علیرضا محجوب امروز (یکشنبه پنجم مهر)، در مراسم بهرهبرداری از فاز اول نیروگاه خورشیدی که در مرکز آموزش علمی کاربردی خانه کارگر مشهد برگزار شد، با اشاره به اجرای طرح احداث پارکینگ با سقف خورشیدی اظهار کرد: ایده استفاده دو منظوره از فضاهای شهری برای ایجاد پارکینگ و تولید برق خورشیدی، الگویی است که میتواند برای شهرداری، شورای شهر و کشور مورد توجه قرار گیرد.
وی افزود: در این طرح از سلولهای خورشیدی دوطرفه استفاده شده است که امکان دریافت انرژی از تابش مستقیم و بازتابش نور از سطح زیرین را دارند؛ بنابراین روشن بودن کف سازه نیز اهمیت دارد و انتخاب مصالحی که در برابر شرایط محیطی مقاوم و در عین حال دارای رنگ روشن باشند، در افزایش بهرهوری این نوع نیروگاهها مؤثر است.
دبیرکل خانه کارگر خراسان رضوی با اشاره به ویژگی متفاوت این پروژه ادامه داد: این نیروگاه از نظر طراحی، نمونهای خاص محسوب میشود و با توجه به قرار گرفتن تجهیزات تولید برق بر روی سقف پارکینگ، بدون نیاز به برخی هزینههای معمول احداث نیروگاههای زمینی اجرا شده است. در نیروگاههای زمینی، بهویژه در زمینهای شیبدار، استفاده از پایهها و سازههای خاص میتواند هزینههایی را به پروژه تحمیل کند، اما در این طرح عملاً یک فضای پارکینگ ایجاد شده که همزمان کارکرد نیروگاه خورشیدی نیز دارد.
وی با بیان اینکه امکان استفاده از ظرفیت پشتبامها نیز برای توسعه انرژی خورشیدی وجود دارد، گفت: این پروژه نشان میدهد که میتوان فضاهای موجود را بهصورت اقتصادی برای تولید انرژی به کار گرفت. برق تولیدشده میتواند درآمدی ایجاد کند که در برخی موارد از درآمد حاصل از کاربری معمول آن فضا بیشتر باشد.
دبیرکل خانه کارگر خراسان رضوی با اشاره به عمر مفید تجهیزات نیروگاههای خورشیدی بیان کرد: پنلهای مورد استفاده در این پروژه برای حدود ۲۵ سال ضمانت میشوند و همین موضوع نشاندهنده ماندگاری و توجیه اقتصادی چنین طرحهایی است.
محجوب بر اهمیت توسعه فناوری در حوزه انرژی تأکید کرد و گفت: توسعه نیروگاههای خورشیدی تنها به تولید برق محدود نمیشود و باید موضوع ذخیرهسازی انرژی نیز همزمان مورد توجه قرار گیرد؛ زیرا تولید برق خورشیدی در طول روز انجام میشود و برای استفاده از این انرژی در ساعات شب، نیازمند ظرفیتهای مناسب ذخیرهسازی هستیم. مسئله انرژی و منابع ذخیرهشده در جهان اهمیت روزافزونی پیدا کرده است و باید از هماکنون برای ذخیره برق تولیدشده از منابع تجدیدپذیر برنامهریزی کنیم.
دبیرکل خانه کارگر خراسان رضوی ادامه داد: خودروهای برقی نیز میتوانند در آینده بخشی از این نظام ذخیرهسازی باشند. خودرو در زمان توقف میتواند از انرژی خورشیدی استفاده کند و در یک نگاه گستردهتر، پارکینگها علاوه بر محل توقف خودرو، به محل تولید و حتی ذخیره انرژی تبدیل شوند.
محجوب با اشاره به روند گذار از انرژیهای فسیلی به انرژیهای پاک اظهار داشت: آلودگی ناشی از مصرف سوختهای فسیلی و بهویژه آلایندگی خودروها از مسائل مهمی است که بشر برای کنترل آن به سمت برق و انرژیهای پاک حرکت کرده است. توسعه انرژی خورشیدی باید بهگونهای دنبال شود که علاوه بر افزایش تولید برق، امکان ذخیره و مصرف بهینه آن نیز فراهم شود.
دبیرکل خانه کارگر در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به ضرورت پیوند میان فناوری، دانشگاه و توسعه پایدار گفت: توسعه صرفاً به معنای افزایش ظرفیتها نیست، بلکه پایداری آن اهمیت بیشتری دارد و برای تحقق توسعه پایدار باید فناوری و دانش بهصورت عملیاتی وارد فرآیند توسعه شوند.
محجوب با بیان اینکه دانشگاهها میتوانند نقش مهمی در این مسیر داشته باشند، افزود: باید زمینهای فراهم شود تا طرحهای فناورانه از مرحله تحقیق و ایده عبور کرده و به مرحله اجرا و تولید برسند. توسعه فناوری زمانی اثرگذار خواهد بود که بتواند به صورت گسترده در جامعه مورد استفاده قرار گیرد.
وی با اشاره به تجربه برخی کشورهای پرجمعیت در مسیر توسعه فناوری اظهار داشت: جمعیت و فناوری ارتباط مستقیمی با روند توسعه کشورها دارند و کشورهای پرجمعیت توانستهاند با تکیه بر نیروی انسانی، دانش و فناوری، جایگاه اقتصادی خود را ارتقا دهند. برای دستیابی به توسعه پایدار باید میان جمعیت، فناوری، ثروت و پیشرفت اقتصادی ارتباط برقرار کرد و ظرفیتهای انسانی و علمی کشور را در مسیر تولید و توسعه به کار گرفت.
توسعه نیروگاههای خورشیدی باید با رویکرد اقتصادی و ذخیرهسازی انرژی دنبال شود
سپس سیدیحیی عظیمی -رئیس مرکز علمی کاربردی خانه کارگر خراسان رضوی- اظهار کرد: امروز برای دانشگاه جامع علمی کاربردی کشور و بهویژه مراکز علمی کاربردی خانه کارگر، روز مهمی است، چراکه نخستین مرکز علمی کاربردی ایران، پروژه استفاده از انرژی خورشیدی را افتتاح میکند و امیدواریم با همکاری مسئولان، اتفاقات خوبی در این حوزه رقم بخورد.
وی افزود: این اتفاق برای حدود ۲۵ تا ۲۶ مرکز علمی کاربردی خانه کارگر در سراسر کشور اهمیت دارد و مرکز خراسان رضوی نخستین مرکز در این مجموعه است که چنین پروژهای را اجرا میکند. در خراسان بزرگ نیز سرمایهگذاری قابل توجهی در این مسیر انجام شده است.
رئیس مرکز علمی کاربردی خانه کارگر خراسان رضوی ادامه داد: ممکن است از منظر اقتصادی، برخی افراد درباره توجیهپذیری این پروژهها بحث کنند، اما در رأس خانه کارگر، نگاه راهبردی وجود دارد و با یک چشمانداز بلندمدت، موضوع سرمایهگذاری در زیرساختهای کشور و تقویت زیرساختهای انرژی دنبال میشود.
وی با اشاره به ضرورت نگاه راهبردی به انرژیهای تجدیدپذیر گفت: برخی افراد استفاده از انرژی خورشیدی را از نظر اقتصادی توجیهپذیر نمیدانند، اما زمانی که یک موضوع را از منظر راهبردی بررسی کنیم، اهمیت آن مشخص میشود.
رئیس مرکز علمی کاربردی خانه کارگر خراسان رضوی تصریح کرد: موضوع انرژی خورشیدی در برنامه هفتم توسعه نیز مورد توجه قرار گرفته است و قوانین متعددی در زمینه انرژیهای تجدیدپذیر وجود دارد که بر حمایت از سرمایهگذاری در این حوزه تأکید میکنند؛ از جمله خرید تضمینی انرژی، ارائه تسهیلات و کمکهای مختلف برای توسعه این نوع سرمایهگذاریها.
عظیمی با اشاره به اهمیت سرمایهگذاری در زیرساختها اظهار کرد: اگر برنامههای توسعه کشورهای مختلف را بررسی کنیم، یکی از تفاوتهای مهم میان کشورهای توسعهیافته، در حال توسعه و عقبمانده، میزان توجه آنها به پژوهش، تحقیق و توسعه و سرمایهگذاری در زیرساختهاست.
وی افزود: برنامه هفتم توسعه کشور از سال ۱۴۰۳ آغاز شده و تا سال ۱۴۰۷ ادامه دارد و در این برنامه نیز توسعه انرژیهای تجدیدپذیر مورد توجه قرار گرفته است. بر اساس پیشبینیهای انجامشده، باید سهم قابل توجهی از ظرفیت موردنظر در حوزه انرژیهای تجدیدپذیر تا سالهای پایانی اجرای برنامه محقق شود. اگر این سرمایهگذاریها در حوزه انرژی خورشیدی توسعه پیدا کند، میتواند به کاهش قابل توجه انتشار دیاکسید کربن در کشور کمک کند و حدود ۶ میلیون تن از انتشار کربن در فضای خدمترسانی کشور کاهش پیدا خواهد کرد.
عظیمی با اشاره به وضعیت تولید برق در کشور بیان کرد: در حال حاضر بیش از ۸۰ درصد برق تولیدی کشور از نیروگاههای حرارتی تأمین میشود که وابستگی زیادی به سوخت گاز دارند. بنابراین از یک سو با ناترازی در حوزه گاز مواجه هستیم و از سوی دیگر در عرضه، تقاضا و مصرف انرژی نیز ناترازی وجود دارد.
رئیس مرکز علمی کاربردی خانه کارگر خراسان رضوی با اشاره به چالشهای زیستمحیطی جهان امروز اظهار کرد: در جهان امروز با سه چالش اساسی مواجه هستیم که نخستین آنها تغییر اقلیم است. باید بررسی کنیم که کشور ما در این مسیر چه جایگاهی دارد و چگونه میتواند همگام با جهان توسعهیافته حرکت کند. چالش دوم، از دست رفتن تنوع زیستی است و باید ببینیم در شرایطی که تنوع زیستی در جهان در حال کاهش است، چه رویکردی میتوانیم داشته باشیم تا همگام با روندهای جهانی حرکت کنیم. چالش سوم نیز آلودگیها و پسماندهاست و اینکه چگونه باید این آلودگیها و پسماندها را مدیریت کنیم.
وی تأکید کرد: مجموعه این مسائل ما را به مفهومی تحت عنوان توسعه پایدار میرساند. توسعه پایدار به معنای یک هدف صرف نیست، بلکه نوعی برنامهریزی و حرکت مستمر به سمت پایداری است. بنابراین راهبرد کلان و سیاستگذاری باید به سمت ایجاد پایداری حرکت کند.
رئیس مرکز علمی کاربردی خانه کارگر خراسان رضوی گفت: در این مسیر باید توسعه پایدار را با تمام مؤلفههای آن ببینیم و مشخص کنیم چگونه و در کجا سرمایهگذاری کنیم و چگونه از منابع برداشت داشته باشیم تا نسل کنونی از آنها استفاده کند، بدون اینکه این بهرهبرداری به نسل آینده آسیب برساند و حقوق نسلهای آینده نادیده گرفته شود. سرمایهگذاری خانه کارگر در حوزه انرژی خورشیدی نیز باید در همین چارچوب دیده شود؛ یعنی سرمایهگذاری در مسیری که علاوه بر توجه به مسائل اقتصادی، زیرساختهای کشور، محیط زیست و نیازهای نسلهای آینده را نیز مورد توجه قرار میدهد.
رئیس دانشگاه علمی کاربردی مشهد: آموزش مهارتی باید متناسب با نیاز بازار کار توسعه یابد
در ادامه محمدجواد حسینزاده سلجوقی -رئیس دانشگاه علمی کاربردی مشهد- اظهار کرد: دانشگاه علمی کاربردی به عنوان دانشگاهی که در زمینههای مهارتی فعالیت میکند، باید در حوزههای پژوهش، نوآوری و صلاحیت حرفهای نیز متناسب با مأموریت خود نقشآفرین باشد و در این زمینه ظرفیتهای خوبی برای فعالیت وجود دارد.
وی با اشاره به اهمیت ارتباط دانشگاه با بخشهای مختلف جامعه افزود: دانشگاه نمیتواند موفق باشد مگر اینکه بتواند ارتباط مناسبی با بخشهای غیر دانشگاهی برقرار کند. یکی از شرکای اصلی دانشگاه علمی کاربردی از زمان شکلگیری تاکنون، خانه کارگر بوده است و این مجموعه به دلیل جامعه گستردهای که تحت پوشش دارد، بهویژه در خراسان رضوی، ظرفیت ویژهای برای همکاری دارد.
رئیس دانشگاه علمی کاربردی مشهد بیان کرد: خراسان رضوی به دلیل ظرفیتهای گسترده در بخشهای کشاورزی و خدماتی میتواند نقش مؤثری در توسعه آموزشهای مهارتی داشته باشد. در حال حاضر نیز بزرگترین مرکز از نظر تعداد دانشجویان در این مجموعه قرار دارد و بر همین اساس، انتظارات متقابلی میان دانشگاه و خانه کارگر وجود دارد.
حسینزاده سلجوقی ادامه داد: خانه کارگر در زمینه شناسایی نیازهای مهارتی کارگران و تشکلهای کارگری میتواند کمک بسیار مؤثری به دانشگاه داشته باشد، چراکه در بدنه جامعه کارگری قرار گرفته و نیازهای این بخش را از نزدیک میشناسد. معرفی آموزشهای کاربردی به خانوادههای کارگران و جامعه کارگری نیز میتواند اثرگذاری قابل توجهی داشته باشد.
وی با اشاره به موضوع بهرهوری نیروی انسانی گفت: یکی از موضوعات مطرح در برنامههای توسعه کشور، رشد اقتصادی و دستیابی به بهرهوری ۸ درصدی است و در این میان، بهرهوری نیروی انسانی یکی از مهمترین شاخصها در افزایش بهرهوری جامعه محسوب میشود. آموزشهای مهارتی میتواند در ارتقای بهرهوری نیروی انسانی نقش مؤثری داشته باشد.
حسینزاده سلجوقی تصریح کرد: ظرفیتهایی که خانه کارگر در اختیار دارد، بهویژه برای ارائه آموزشهای ضمن خدمت به شاغلان، بسیار مؤثر است. آموزشهای موردنیاز شاغلان باید متناسب با نیازهای جدید بازار کار طراحی شود و نمیتوان صرفاً بر آموزشهای بلندمدت تمرکز کرد. با توجه به ارتباط خانه کارگر با اصناف، تشکلها و گروههای مختلف و همچنین نیازهای جدیدی که در بازار کار شکل گرفته است، توسعه دورههای کوتاهمدت در حوزههای جدید میتواند بسیار کمککننده باشد.
بیشترین آمار بیکاری مربوط به فارغالتحصیلان دانشگاهی است
رئیس دانشگاه علمی کاربردی مشهد با اشاره به وضعیت اشتغال فارغالتحصیلان دانشگاهی اظهار کرد: بیشترین آمار بیکاری مربوط به فارغالتحصیلان دانشگاهی است و بر اساس آخرین آماری که مطرح شده، این میزان ۴۲ درصد است. این موضوع نشان میدهد که در حوزه آموزش عالی نیز با نوعی ناترازی مواجه هستیم. همانطور که کشور در حوزه انرژی با ناترازی مواجه است، در آموزش عالی نیز ناترازی وجود دارد؛ به این معنا که افراد بااستعداد وارد دانشگاه میشوند و تحصیل میکنند، اما در نهایت نتیجه مطلوب از این فرایند حاصل نمیشود.
وی با اشاره به آمار اتاق بازرگانی گفت: بر اساس آماری که از سوی اتاق بازرگانی ارائه شده، بیش از ۶۵ درصد فارغالتحصیلان دانشگاهی در مشاغل غیرتخصصی خود فعالیت میکنند. بنابراین ناترازی در آموزش عالی را میتوان از دو جهت بررسی کرد؛ نخست اینکه بسیاری از فارغالتحصیلان نمیتوانند شغل مورد علاقه خود را انتخاب کنند و دوم اینکه بسیاری از آنها در تخصصی که برای آن آموزش دیدهاند، مشغول به کار نمیشوند.
رئیس دانشگاه علمی کاربردی مشهد افزود: یکی از مأموریتهای دانشگاه علمی کاربردی، شناسایی فرصتهای شغلی، توانمندسازی افراد و کمک به اشتغال است. خوشبختانه بیش از ۸۰ درصد دانشآموختگان این دانشگاه وارد بازار کار میشوند و در این زمینه وضعیت مناسبی وجود دارد. دانشگاه علمی کاربردی میتواند برای فارغالتحصیلان سایر دانشگاهها نیز خدمات آموزشی ارائه دهد و این خدمات میتواند در قالب دورههای تکمیلی و آموزشهای ضمن خدمت ارائه شود تا افراد برای ورود بهتر به بازار کار توانمند شوند.
وی با اشاره به توسعه آموزش عالی در کشور گفت: با رشد، توسعه و گسترش آموزش عالی در کشور مواجه هستیم، اما در برخی مناطق همچنان توسعه آموزش ضروری است. یکی از ظرفیتهای مهم خانه کارگر جمهوری اسلامی ایران این است که ظرفیتهای محلی را مورد توجه قرار دهد.
رئیس دانشگاه علمی کاربردی خراسان رضوی بیان کرد: استانهایی مانند خراسان رضوی و برخی شهرستانهای آن از ظرفیتهای بسیار بالایی برخوردار هستند و از نظر جمعیت و ظرفیتهای اقتصادی، اجتماعی و منطقهای، برخی از این شهرها قابلیتهایی در حد چند استان دارند. بنابراین توسعه آموزش باید متناسب با ظرفیتهای واقعی مناطق دنبال شود.
حسینزاده سلجوقی گفت: خانه کارگر جمهوری اسلامی ایران میتواند در زمینه آموزش کاربردی به عنوان یک واسط و تنظیمکننده تقاضا از بخشهای مختلف اقتصادی عمل کند؛ به این معنا که یک نظام سفارش آموزش شکل بگیرد و نیازهای مهارتی از سوی بخشهای اقتصادی شناسایی و اعلام شود و دانشگاه نیز برای پاسخگویی به این نیازها آمادگی داشته باشد.
رئیس دانشگاه علمی کاربردی خراسان رضوی یکی دیگر از حوزههای قابل توسعه را موضوع صلاحیت حرفهای و ارزیابی مهارتها عنوان کرد و گفت: خانه کارگر در این زمینه نیز میتواند فعالیت بیشتری داشته باشد و ظرفیت لازم برای انجام این اقدامات و کمک به توسعه نظام ارزیابی مهارتها را در اختیار دارد.
نیروگاه خورشیدی سالانه از انتشار ۲۰۰ تن دیاکسیدکربن جلوگیری میکند
سپس آزاده تقوی -مدیر پروژه نیروگاه خورشیدی- اظهار کرد: یکی از شاخصهای مهم در حوزه انرژی، ضریب انتشار است و در ایران به ازای تولید هر کیلووات ساعت برق، حدود ۴۶۲ گرم دیاکسیدکربن تولید میشود. بر همین اساس، سازه خورشیدی احداثشده میتواند در طول یک سال از انتشار حدود ۲۰۰ تن دیاکسیدکربن جلوگیری کند.
وی افزود: این میزان اثرگذاری زیستمحیطی تقریباً معادل نقشی است که۳۶۰۰ اصله درخت شهری میتوانند برای محیط زیست اطراف داشته باشند، اما کارکرد این سازه تنها به کاهش انتشار آلایندهها محدود نمیشود. اگر فردی دلار خریداری کند، ممکن است ارزش آن در طول زمان افزایش پیدا کند، اما این سرمایه به خودی خود برای او درآمد ایجاد نمیکند؛ در حالی که این سازه علاوه بر حفظ ارزش سرمایه، میتواند در پایان هر ماه از طریق فروش برق به شرکت توزیع، برای مالک درآمد ایجاد کند.
مدیر پروژه نیروگاه خورشیدی با بیان اینکه میزان درآمد نیروگاه ثابت نیست، گفت: میزان تولید برق به عواملی مانند زاویه تابش، روز سال و ابری یا آفتابی بودن هوا بستگی دارد، اما نیروگاه در یک بازه نسبتاً مشخص میتواند برای مالک درآمد ایجاد کند. بنابراین این سازه چند کار را به صورت همزمان انجام میدهد؛ انرژی تولید میکند، برای مالک درآمد ایجاد میکند و به پاکسازی محیط زیست کمک میکند. به بیان دیگر، همین سازه از نظر اثرگذاری زیستمحیطی میتواند معادل عملکرد ۳۶۰۰ اصله درخت شهری باشد.
تقوی افزود: این پروژه به دلیل اینکه در قالب یک سازه پارکینگ و در یک فضای پرتردد شهری اجرا شده، در معرض دید دانشجویان و مراجعهکنندگان قرار دارد. هر روز چند صد دانشجو در این مجموعه تردد میکنند و افراد زیادی نیز به عنوان مهمان در این محل حضور پیدا میکنند؛ بنابراین این سازه میتواند علاوه بر کارکرد انرژی، به نوعی کلاس درس، ابزار آموزشی و الگویی برای آشنایی با انرژیهای تجدیدپذیر باشد.
وی درباره مشخصات فنی پروژه گفت: سطح اشغال این پروژه ۲۵۰۰ مترمربع است که از این میزان، ۱۲۵۰ مترمربع به فضای پارکینگ اختصاص پیدا کرده و در این فضا ۱۰۰ پارکینگ مفید ایجاد شده است. میزان تولید برق نیروگاه در روز، حدود ۲۵۵ برابر یک واحد مبنا است و با محاسبه انجامشده، این پروژه میتواند حدود ۱۲۰۰ کیلووات ساعت برق تولید کند که با در نظر گرفتن تولید سالانه و طول عمر نیروگاه، میزان قابل توجهی انرژی در طول دوره بهرهبرداری تولید خواهد شد.
تقوی درباره عمر مفید تجهیزات نیروگاه گفت: طول عمر مفید این تجهیزات حدود ۲۵ سال است، اما نیروگاه میتواند تا ۳۰ سال به ارائه خدمت ادامه دهد. در پنج سال نخست، سرمایهگذاری انجامشده بازگشت پیدا میکند و پس از آن، درآمد حاصل از تولید برق در قالب سود خالص قابل استفاده خواهد بود.
وی با اشاره به ظرفیت بالای ایران در زمینه انرژی خورشیدی اظهار کرد: ایران یکی از کشورهای دارای تابش مناسب خورشیدی در جهان است. میزان تابش خورشید در آلمان حدود نصف ایران است، اما این کشور با وجود تابش کمتر، در زمینه استفاده از انرژی خورشیدی فعالیت گستردهای دارد.
مدیر پروژه نیروگاه خورشیدی افزود: اگر آلمان بخواهد به اندازه این نیروگاه تولید برق داشته باشد، به دلیل میزان کمتر تابش خورشیدی، باید حدود دو برابر ایران پنل خورشیدی استفاده کند و زمین بیشتری نیز در اختیار داشته باشد؛ با این حال، این کشور در زمینه توسعه انرژی خورشیدی بسیار بیشتر از ایران اقدام کرده است که نشاندهنده توجه بیشتر به ضرورت استفاده از این انرژی است.
تقوی خاطرنشان کرد: در این پروژه از ۳۲۰ پنل خورشیدی استفاده شده است و اجرای آن از نظر اقتصادی، زیستمحیطی و میزان بهرهوری، اقدامی قابل توجه محسوب میشود. اجرای این پروژه حرکتی هم اقتصادی و هم محیطزیستی و در عین حال پربازده است.
انتهای پیام
