در پی اهمیت مدیریت این عارضه در کودکان، دو عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی بابل به تبیین ابعاد علمی و پیشگیرانه این موضوع پرداختند.
علائم «زنگ خطر» در کودکان خردسال
دکتر علی ذبیحی، عضو هیئت علمی گروه پرستاری دانشگاه علوم پزشکی بابل، با اشاره به اینکه کودکان به ویژه خردسالان توانایی بیان تشنگی خود را ندارند، اظهار کرد: والدین باید نسبت به نشانههای رفتاری و جسمی «زودهنگام» کمآبی بسیار حساس باشند.
وی ادامه داد: کاهش اشکریزش و کاهش حجم ادرار از مهمترین و بارزترین زنگخطرها در کودکان مبتلا به کمآبی هستند که باید بهعنوان یک هشدار جدی تلقی شوند.
تاثیر اقلیم بر الگوی کمآبی کودکان
دکتر ذبیحی در پاسخ به این پرسش که آیا رطوبت بالای مناطق شمالی کشور الگوی بروز کمآبی را تغییر میدهد یا خیر، تصریح کرد: از نظر علمی، اقلیم و نوع آبوهوا ارتباط معناداری با تغییر الگوی کمآبی در کودکان ندارد و خانوادهها نباید در این زمینه دچار سردرگمی شوند.
این عضو هیئت علمی علوم پزشکی بابل، درباره سرعت تبدیل شدن کمآبی به فاز بحرانی گفت: تبدیل وضعیت کودک به فاز خطرناک (شوک یا اختلالات الکترولیتی) وابسته به عوامل متعددی از جمله سن، وزن و وضعیت قلبی و کلیوی کودک است که در هر فرد متفاوت ظاهر میشود.
وی در خصوص عوارض بلندمدت کمآبیهای مکرر در سنین زیر ۳ سال نیز افزود: عوارض درازمدت کمآبی در کودکان این رده سنی هنوز به طور کامل بررسی نشده و پیشبینی دقیق آن امکانپذیر نیست.
جایگاه درمانهای خانگی و نقش آگاهی در پیشگیری از بستری
در ادامه، دکتر محسن محمدی، عضو هیئت علمی و متخصص کودکان، به نقش پروتکلهای درمانی استاندارد اشاره کرد و گفت: متأسفانه بسیاری از خانوادهها هنگام مواجهه با اسهال یا استفراغ کودکان، به جای استفاده از محلولهای استاندارد «او.آر.اس» (ORS)، به درمانهای خانگی یا سنتی روی میآورند.
محمدی با تأکید بر اینکه تأثیر محلولهای استاندارد در پروتکلهای درمانی اثباتشده است، افزود: رواج درمانهای سنتی و خودسرانه، ریشه در مسائل فرهنگی و کمبود آگاهی آموزشی دارد که باید با مداخلات جدی اصلاح شود.
زمان طلایی مراجعه به مراکز درمانی
این متخصص کودکان درباره زمان مراجعه به مراکز درمانی اظهار کرد: برخلاف برخی بیماریها، «زمان طلایی» خاصی برای شروع درمان کمآبی در کودکان تعریف نشده است؛ اما اصل مهم این است که به محض بدحال شدن کودک، باید حداکثر در عرض نیم ساعت او به مراکز درمانی ارجاع داده شود.
محمدی در خصوص آمارهای مراجعات بیمارستانی در بابل گفت: اگرچه ارزیابی دقیق مراجعات دشوار است، اما مطالعات نشان میدهد که ۶۱ درصد کودکان ۴۸ ساعت بعد از شروع علائم اسهال به بخش اورژانس مراجعه میکنند و ۱۷ درصد نیز پیش از آن از درمانهای خانگی استفاده کردهاند؛ همچنین حدود ۶۰ درصد والدین از نحوه درمان با ORS آگاهی کافی ندارند.
وی با تأکید بر لزوم «پیشگیری سطح اول» توصیه کرد: با توجه به اینکه سابقه مسافرت، بیماریهای زمینهای و عدم رعایت بهداشت فردی (مانند شستوشوی دستها قبل از تهیه غذا) از مهمترین عوامل مرتبط با کمآبی هستند، باید مداخلات آموزشی هدفمند در دستور کار شبکههای بهداشت قرار گیرد تا ضمن ارتقای آگاهی خانوادهها، از حجم مراجعات غیرضروری به بیمارستانهای کودکان از جمله مرکز امیرکلا کاسته شود.
انتهای پیام
