علیاکبر عرفانی در گفتوگو با ایسنا اظهار کرد: قریب به ۱۰ سال است که توفیق خدمت در این حوزه فرهنگی و بهویژه خدمت به آزادگان معزز را دارم. رزمندگان در خط مقدم پس از دورههای ۴۰ یا ۵۰ روزه نبرد به مرخصی میآمدند و حتی ممکن بود در اعزامهای بعدی همسنگرانشان تغییر کنند، اما اسرای سرافراز سالها شبانهروز زیر یک سقف و در محیطی بسته، همزیستی تنگاتنگی با یکدیگر داشتند؛ با هم غذا میخوردند، میخوابیدند و در رنجها و دردهای یکدیگر شریک بودند.
وی با اشاره به اینکه این پیوند عمیقتر از دوران خوابگاههای دانشجویی است و بر پایه رنج و گنج مشترک شکل گرفت، افزود: حجتالاسلام والمسلمین سید علیاکبر ابوترابیفرد ملقب به سید آزادگان، براساس همین سرمایه اجتماعی ایده تشکیل مجموعههایی را برای حفظ این ارتباط و همبستگی پس از آزادی مطرح کرد که این تفکر منجر به شکلگیری مؤسسه فرهنگی پیام آزادگان در کشور شد. در خراسانرضوی نیز این حرکت از سال ۱۳۹۱ آغاز شد و با ایجاد مکانی مستقل، به خانه و میعادگاه آزادگان تبدیل شد.
تبیین، تکریم و بازخوانی دستاوردها؛ سه مأموریت راهبردی مؤسسه پیام آزادگان
عرفانی مأموریتهای اصلی این مجموعه را در سه محور کلی برشمرد و تصریح کرد: مأموریت مؤسسه پیام آزادگان به شکل منسجم در سه بخش تبیین، تکریم و انتقال دستاوردهای دوره مقاومت خلاصه میشود.
وی با اشاره به حوزه جهاد تبیین و تاریخنگاری اسارت افزود: دوران دفاع مقدس هشت سال به طول انجامید، اما دوران اسارت برای بسیاری از رزمندگان تا ۱۰ سال ادامه داشت. آنچه در این سالها رخ داد برای بخش اعظمی از جامعه همچنان ناگفته و پوشیده است. وظیفه مؤسسه این است که جزئیات بازجوییها، شکنجهها، وضعیت تغذیه، درمان و لحظات تلخ و شیرین اسارت را با بهرهگیری از فرصت حضور آزادگان استخراج، گردآوری و سازماندهی کرده و در قالب کتاب، فیلمنامه، فیلم و مستند اشاعه دهد.
عرفانی با اشاره به حوزه تکریم و صیانت از پیوندهای برادرانه گفت: آزادگانی که سالها در سختیها کنار هم زیستهاند، وابستگی و همبستگی دلی و عمیقی دارند و ما اجازه ندادهایم این پیوند ناگسستنی دچار گسست شود؛ بلکه با گردهمآوردن آنها در مؤسسه، دیدارهای مستمر و تشکیل گروههای تبیینی و دفاعی، زمینه همافزایی و ترویج تجارب زیسته آنها را فراهم کردهایم.
این آزاده با پرداختن به حوزه دستاوردهای دوران مقاومت ادامه داد: این بخش از دو محور قبل نیز حیاتیتر است؛ چراکه دستاوردهای اسارت نسخهای کاربردی برای حال و آینده جامعه، مدیران، جوانان، مردان و زنان کشور است. همانطور که زنبور عسل از تلخترین بخشهای یک گل تغذیه میکند اما خروجی آن به غذایی شفابخش و گوارا تبدیل میشود، آزادگان نیز تلخیهای طاقتفرسای اسارت را هضم کردند و از دل آن گنجینهای از پایداری، رشد معنوی و درمان برای چالشهای اجتماعی خلق نمودند.
عرفانی با مرور پیشینه حضور خود در جهاد سازندگی خراسانرضوی در سال ۱۳۵۸ اظهار کرد: با آغاز رسمی جنگ تحمیلی در ۳۱ شهریور ۱۳۵۹، جهادگران خراسان بلافاصله به مناطق جنگی اعزام شدند. با توجه به خلأهای مهندسی در ارتش و سپاه در روزهای آغازین جنگ، ستاد پشتیبانی و مهندسی جنگ جهاد شکل گرفت که اعزام نیرو، جمعآوری کمکهای مردمی، ساخت جیرههای غذایی کمحجم و طراحی ماشینآلات باتلاقرو را مدیریت میکرد.
وی تصریح کرد: یکی از درخشانترین تدابیر راهبردی در بحران سوسنگرد و خطر سقوط اهواز، ابتکار شهید چمران در پمپاژ آب رودخانه کرخه بهسمت خطوط دشمن بود تا تانکهای بعثی در گلولای زمینگیر شوند. در پی موفقیت این طرح، نیروهای جهاد خراسان، فارس و کرمان واحد مهندسی آب را تأسیس کردند و از رهاسازی آب بهعنوان تاکتیکی پدافندی و بازدارنده بهره بردند.
مدیر مؤسسه پیام آزادگان با تشریح واقعیتهای تلخ اسارت بیان کرد: اسکان ۹۰ تا ۱۰۰ نفر در آسایشگاههایی که سهم هر فرد تنها به اندازه مساحت یک صفحه روزنامه بود، حبس ۱۴ ساعته شبانه، فقدان امکانات بهداشتی، شیوع بیماریهایی مانند گال و شپش و سهمیه غذایی محدود به چند قاشق در شبانهروز، بخشی از سختیهای زیست اردوگاهی بود.
تقابل اسرا با بیش از ۱۸۰ قلم تحریم اعمال شده
وی افزود: اسرا بیش از ۱۸۰ قلم تحریم را با خلاقیت بیاثر کردند؛ از ساخت قلم و جوهر با زغال و تولید شیرینی با خیساندن نانهای خشک در آبشکر گرفته تا ساخت حبّانه یا کوزههای دستساز برای خنک نگهداشتن و جیرهبندی عادلانه آب، علاوه بر این نهضتی آموزشی در بندها شکل گرفت که طی آن افراد دارای مدارک دانشگاهی و دیپلم، دروس مختلف را تدریس میکردند، کتابهای درسی صلیب سرخ با خطاطی دستی عیناً تکثیر میشد و حتی با گچ و ضایعات، ماکتهایی مثل کره زمین برای آموزش دروس ساخته میشد.
عرفانی با بیان اینکه موضوعات مرتبط با اسارت در قالب ۵۴ سرفصل موضوعی در بانک اطلاعاتی مؤسسه تدوین شده است، اظهار کرد: نزدیک به ۵۴ تا ۵۸ درصد از آزادگان در زمره مفقودالاثرها بودند که نامشان نزد صلیب سرخ ثبت نشده بود. پیگیری و ثبت پروندههای خاص مانند ۵۸ آزادهای که کل دوران اسارت را در سلولهای انفرادی گذراندند، شهدای غریب اسارت، اسرایی که تا سالها پس از سال ۱۳۶۹ در بند ماندند و همچنین اسرای زن و اساتید دانشگاه در دستور کار این مؤسسه است.
وی حماسه و صبوری همسران آزادگان را فصلی درخشان از این تاریخ دانست و گفت: حدود یکسوم آزادگان متأهل بودند. همسرانی که سالها در بیخبری مطلق چراغ خانه را روشن نگه داشتند؛ مانند همسری در شیروان که پس از فوت دختر ۱۰ ماههاش در ابتدای اسارت بهمدت ۱۰ سال برای حفظ روحیه همسرش عکسهای دختر همسایه را ارسال میکرد و پس از آزادی حقیقت را گفت، یا دختری در شاندیز که سالها پای وعده دوران خواستگاری منتظر بازگشت رزمنده ماند.
مدیر مؤسسه فرهنگی پیام آزادگان خراسانرضوی با اشاره به میزبانی این مرکز از اردوهای دانشآموزی و دانشجویی تصریح کرد: با همکاری مدیریت شهری و شهرداری مشهد، طرح توسعه موزه تخصصی اسارت با هدف بازسازی عینی اردوگاهها و سلولهای انفرادی در دست پیگیری است تا مخاطبان بتوانند مفهوم حقیقی تابآوری را لمس کنند. این گنجینهها و اسناد، بستری ارزشمند برای اصحاب رسانه و هنرمندان است تا نیمه پنهان و حماسی جنگ را در تراز ملی و بینالمللی تبیین و بازگو کنند.
انتهای پیام
