سیدمهدی طبیبزاده پنجم مهر در نشست بزرگداشت روز جهانی گردشگری با بیان اینکه یکی از مسائل جدی در این صنعت، درک ناکافی از اقتصاد گردشگری است؛ افزود: علیرغم اتفاقنظر همگان بر وجود ظرفیتهای بالای گردشگری در کرمان برای تبدیل شدن به مقصد ملی و بینالمللی، اما هنوز این حوزه به اندازه ظرفیتهایش شناخته نشده و با چالشهای ساختاری متعددی روبهروست.
ضرورت تغییر نگرش مسئولان و جامعه
وی با تأکید بر لزوم تحول در نگرشها برای توسعه گردشگری، اظهار کرد: باید نگاه امنیتی و کنترلمحوری که در برخی تصمیمگیران استان کرمان وجود دارد، به نگاه فرهنگی و خدمتمحور تغییر یابد؛ همچنین در سطح اجتماعی نیز باید نگاه خودکمبینی نسبت به توانمندیهای بومی، جای خود را به خودآگاهی فرهنگی و مشارکت فعال مردم بدهد.
رئیس اتاق کرمان با بیان اینکه چرخ گردشگری استان به سختی و کندی میچرخد، افزود: رزرو هتلها و سپس کنسلیهای مکرر، بیثباتی در برنامهریزی، مشکلات تأمین سوخت و وضعیت نامناسب دسترسی ریلی و جادهای از جمله گلوگاههایی است که مسیر توسعه را مسدود کرده است.
طبیبزاده به عنوان نمونه به وضعیت راهآهن «سیریز ـ بافق» اشاره کرد و گفت: این مسیر ریلی از سال ۱۳۹۲ با وجود تخصیص اعتبار، همچنان وضعیت نامناسبی دارد و علاوه بر ناتوانی در خدماترسانی، سبب نارضایتی گسترده مسافران شده است.
وی بیان کرد: تصمیمگیریهای لحظهای درباره رویدادها، حملونقل و زیرساختها مستقیماً بر درآمد هزاران فعال حوزه گردشگری اثرگذار است؛ با این وجود، این حرکت اگرچه کند است اما متوقف نشده و باید جریانسازیهای کوچک را به یک جریان بزرگ اقتصادی تبدیل کرد.
رئیس اتاق بازرگانی استان کرمان نقش بنگاههای بزرگ اقتصادی را در تغییر زنجیره ارزش گردشگری استان کلیدی دانست و افزود: انتظار میرود بنگاههای بزرگی نظیر شرکت ماهان که اقدامات مؤثری در منطقه شهداد داشتهاند، با ورود به عرصه گردشگری کل استان، به تکمیل زنجیره خدمات گردشگری کرمان کمک کنند.
طبیبزاده بر لزوم همراهی فعالان صنعتی، تجار و اصناف با بدنه گردشگری تأکید کرد و یادآور شد: کرمان برای تبدیل شدن به یک استان گردشگرپذیر، باید از اتکاء تکمحصولی فاصله گرفته و با رفع موانع، تسهیلگری و ایجاد زیرساختهای لازم، مسیر خود را برای جهش چندسطحی هموار کند.
رئیس اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی کرمان با اشاره به لزوم تغییر رویکردها در صنعت گردشگری، تأکید کرد: مشکل اساسی و ریشهای در حوزه گردشگری استان، غلبه نگاههای امنیتی و کنترلمحور است؛ در حالی که برای دستیابی به توسعه پایدار، این نگاه باید به رویکردی فرهنگی و خدمتمحور تغییر یابد.
وی با بیان اینکه تغییر پارادایم در گردشگری نیازمند صبر و همراهی جمعی است، اظهار کرد: اجرای پروژه پیادهراهسازی میدان ارگ نمونه بارزی از مقاومتهای اولیه در برابر تغییرات بود. در ابتدا منافع کسبه در گرو تردد خودروها تا مقابل مغازهها تعریف شده بود و مخالفتهای بسیاری برای توقف پروژه صورت گرفت؛ اما پس از اجرای موفق آن و تغییر الگوی رفتاری، مغازهداران نیز با درک شرایط جدید، تغییر پارادایم داده و با فعالیتهای خود در خدمت توسعه گردشگری قرار گرفتند.
طبیبزاده افزود: این تجربه موفق نشان داد که اگر در مسیر تحول زیرساختی و فرهنگی، صبوری و استدلال منطقی وجود داشته باشد، جامعه محلی و کسبوکارها نیز با جریان گردشگری همسو خواهند شد.
رئیس اتاق کرمان با تأکید بر اینکه گردشگری نیازمند یک وفاق ملی و استانی است، اظهار کرد: موفقیت در این صنعت تنها با تغییر نگرش دولت و مسئولان محقق نمیشود، بلکه مردم و بخش خصوصی نیز باید به عنوان ارکان اصلی، در کنار یکدیگر قرار گیرند. همافزایی و انسجام بیننهادی در این حوزه حیاتی است تا کرمان بتواند به جایگاهی درخورِ توانمندیها و جاذبههای تاریخی و گردشگری خود دست یابد.
طبیبزاده در پایان هشدار داد: چنانچه این تغییر نگرش و هماهنگی ساختاری رخ ندهد، استان همچنان در سطح فعلی باقی خواهد ماند؛ یعنی گردشگریِ کمرونق با سطح رضایتمندی پایین و درآمدهای اندک. برای جهش در این صنعت و بهرهمندی از منافع اقتصادی آن، گریزی جز انجام حرکتی نو و اتخاذ تصمیمات شجاعانه در سیاستگذاری گردشگری نداریم.
به گزارش ایسنا، مشاور گردشگری اتاق بازرگانی کرمان هم در این نشست با تأکید بر ضرورت تغییر پارادایم سیاستهای حوزه گردشگری، گفت: برای برونرفت از چالشهای فعلی، باید به جای تمرکز بر معرفی صرفِ جاذبهها، به سمت تبدیل جاذبهها به محصولات قابل عرضه و توسعه شرکتهای مدیریت مقصد حرکت کنیم.
مریم فداییقطبی با اشاره به آمار نگرانکننده انجماد سرمایه در این حوزه اظهار کرد: در حال حاضر از مجموع آژانسهای گردشگری استان، تنها بخش کوچکی به شکل فعال در حوزه تورکارد فعالیت میکنند؛ همچنین از حدود ۴۰۰ واحد بومگردی فعال استان، تعداد محدودی ظرفیتپذیر بوده و ضریب اشغال هتلها نیز بهطور متوسط حدود ۳۰ درصد است. این یعنی کمتر از ۱۰ درصد از سرمایههای انباشتهشده در داراییهای گردشگری استان به بهرهبرداری میرسد که گویای یک شکست تجاری در تبدیل سرمایهگذاری است.
این عضو هیئت علمی دانشگاه، تغییر رویه آژانسهای سنتی به شرکتهای مدیریت مقصد را گامی اساسی خواند و افزود: پتانسیلهای استان تاکنون به محصول گردشگری تبدیل و بستهبندی نشدهاند. رسالت اصلی شرکتهای مدیریت مقصد، تمرکز بر یکپارچهسازی شبکه زیرساخت، بستهبندی تجاری محصول و مدیریت ماندگاری گردشگر است.
فدایی با بیان اینکه با توجه به شرایط کشور باید بر گردشگری مقرونبهصرفه و داخلی متمرکز شویم، اظهار کرد: با توجه به اینکه کرمان معمولاً در زمره مقاصدی است که گردشگران عموماً یکبار از آن بازدید میکنند، به جای حداکثرسازی تعداد ورودی مسافر، باید تمرکز خود را روی حداکثرسازی ماندگاری گردشگر بگذاریم.
وی پیشنهاد کرد: چشمانداز استان باید دستیابی به میانگین هشت شب اقامت برای مسافران ورودی با تکیه بر ظرفیتهای توزیعشده در سراسر استان (از جمله بم، سیرجان، رفسنجان، ماهان و شهداد) باشد.
شکستن انحصار خودخواسته و همافزایی بنگاههای بزرگ اقتصادی
مشاور گردشگری اتاق بازرگانی کرمان با اشاره به ژنتیک اقتصادی استان که مبتنی بر شکلگیری بنگاههای بزرگ است، اظهار کرد: برخلاف سایر استانها، ساختار اقتصادی و گردشگری کرمان بر پایه هلدینگها و بنگاههای بزرگ بنا شده است؛ اما مشکل اینجاست که شهرهای مختلف استان (بم، شهداد، سیرجان و…) دچار یک انحصار خودخواسته شده و هر یک جزیرهای عمل میکنند.
وی تأکید کرد: در حال حاضر هیچ شهرستانی به تنهایی توانایی نگهداری گردشگر بیش از سه شب را ندارد؛ بنابراین راهکار اصلی، اتصال و همافزایی این بنگاههای بزرگ اقتصادی و همجهت کردن توان آنهاست تا با گردش و سرریز مسافر میان شهرهای استان، ماندگاری و وفاداری گردشگر افزایش یابد.
فدایی در پایان با تأکید بر اینکه برای خروج از انجماد سرمایه باید بازار را برای ماندگاری بیشتر گردشگر آماده کرد، یادآور شد: این مهم تنها با محوریت بخش خصوصی محقق میشود و دولت باید نقش تسهیلگر و هموارکننده مسیر را ایفا کند؛ چرا که بار تبلیغات و محصولسازی را نمیتوان صرفاً بر دوش دولت گذاشت و تنها با این رویکرد است که میتوانیم در شرایط کنونی امید به برونرفت از چالشهای گردشگری کرمان داشته باشیم.
انتهای پیام
