مهدی سقایی در گفتوگو با ایسنا درباره وضعیت سفرهای بینشهری، اظهار کرد: با توجه به تحولات شکل گرفته روند مسافرت با انگیزههای متفاوت در کشور فعلا کاهش پیدا کرده است؛ زیرا در حال حاضر شهروندان با مشکلاتی مواجه هستند، کشور نیز در شرایط جنگی قرار دارد و وضعیت سخت و مبهم است، سوخت گران شده و تأمین هزینههای زندگی به آن سطحی از نیازها نرسیده است که امکان اختصاص بخشی از هزینهها به سفر وجود داشته باشد.
وی ادامه داد: تامین هزینههای خورد و خوراک، پوشاک و اجاره مسکن با دشواری انجام میشود و در چنینی شرایطی هزینهای برای سفر باقی نمیماند. لازم به ذکر است در ایام اوج و پیک گردشگری همواره شاهد سفرها هستیم؛ در حال حاضر این سفرها اغلب با استفاده از وسیله نقلیه شخصی انجام میشود.
این کارشناس گردشگری با اشاره به وضعیت استفاده از وسایل حملونقل عمومی در سفرهای بینشهری، بیان کرد: در حال حاضر با افزایش قیمت بلیت اتوبوس، قطار و به خصوص هواپیما، استفاده از این وسایل حملونقل روند کاهشی پیدا کرده است. میزان سفر با اتوبوس کاهش پیدا کرده، اما این کاهش در مقایسه با قطار و به ویژه هواپیما کمتر بوده است. سفر با قطار در رده بعدی قرار دارد و سفر با هواپیما با انگیزه گردشگری بسیار کاهش پیدا کرده است، اما سفرهای تجاری همچنان انجام میشود.
سقایی با اشاره به الگوی برسی سفرهای بینشهری، افزود: بررسی الگوی سفرهای بینشهری باید در مقیاسهای مختلف، ازجمله در مقیاس کلی و در محدوده هر استان، انجام شود. اگر مقیاس ملی را در نظر بگیریم، در سفرهای بین دو استان و سفرهای گردشگری، بیشتر سفرها با وسیله نقلیه شخصی انجام میشود و استفاده از وسایل نقلیه عمومی مانند اتوبوس، قطار و هواپیما بسیار کمتر است.
وی خاطرنشان کرد: در یک برهه زمانی مانند حال حاضر در جامعه ایران که کشاورزی در شمال ایران به پایان رسیده و فرآیندهای مربوط به آن انجام شده است، سفرها به مکانهای زیارتی، بهخصوص مشهد، افزایش پیدا میکند و در این زمان وضعیت سفر با اتوبوس تا حدودی بهبود پیدا میکند.
احتمال کاهش سفر با اتوبوس در صورت تداوم افزایش هزینهها و کاهش سفرهای بینشهری
این کارشناس گردشگری در رابطه با آینده استفاده از وسایل حملونقل عمومی در سفرهای بینشهری، بیان کرد: در وضعیت کلی، استفاده از وسایل حملونقل بینشهری با توجه به افزایش هزینهها روند کاهشی دارد که این کاهش در استفاده از هواپیما بسیار مشهود است و در سفر با قطار و اتوبوس نیز ادامه دارد. در صورت تداوم افزایش هزینهها و کاهش استفاده از وسایل حملونقل بینشهری، احتمال دارد در آینده میزان سفر با اتوبوس نیز کاهش پیدا کند.
سقایی در رابطه با بررسی آمار کاهش یا افزایش سفرهای بینشهری، گفت: برای بررسی این موضوع از آمار نیز استفاده میشود؛ برای نمونه، آمار تصادفات جادهای که از سوی رئیس پلیس راهور اعلام میشود، نشاندهنده حجم بالای سفرها با وسایل نقلیه شخصی است. روزانه ۵۰ نفر در تصادفات مربوط به سفرهای شهریورماه دچار حادثه شدهاند که نشان میدهد بخش قابل توجهی از سفرها با وسیله نقلیه شخصی انجام میشود.
وی در تبیین افزایش هزینه بلیتهای وسایل حملونقل بینشهری، تصریح کرد: وسایل حملونقل عمومی مانند اتوبوس، قطار وهواپیما بخشی از زنجیره تأمین و سفر است و باید هزینههای خود را تأمین کنند. نمیتوان انتظار داشت هزینه بخشهای مختلف زنجیره تأمین افزایش پیدا کند، اما هزینه سفر با وسایل حملونقل بینشهری مثل اتوبوس افزایش پیدا نکند؛ این وضعیت تا حدودی نامتعادل است.
این کارشناس گردشگری ادامه داد: قیمت را نمیتوان ثابت کرد، زیرا تابع عرضه و تقاضای بازار است و نمیتوان آن را به صورت دستوری بالا و پایین کرد. هنگامی که هزینه قطعات، گازوئیل و استهلاک افزایش پیدا میکند، قیمت بلیت نیز باید افزایش پیدا کند تا فعالیت وسایل حملونقل بینشهری صرفه اقتصادی داشته باشد. البته میزان درصد افزایش قیمت بلیت این وسایل، برعهده کارشناسی صنفی و بررسی ابعاد مختلف است، تا درصد افزایش قیمت بلیتها متناسب با هزینهها تعیین شود.
سفر و گردشگری به کالایی لوکس برای اقشار متوسط به بالای جامعه تبدیل شده است
سقایی با بیان اینکه در حال حاضر سفر و گردشگری به یک کالای لوکس بدل شده و در دسترس تمامی اقشار جامعه نیست، اظهار کرد: اگر جامعه را به سه قشر متوسط به بالا، متوسط و متوسط به پایین و قشر آسیبپذیر تقسیم کنیم، در حال حاضر سفر بیشتر در قشر متوسط به بالا انجام میشود و قشر متوسط، متوسط به پایین و قشر آسیبپذیر جامعه چنین امکانی را کنار گذاشتهاند؛ زیرا این اقشار باید بر اساس نیازهای خود، هزینههای اولیه مانند پوشاک، اجاره مسکن و خوراک را تأمین کنند، در نتیجه هزینهای برای اختصاص به سفر و گردشگری باقی نمیماند و سفر به یک کالای لوکس تبدیل میشود.
وی افزود: نکته منفی این مسئله این است که برخی سفرها ضروری هستند؛ برای مثال، فرد ممکن است برای درمان یا انجام کاری ضروری نیاز داشته باشد به مشهد یا کلانشهر دیگری سفر کند. افزایش هزینههای سفر، ازجمله هزینه اقامت، ممکن است موجب شود فرد انجام این سفر ضروری را به تعویق بیندازد و تلاش کند تا راهکاری برای تأمین هزینههای آن پیدا کند یا به طور کلی سفر را انجام ندهد.
سقایی با اشاره به اینکه در شرایط جنگی گریزی از این دست چالشها نیست، یادآور شد: این شرایط وجود دارد، اما گریزی از این مسئله نیست؛ زیرا کشور در شرایط جنگی به سر میبرد و این مسئله فشار مضاعفی را به افراد جامعه وارد میکند. همیشه شرایط جنگی به ضرر طبقات متوسط، متوسط رو به پایین و ضعیف جامعه تمام میشود.
سفر و گردشگری نخستین قربانی جنگ است
وی درباره راهکارهای موجود برای دسترسی افراد مختلف جامعه به سفر و استفاده از وسایل حملونقل بینشهری، گفت: باید توجه داشت که همزمان با افزایش قیمت سوخت و به تبع آن افزایش سایر هزینهها، بخشی از جامعه اساساً خودرو ندارند یا امکان تأمین هزینههای رفتوآمد با خودرو برای آنها وجود ندارد. این افراد باید شناسایی شوند و برای آنها، به ویژه اقشار پایین جامعه، یارانه، کمک یا تسهیلاتی در نظر گرفته شود. همچنین شناسایی و دستهبندی سفرهای ضروری این اقشار میتواند در این زمینه کمک کننده باشد.
سقایی افزود: کارشناسان مربوطه باید بررسیهای لازم را انجام دهند و با توجه به شرایط جغرافیایی مختلف، روند کلی را طراحی و اجرا کنند؛ زیرا الگوی رفتوآمد و هزینههای سفر در مناطق مختلف یکسان نیست. برای مثال، در استانهای کوچک، رفتوآمدهای دروناستانی محدودتر است، در حالی که در استانهای بزرگ، این رفتوآمدها گستردهتر میشود. از سوی دیگر، ضرورت سفر نیز باید مورد توجه قرار گیرد؛ ممکن است یک خانواده به دلیل نیاز به انجام کاری ضروری، ناچار باشد به یک منطقه کلانشهری یا مادرشهری سفر کند، اما امکان تأمین هزینههای این سفر را نداشته باشد. در چنین شرایطی باید تمهیدات لازم در نظر گرفته شود و کارشناسان مربوطه برای رفع این مشکل راهکاری ارائه کنند.
وی با اشاره به شرایط کلی حاکم بر کشور و تأثیر آن بر سفر و گردشگری، ادامه داد: سفر و گردشگری نخستین قربانی جنگ است و این مسئله را نمیتوان انکار کرد، اما باید در این روند ایستادگی کرد و کار را پیش برد تا در ادامه مسیر و در آینده، چشمانداز مناسبی شکل بگیرد و دوباره شاهد رونق سفر و گردشگری باشیم.
انتهای پیام
