خیابانهای ایلام سالهاست ظرفیت این حجم فزاینده از وسایل نقلیه شخصی را ندارد، فقدان سامانه حملونقل عمومی و همگانی از یک سو و کمبود محسوس توقفگاههای استاندارد طبقاتی و عمومی از سوی دیگر، پدیدههای ناهنجاری چون پارکهای دوبله و چندباره را به رفتاری روزمره بدل کرده است. این وضعیت، خیابانهای اصلی شهر را به گلوگاههایی مسدود تبدیل کرده است.
فقدان گزینههای عمومی ارزان و دردسترس، بار مالی هنگفتی را بر دوش خانوادهها میگذارد؛ شهروندانی که ناگزیرند برای کمترین جابهجایی روزمره به خودروهای سواری کرایهای متوسل شوند. این تکروی خودرویی علاوه بر تحمیل هزینههای سرسامآور سوخت و استهلاک بر اقتصاد خانوار، تودههای سنگینی از آلایندههای شیمیایی و صوتی را بر آسمان شهر تحمیل کرده و آرامش روانی جامعه را با تشدید نزاعهای خیابانی و کاهش تابآوری اجتماعی فرسوده است.
ایلام نماد میزبانی و دروازه عتبات عالیات است، اما معابری که امروز در روزهای عادی زیر بار ترافیک شهری قد خم کردهاند، در ایام خطیر اربعین حسینی با چند برابر شدن شمار خودروها با بحرانی دوچندان مواجه خواهند شد. تداوم این نارساییها و کمبود زیرساختهای ارتباطی و پارکینگی میتواند انگیزه زائران را برای انتخاب این مسیر مقدس کاهش داده و به جایگاه اعتباری و گردشگری مذهبی استان آسیب وارد کند.
نبود سیستم حملونقل عمومی کارآمد، شکاف عمیقی را در حق دسترسی به شهر ایجاد کرده است. در حالی که دهکهای برخوردار جامعه با خودروی شخصی تردد میکنند، طبقات فرودست، دانشجویان، کارگران و اقشاری که فاقد وسیله نقلیه شخصی هستند، در سیطره کرایههای بالای تاکسیهای دربستی گرفتار شدهاند. این نابرابری در دسترسی، به نوعی انزوای تحمیلی برای بخش بزرگی از جمعیت منجر شده که عملاً قدرت تحرک خود را در شهر از دست دادهاند و این خود، مصداق بارز بیعدالتی در توزیع منابع شهری است.
حمید کریمی از شهروندان ایلام در گفتوگو با ایسنا گفت: من در شهر ایلام تاکنون سوار اتوبوس شهری نشدهام و اصلاً نمیدانم در چه مسیرهایی از شهر تردد دارد، چون سیستم خوبی ندارد.
وی افزود: این اتوبوسهای فرسوده فقط در برخی مسیرها تردد دارند و در آن خیابانها ترافیک ایجاد میکنند و توان حملونقل محدودی دارند.
رضا محمدیاننژاد کارشناس ارشد جغرافیای شعری در گفتوگو با ایسنا گفت: حملونقل عمومی، فراتر از جابهجایی، بستری برای تعامل اجتماعی است. نبود این بستر، شهر را به مجموعهای سرگردان تبدیل کرده که افراد در خودروهای شخصی خود محبوس شدهاند. این انزواطلبی خودرویی، مانع از شکلگیری حس تعلق به محله و شهر میشود. فقدان فضای عمومی در ناوگان حملونقل، شهروندان را از مواجهه با یکدیگر و تجربه همزیستی مدنی محروم کرده و فضای سرد و ناپویایی را در سطح شهر حاکم کرده که در تضاد با فرهنگ غنی و مهماننواز ایلامیان است.
وی افزود: شهری که فاقد سیستم حملونقل عمومی مدرن است، در افکار عمومی گردشگران و مهمانان، توسعهنیافته تلقی میشود. در دنیای امروز، سهولت دسترسی یکی از شاخصهای اصلی در رتبهبندی کیفیت زندگی شهرهاست. گردشگری که برای اولین بار به ایلام وارد میشود، با اولین برخورد با ترافیکهای سنگین و نبود اتوبوسهای شهری استاندارد، تصویر ذهنیاش از ایلام به عنوان یک مرکز استان توسعهیافته مخدوش میشود. این فقدان، سدی بزرگ در برابر رونق اقتصاد گردشگری است؛ چرا که گردشگر امروز، پیش از هر چیز، خواهان سهولت در جابهجایی است.
محمدیاننژاد بیان کرد: افزون بر موارد یاد شده، کاهش بهرهوری نیروی کار و دانشآموزان از دیگر پیامدهای مغفول مانده این بحران است. کارمندی که صبح خود را با استرس ترافیک و جدال بر سر تاکسی آغاز میکند، پیش از رسیدن به محل کار، بخش عمدهای از انرژی روانی و تمرکز ذهنی خود را از دست داده است. این خستگی پیشدستانه، مستقیماً بر کارایی سیستم اداری و آموزشی استان سایه میاندازد و خروجی کیفیت خدمترسانی در ادارات و مدارس را کاهش میدهد. در واقع، ترافیک ایلام، دزد خاموش انگیزه و بهرهوری نیروی انسانی استان است.
گره ترافیکی و بحران عبور و مرور در ایلام صرفاً با اعمال جریمههای راهنمایی و رانندگی یا تسکینهای موقت گشوده نخواهد شد. حل بنیادین این معضل نیازمند اراده قاطع مدیران ارشد استانی، تخصیص اعتبارات ویژه، خرید و بهکارگیری اتوبوسهای مدرن انبوه بر شهری، ساخت توقفگاههای استاندارد و اصلاح مهندسی معابر است تا بیش از این، آرامش، سلامت و اقتصاد مردم در ترافیکهای فرساینده نسوزد.
شهر ایلام درحال حاضر دارای یک سامانه کوچک اتوبوسرانی و انبوهی از تاکسی است که ساماندهی نشدهاند و گردش آنها در شهر خود، به پیچیدگیها افزوده است.
با توجه به اهمیت حمل ونقل عمومی و ویژگیهای کالبدی و توپوگرافی شهر ایلام اهمیت استفاده از سیستم حمل ونقل درون شهری را دو چندان کرده است .
انتهای پیام
