به مناسبت هفته دفاع مقدس و شعار ششمین روز این هفته مبنی بر ولایتمداری، بصیرت، دشمن شناسی و استکبارستیزی میزگردی در ایسنای خوزستان و با همکاری سازمان دانشجویان جهاددانشگاهی خوزستان، با حضور چند دانشجو برگزار شد که در این میزگرد بر نقش دانشجو در آگاهسازی، اهمیت بصیرت در عصر انتشار سریع اطلاعات و اینکه ولایتمداری بدون شناخت، به شعار تبدیل میشود، تاکید شد.
سارا موسویزاده، دانشجوی کارشناسی رشته مشاوره، در میزگرد ایسنا با تاکید بر لزوم شناخت اندیشه و تهدیدهای دشمن، اظهار کرد: ما نه تنها خود دشمن، بلکه باید فکر، تهدیدها و قدمی که دشمن میخواهد بردارد را نیز بشناسیم. به عنوان یک دانشجو، به نظرم باید بیشتر مطالعه کنیم و آگاهی خود را در این موارد بالا ببریم. فضای مجازی الان به گونهای است که میتواند ما را به راحتی تحتتاثیر قرار بدهد، از این جهت باید بصیرتمان را بیشتر کنیم و شناختمان را در این مسائل بالا ببریم و نگذاریم فضای مجازی ما را با خبرهای دروغ و تبلیغات منفی فریب دهد. مثلاً در زمان جنگ، ویدیویی از خبرنگاری منتشر شد با عنوان «جنوب ایران فدای جنوب لبنان»، اصلاً خیلی از نوجوانان به خودشان زحمت ندادند که بروند تحقیق کنند و ببینند آیا واقعاً چنین چیزی گفته شده است.
وی ادامه داد: تا یک چیزی ترند میشود، همه آن بازنشر میکنند. ما هیچ دشمنی با سایر هموطنانمان در دیگر استانها نداریم، ولی آن کلیپ باعث شد بین مردم ایران شکاف ایجاد شود. نه تنها در این زمینه، بلکه در هر بحث و خبری باید تحقیق کرده و شناخت پیدا کنیم و به رسانههای درست مراجعه کنیم. خودمان نیز باید فعالیت داشته باشیم؛ یعنی وقتی متوجه حقیقتی میشویم، آن را برای آگاهسازی جامعه استوری و پست کنیم و در فضای مجازی ضعیف عمل نکنیم.
نقش دانشجو در آگاهسازی تاثیرگذار است
وی با تاکید بر تاثیر و نقش دانشجو در آگاهسازی، گفت: به نظر من خیلی از دانشجوها از قضاوت دوستان و اطرافیان میترسند؛ به همین دلیل خیلی از چیزها را بیان نمیکنند. مثلاً اگر نظری درباره ولایتمداری یا بصیرت داشته باشند، به خاطر ترس از قضاوت، آن را بیان نمیکنند که به نظرم این درست نیست.
موسویزاده با تاکید بر استقلال فکری، بیان کرد: در بحث استکبارستیزی، قبل از هر چیزی باید استقلال، فکر و آگاهیمان را بیشتر کنیم؛ یعنی در فکر کردن استقلال داشته باشیم و فقط شعار ندهیم. این آگاهیمان باعث میشود که بتوانیم حداقل پنج یا ۱۰ نفر را آگاه کنیم و در این خصوص نباید از قضاوت بترسیم. به نظر من استقلال یک کشور از استقلال فکر آدمهای آن شروع میشود. متاسفانه به خاطر برخی رسانهها، خیلی از مردم استقلال فکری ندارند و زود تحت تاثیر قرار میگیرند و ترجیح میدهند افکارشان را به همان رسانهها بسپارند.
لزوم حمایت از صفحات آگاهساز در فضای مجازی
موسویزاده با اشاره به لزوم حمایت از فعالیتهای رسانهای، گفت: به عنوان دانشجو، به نظرم باید از پیجهایی که در این زمینه فعالیت میکنند حمایت کنیم. من شاید نتوانم جلوی دوربین مثل آنها حرف بزنم، ولی حداقل میتوانم با یک لایک، پستشان را بالا ببرم یا چند کامنت بگذارم یا برای چند نفر از دوستانم بفرستم. همیشه این کار را میکنم تا حداقل کاری کرده باشم.
مائده حزباوی، دانشجوی سال آخر مهندسی عمران، با اشاره به نقش دانشجو در جامعه اظهار کرد: دانشجو فقط این نیست که برود دانشگاه، امتحانی بدهد و مدرکی بگیرد. دانشگاه جایی است که انسان باید یاد بگیرد سوال کند، تحقیق و تحلیل کند و آگاهانه بتواند موضع درستی انتخاب کند.
وی با اشاره به تاکید رهبر شهید بر قدرت تحلیل دانشجویان گفت: رهبر شهیدمان در این باره نیز تاکید داشتند و از دانشجوها خواسته بودند که دارای قدرت تحلیل سیاسی و بصیرت باشند؛ یعنی اتفاقات جامعه و جهان را فقط در سطح ظاهر نبینند و بتوانند جریانها، اهداف و پشتصحنه مسائل را تشخیص دهند.
اهمیت بصیرت در عصر انتشار سریع اطلاعات
حزباوی با اشاره به اهمیت بصیرت در دوره کنونی، بیان کرد: به نظر من این مساله در حال حاضر از اهمیت خیلی زیادی برخوردار است، چون ما در دورهای زندگی میکنیم که اطلاعات با سرعت خیلی زیاد منتشر میشود. یک عکس، یک خبر یا یک ویدئو در چند لحظه میتواند تفکر هزاران نفر را تحت تاثیر خودش قرار بدهد.
وی افزود: سوال این است که آیا هر چیزی که منتشر میشود و ما آن را میبینیم واقعا درست است؟ اینجاست که مفهوم بصیرت اهمیت پیدا میکند. بصیرت فقط داشتن اطلاعات نیست؛ بصیرت یعنی توانایی تشخیص؛ یعنی انسان بتواند میان حقیقت، تحریف، واقعیت و روایت تفاوت قائل شود. شهید مطهری هم در آثار خودشان مانند کتاب «جاذبه و دافعه امام علی (ع)» نسبت به خطر جهل، سطحینگری و کجاندیشی هشدار داده بود.
بصیرت درست فهمیدن است
وی بیان کرد: این نکته برای من دانشجو خیلی مهم است، چون ممکن است یک انسان اطلاعات خیلی زیادی داشته باشد، اما اگر قدرت تحلیل و تفکر نداشته باشد، نمیتواند به آن حقیقت دست پیدا کند، یعنی بصیرت فقط زیاد دانستن نیست؛ بلکه درست فهمیدن است. دشمنشناسی با دشمنتراشی نیز تفاوت دارد. در دشمنشناسی باید تهدید و منافع طرف مقابلمان را بشناسیم و بدانیم چه فشار و تقابلی ممکن است از چه مسیرهایی صورت بگیرد.
وی افزود: امروز دشمنی فقط به معنای جنگ نظامی نیست؛ گاهی اقتصادی است، گاهی میتواند در قالب رسانهای، تحریم یا حتی رقابتهای علمی و فناوری باشد. رهبر شهیدمان هم در این مورد توصیههایی داشتند و بارها بر شناخت صحنه و داشتن تحلیل سیاسی تاکید کردند.
حزباوی با تاکید بر لزوم شنیدن نقد، بیان کرد: دانشجو نباید نسبت به اتفاقات پیرامون خودش بیتفاوت باشد و باید بتواند جبههبندی و اهداف جریانهای مختلف را بشناسد. اما یک نکته مهم وجود دارد؛ اگر قرار است بصیرت داشته باشیم، باید تهدید واقعی را بشناسیم و نقد منطقی را بشنویم، چون کسی که از شنیدن سوال و نقد میترسد، الزاماً بصیر نیست. بصیر کسی است که آنقدر شناخت و استدلال دارد که میتواند هر پرسش سختی را پاسخ دهد.
ولایتمداری بدون شناخت، به شعار تبدیل میشود
حزباوی با تاکید بر لزوم توام بودن ولایتمداری با شناخت، گفت: از نگاه من به عنوان دانشجو، ولایتمداری نباید صرفاً در حد یک شعار باشد. ولایتمداری زمانی معنا پیدا میکند که همراه با شناخت، آگاهی، مسئولیتپذیری و عمل باشد. اگر قرار است از یک مسیر فکری دفاع کنیم، باید آن را بشناسیم. اگر قرار است از نظام و کشور دفاع کنیم، باید مشکلاتش را بدانیم و اگر قرار است مطالبهای داشته باشیم، باید آگاهانه و مسئولانه آن را مطرح کنیم. به نظر من یک دانشجوی ولایتمدار، دانشجویی نیست که فقط حرف بزند؛ بلکه دانشجویی است که میفهمد چرا این حرف را میزند و میتواند برای آن استدلال بیاورد.
حزباوی با اشاره به مفهوم استکبارستیزی اظهار کرد: استکبارستیزی هم نباید فقط در حد یک شعار باشد. استکبارستیزی میتواند خود را در استقلال علمی، پیشرفت کشور، تولید علم، تقویت توان داخلی، دفاع از منافع ملی و نپذیرفتن سلطه و تحمیل اراده دیگران نشان دهد. به عنوان مثال برای یک دانشجوی مهندسی، استکبارستیزی فقط پشت تریبون اتفاق نمیافتد. گاهی این استکبارستیزی در آزمایشگاه، در کلاس درس، پروژههای تحقیقاتی و در تولید فناوری اتفاق میافتد؛ زمانی که تصمیم میگیریم به جای مصرفکننده بودن دانش دیگران، خودمان آن دانش را تولید کنیم.
حزباوی گفت: اگر بخواهیم همه این مفاهیم را در کنار هم قرار دهیم، به این نتیجه میرسیم که ولایتمداری بدون آگاهی ممکن است به یک شعار تبدیل شود، دشمنشناسی بدون بصیرت ممکن است به دشمنتراشی تبدیل شود و استکبارستیزی بدون علم و توانمندی ممکن است فقط در حد یک حرف باقی بماند.
وی افزود: به همین دلیل، من فکر میکنم مهمترین وظیفه ما به عنوان دانشجو این است که تحلیلگر، مسئولیتپذیر و مطالبهگر باشیم. برای آرمانها و باورهای خود مطالعه و استدلال کنیم، چون آینده کشور فقط با شعار ساخته نمیشود. آینده را نسلی میسازد که خوب فکر میکند، درست تشخیص میدهد و با شجاعت عمل میکند.
رسانه باید جایگاه خود را قویتر کند
حزباوی با اشاره به زودباوری جوانان، گفت: جوانان امروز زودباور هستند؛ یعنی هر چیزی که میبینند باور میکنند. به خودشان زحمت نمیدهند که بروند تحقیق کنند و ببینند جریان چیست. من وقتی متوجه میشوم موضوعی درحال تحریف شدن است، در حد توانم برای بچههای دانشگاه توضیح میدهم و آن را شفافسازی و اصلاح میکنم. اگر هر کدام از ما این کار را انجام دهیم، وضعیت جامعه خیلی بهتر میشود.
حزباوی با انتقاد از عملکرد ضعیف رسانه، اظهار کرد: متاسفانه رسانه ما خیلی ضعیف عمل میکند و نمیتوانیم منکر این موضوع شویم. یکی از اساتید من که خیلی خبره است و در همه موضوعات کشور اطلاع دارد، تعریف میکرد که در یک مهمانی در منزل برادرش، نیم ساعت پای ماهواره نشست و بعد به برادرش گفت اگر من ۱۰ روز، روزی نیم ساعت این برنامهها را نگاه کنم، قطعاً مسیر فکریام عوض خواهد شد.
وی با اشاره به تاثیر قطع اینترنت در زمان جنگ، گفت: در زمان جنگ که اینترنت را قطع کردند، دیدم که چقدر تفکر دوستانم تغییر یافت و عشق به وطنشان بیشتر شد. ولی به محض اینکه فضای مجازی دوباره فعال شد، در فاصله دو هفته، دوباره افکار آنها تغییر کرد؛ این نشان میدهد فضای مجازی میتواند اثرگذار باشد.
حزباوی با تاکید بر لزوم گوش دادن به سخنان رهبری، گفت: خیلی از دوستان به سخنان رهبری گوش نمیدهند. اگر گوش میکردند، سطح تفکرشان تغییر پیدا میکرد. وقتی رهبر انقلاب شهید شدند، تازه خیلیها به خودشان آمدند و سخنرانیهای ایشان وایرال شد. پس باید خود دانشجوها و جوانان وقت بگذارند و کلیپهای واقعی را ببینند.
وی افزود: صداوسیما و رسانه باید جایگاه خود را قویتر و برنامههای جذاب و متنوع برای نسل جدید تولید کنند تا جوانها ترغیب شوند و تماشا کنند. مسئولین باید وارد شوند و از افرادی که در این زمینه فعالیت میکنند حمایت کنند تا آن افراد انگیزه داشته باشند. اگر برنامهها متنوع باشد، مردم آن برنامهها را تماشا خواهند کرد.
وی بیان کرد: امیدوارم جامعه به سمت خوبی برود، مردم واقعیتها را بدانند، بصیرت داشته باشند و گول رسانههای اشتباه و شبکههای معاند را نخورند و انشاالله همه ما در حد توانمان برای کشور و مردممان مفید باشیم.
نرگس پریشانی، دانشجوی رشته آموزش زبان انگلیسی در دانشگاه فرهنگیان، با مقایسه جنگ تحمیلی با جنگ امروز، اظهار کرد: جنگ در زمان قدیم، تنبهتن و زمینی بود. هر کسی در حد توان خود، از پایینترین تا بالاترین سن در جنگ حضور پیدا میکرد. آنها با آن غیرت و اعتقاد خاصی که داشتند، در جنگ شرکت و با دشمن مقابله میکردند.
وی افزود: الان هم همان جنگ اتفاق افتاده است اما با این تفاوت که این جنگ، جنگ نرم نیز است. جنگی که میخواهد روی افکار دانشجو و افکار رسانهای مردم تاثیر بگذارد. دیگر الان جنگ زمینی نمیبینیم، ولی میبینیم تلاش برای شکاف و انحراف در جامعه به خصوص بین جوانها زیاد شده است. دشمن سعی میکند از نظر ذهنی و فکری روی نسل جوان و دانشجوی ایران اثر بگذارد و او را به انحراف بکشاند.
پریشانی با اشاره به وظیفه دانشجو در این جنگ، بیان کرد: به نظر من وظیفه ما در دفاع همین است که آگاهیمان را بالا ببریم. دیگر نمیتوان منفعل عمل کرد و با خود گفت که من اینجا نشستهام و دشمن نمیتواند مرا تحتتاثیر قرار دهد. رسانه بر ناخودآگاه ما اثر میگذارد و در بخشهای مختلف زندگی نقش مهمی ایفا میکند. نسل جوان باید مهارتها و آگاهیها خود را از نظر علمی و دانشی بالا ببرد و با توجه به آن ظرفیتهایی که دارد، از این هوش و دانش در راستای دفاع از کشور و جامعه استفاده کند.
وی با تاکید بر مسئولیت اجتماعی هر فرد جامعه، گفت: همه ما مسئولیم و مسئولیت اجتماعی داریم. باید دغدغهمان این باشد که نگذاریم دشمن در هر زمینهای که بخواهد افکارمان را تحتتاثیر قرار دهد.
پریشانی با اشاره به نقش رسانه در جنگ اخیر، اظهار کرد: در این جنگ، استفاده از رسانه خیلی مهم است. در زمان قطعی اینترنت، بیشترین هشتگگذاری و بحث داغ در فضای مجازی، حتی در جوامع غربی، یعنی کشورهای اروپایی و آمریکایی، مربوط به جوامع ایرانی بود که با هوش مصنوعی بر علیه اسرائیل و آمریکا کلیپ درست میکردند؛ این کار بیشترین تاثیرگذاری در جهان را داشت و صدای مردم ایران به گوش مردم جهان رسید.
وی افزود: دشمن سعی دارد از رسیدن صدای ما به خارج جلوگیری کند. در این زمینه، برای اینکه فریب نخوریم، باید سوادمان را بالا ببریم، سپس وارد این میدان شویم. در کار خبری و رسانهای باید از این تهدیدها به نفع خودمان استفاده کنیم و نگذاریم خبر را آنگونه که دشمن هدفشان است بازنویسی کنند.
هدف رسانههای غربی، فریب افکار عمومی است
ثریا ویسی، دانشجوی کارشناسی ارشد رشته روانشناسی، با اشاره به تاثیر رسانهها بر اذهان جوانان و کودکان بهخصوص کودکان نسل دهه ٩۰ و ١۴۰۰ به ایسنا اظهار کرد: با توجه به کارهایی فضای مجازی و رسانههای معاند مانند اینترنشنال انجام میدهد، همه ما میدانیم که این تاثیرات بیشتر در مساله پوشش رخ میدهد. آنها میگویند مردم غربی اینطور میپوشند، ولی در واقع آنها هم قوانین خاص خودشان را دارند. هدف این رسانههای غربی این است که ما را فریب دهند و با استفاده از فضای مجازی، ما را به سمت خودشان بکشانند.
ویسی با تاکید بر لزوم استفاده از کتاب گفت: به نظر من، اگر ما از رسانهها فاصله بگیریم و از کتابهایی که قبلاً نوشته شده بیشتر استفاده کنیم، بهتر است. چون از وقتی که فضای مجازی پای کار آمد، مردم از کتابها فاصله گرفتند و حتی داستانهای جدید کتابها، اکثرشان دیگر ایرانی نیستند و الهامگرفته از منابع غربی هستند.
خانواده؛ مرجع اصلی آگاهیبخشی
وی همچنین با اشاره به نقش خانواده خاطرنشان کرد: به نظر من چیزی که باعث شد الان جوانان به این روز بیفتند، خانوادهها هستند، چرا که مرجعیت فرزندان، خانواده آنهاست. وقتی که خانوادهها آگاهی نداشته باشند، فرزندانشان هم نمیتوانند آگاهی داشته باشند. وقتی خود خانواده به رسانههای معاندی همچون اینترنشنال و دیگر رسانهها رجوع میکنند، فرزندان نیز این منابع را دنبال و باور میکنند.
به گزارش ایسنا، دانشجویان به عنوان قشر پیشرو جامعه، نهتنها باید خود دشمن، بلکه باید فکر، تهدیدها و قدم بعدی دشمن را نیز بشناسند و آگاهی خود را در این زمینه بالا ببرند. امروز دشمنی فقط به معنای جنگ نظامی نیست؛ گاهی میتواند اقتصادی، رسانهای، تحریم یا حتی رقابتهای علمی و فناوری باشد.
انتهای پیام
