوگو با ایسنا میگوید: زمستان سال ۱۴۰۲ ساعت حدود ۱۲ شب در محله جوادیه بودم که دیدم یکی از رفقایم با چند نفر درگیر شده است، ۷ نفر به دوستم حمله کرده بودند. من برای پادرمیانی وارد جریان شدم، اما یک نفر با چاقو به من حمله کرد و من توانستم چاقویش را از دستش بکشم، اما در همین حین چاقو به او که حدودا ۴۰ ساله بود، برخورد کرد و باعث مرگش شد.
این زندانی ادامه میدهد: قبل از این اتفاق من باشگاه داشتم و مربی بوکس بودم و سه پسر بزرگ دارم که هم همسرم و هم سه فرزندم در این مدت بسیار آسیب دیدند حتی یک بار تا پای چوبه دار هم رفتم و طناب بر گردنم انداختند؛ اما خوشبختانه خانواده اولیای دم متوجه شدند که من قصد کشتن نداشتم و فقط از خودم دفاع کرده بودم و من را بخشیدند.
انتهای پیام
