پنجشنبه ۹ مهر ۱۴۰۵ | ۱۹:۱۴
منبع: نمایندگی آذربایجان شرقی
«هملت در گوش‌هایمان زمزمه می‌کند»؛ تجربه‌ای پست‌مدرن از یک متن کلاسیک در تبریز

«هملت در گوش‌هایمان زمزمه می‌کند»؛ تجربه‌ای پست‌مدرن از یک متن کلاسیک در تبریز

آذربایجان شرقی (ایسنا) - نمایش «هملت در گوش‌هایمان زمزمه می‌کند» به کارگردانی حسین اصل‌عبداللهی و تهیه‌کنندگی رامین ریاضی و هادی خوشبین، از ۱۰ مهرماه در خانه تاریخی شربت‌اوغلی تبریز روی صحنه می‌رود؛ اجرایی اپیزودیک و تجربه‌گرا که با گزینش بخش‌هایی از متن هملت با ترجمه مسعود فرزاد، تلاش دارد امکان اجرای یک اثر کلاسیک را با شیوه‌ای پست‌مدرن و در فضایی خارج از سالن متعارف تئاتر تجربه کند.

این نمایش با زبان فارسی و در ژانر تراژدی، ۶۰ دقیقه زمان دارد و بدون محدودیت سنی اجرا خواهد شد. شقایق نصیری، ویدا میرزایی، فرشته قلعه‌بان، پویا دخت عبدالله، فاطمه فریدی، زهرا جلیلوند، مهدی افتخاری، فاطمه زمانی، امین مهری، ناصر منصوری، بیرک علمداری، طاها فرزانه، محمدرضا بلوکی و علی قدیمی بازیگران این اثر هستند.

تلاش برای اجرای متنی کلاسیک با شیوه‌ای پست‌مدرن

کارگردان نمایش روز پنجشنبه ۹ مهر در نشست خبری ابن اثر، درباره انتخاب آن گفت: متن نمایش با ترجمه مسعود فرزاد انتخاب شده است، اما قرار نیست کل متن هملت اجرا شود؛ در فرآیند دراماتورژی، صحنه‌هایی از متن گزینش شده و ساختار اجرا به صورت اپیزودیک شکل گرفته است، با این حال در خود متن دست برده نشده است.

حسین اصل‌عبداللهی افزود: این نمایش حاصل کار با هنرجویان در طول برگزاری کلاس‌های آموزشی است و تلاش کردیم تا هنرجویان بتوانند آموخته‌های خود را در یک فرآیند اجرایی پر چالش محک بزنند.

وی ادامه داد: اپیزودهای نمایش بین دو تا ۱۲ دقیقه هستند و در مجموع ۱۰ اپیزود در نظر گرفته شده است. زمان کلی اجرا بین ۶۰ تا ۷۰ دقیقه خواهد بود. اپیزود آغازین و پایانی میان تمام مخاطبان مشترک است، اما سایر اپیزودها به صورت چرخشی اجرا می‌شوند و چینش مشخص و ثابتی برای آن‌ها وجود ندارد.

وی درباره دلیل انتخاب هملت برای این تجربه اجرایی اظهار کرد: هنرجویان برای اینکه بتوانند آموزه‌های خود را محک بزنند، به متنی با دیالوگ‌های قدرتمند نیاز داشتند. نمایشنامه‌های کلاسیک از نظر ساختاری دشوار هستند و به بازیگری نیاز دارند که بتواند از عهده ابعاد مختلف نقش برآید؛ بنابراین هملت را به عنوان متنی برای محک زدن توانایی هنرجویان انتخاب کردیم.

کارگردان اثر با اشاره به رویکرد خود در تئاتر بیان کرد: من به دنبال تئاتر تجربی هستم و درگیر این نیستم که صرفاً متنی را انتخاب و با روال همیشگی اجرا کنم. شیوه اجرایی برای من اهمیت زیادی دارد و همیشه تلاش می‌کنم به سمت تجربه‌های جدید بروم؛ به همین دلیل در حوزه تئاتر مدرن و پست‌مدرن فعالیت می‌کنم. تا امروز اجرای متون کلاسیک به شیوه پست‌مدرن را، چه در تبریز و چه در کشور، به این شکل ندیده‌ام و یکی از دغدغه‌های ما همین تجربه است.

وی با اشاره به ویژگی‌های تئاتر پست‌مدرن گفت: تئاتر پست‌مدرن اهمیت زیادی برای مخاطب قائل است، اما چارچوب مشخص و واحدی ندارد و شیوه‌های مختلفی برای اجرای آن وجود دارد. آنچه اهمیت دارد، خود اجرا و ارتباطی است که از طریق شیوه اجرایی با مخاطب شکل می‌گیرد.

وی ادامه داد: چالش و پژوهش ما این است که آیا می‌توان یک متن و تئاتر کلاسیک را که بر مبنای ساختارهای مطرح‌شده از سوی ارسطو شکل گرفته است، با شیوه‌ای امروزی و پست‌مدرن اجرا کرد و مخاطب امروز نیز بتواند با آن ارتباط برقرار کند؟ این پرسش، چالش اصلی ما در این اجراست و در واقع خودمان را با آن محک می‌زنیم.

کارگردان نمایش خاطرنشان کرد: متن انتخاب‌شده دغدغه‌مند است و مخاطب را با مسائل انسانی درگیر می‌کند؛ مسائلی انسانی و بنیادی مانند حقیقت و تردید که همچنان قابلیت طرح و بازخوانی برای مخاطب امروز را دارند.

خانه تاریخی شربت‌اوغلی؛ بخشی از تجربه اجرایی نمایش

وی درباره انتخاب خانه تاریخی شربت‌اوغلی به عنوان محل اجرای نمایش نیز گفت: قرار نیست این نمایش را در یک سالن متعارف اجرا کنیم که در آن سن و جایگاه مشخصی برای مخاطب وجود داشته باشد. شخصیت‌های ما نیز شخصیت‌های کلاسیک به معنای متعارف آن نیستند.

وی افزود: در شیوه‌های پست‌مدرن، تئاتر می‌تواند در هر مکان و فضایی اتفاق بیفتد؛ رویکردی که به تحولات تئاتر پس از قرن بیستم بازمی‌گردد. بنابراین انتخاب یک خانه تاریخی نیز بخشی از شیوه اجرایی و تجربه‌ای است که در این نمایش دنبال می‌کنیم.

عبداللهی با تأکید بر اهمیت اندیشه در تئاتر تصریح کرد: اگر تئاتر نتواند اندیشه و فکری به مخاطب منتقل کند، حتی اگر صرفاً سرگرم‌کننده باشد، به هدف اصلی خود نرسیده است. برای ما مهم است که مخاطب پس از دیدن نمایش، حتی اگر همه چیز را به طور کامل درک نکرده باشد، پرسشگر شود و به دنبال بررسی و مطالعه بیشتر برود.

وی ادامه داد: متأسفانه گاهی برخی اجراها دغدغه‌مند نیستند و همین موضوع باعث می‌شود مخاطب از تئاتر فاصله بگیرد. بعضی‌ها معتقدند مخاطب به چنین شیوه‌هایی عادت ندارد، اما باید از جایی شروع کرد. مخاطب باید با این شیوه‌ها مواجه و درگیر شود، آن‌ها را ببیند و با آن‌ها آشنا شود.

وی افزود: گاهی مخاطب را دست‌کم می‌گیریم و تصور می‌کنیم اگر از شیوه‌های متفاوت استفاده کنیم، مخاطب آن را درک نمی‌کند، در حالی که چنین نیست و تجربه‌های خوبی نیز در گذشته داشته‌ایم.

کارگردان اثر با اشاره به فضای تئاتری تبریز گفت: خوشحالم که این اتفاق برای مخاطب تبریزی در حال رخ دادن است و مخاطب می‌تواند با یک شیوه اجرایی متفاوت مواجه شود. سبد تئاتری تبریز امروز بسیار پربار است و از نمایش‌های کلاسیک و فولکلور تا گونه‌های دیگر را دربرمی‌گیرد که این موضوع مایه مباهات است.

وی درباره گروه بازیگران این نمایش نیز اظهار کرد: دامنه سنی بازیگران بسیار گسترده است. در این نمایش ۱۴ بازیگر حضور دارند که در میان آن‌ها هم بازیگران کار اولی و هم بازیگران باتجربه حضور دارند.

تلاش برای استفاده از فضاهای نامتعارف برای اجرای تئاتر

تهیه‌کننده نمایش نیز در این نشست با اشاره به فرآیند آموزشی این پروژه گفت: تلاش کردیم افراد را به صورت اصولی و آکادمیک و بر مبنای روش درست راهنمایی و آموزش دهیم و سپس آن‌ها را روی صحنه ببریم.

رامین ریاضی تصریح کرد: مهم‌ترین دغدغه‌ای که در این مسیر وجود داشت، استفاده از محیط‌های نامتعارف در ذهن و نگاه ما برای اجرای تئاتر بود. این موضوع یک حرف فردی نیست، بلکه یک نظریه و نگاه در حوزه اجرای تئاتر است.

وی با اشاره به کمبود سالن و زیرساخت‌های اجرای تئاتر در تبریز اظهار کرد: در شهری که سالن و محل اجرای تئاتر کم است و سخت‌افزار تئاتری ما محدودیت دارد، برای عبور از این بحران دو راه وجود دارد؛ یا بنشینیم و منتظر بمانیم یا با خلاقیت و شیوه‌های جدید، مسیر تازه‌ای برای اجرا ایجاد کنیم.

وی ادامه داد: این شیوه‌ها می‌توانند مردم هر منطقه را با تئاتر آشتی دهند. هرچه بُعد فرهنگی یک جامعه بیشتر شود، زمینه برای پیشرفت آن جامعه نیز فراهم‌تر خواهد شد؛ زیرا تئاتر صرفاً ارائه یک داستان برای مخاطب نیست، بلکه انتقال اندیشه و تأثیرگذاری است.

به گزارش ایسنا، ریاضی با اشاره به ظرفیت‌های موجود در حوزه تئاتر گفت: ما در تمام حوزه‌ها تئاتر داریم، اما باید این جریان را گسترده‌تر کنیم، ابعاد آن را افزایش دهیم و مخاطبان بیشتری را با تئاتر همراه کنیم. مهم این است که ۱۰ سال بعد ببینیم چه اتفاق بزرگی در این شهر افتاده و بتوانیم بگوییم حداقل یک درصد در شکل‌گیری آن اتفاق سهم داشته‌ایم.

انتهای پیام

آخرین اخبار استان‌ها