محمدمهدی حسین‌پور امروز (شنبه ۱۱ مهر) در نشست خبری ویژه هفته ملی کودک که در اداره‌کل کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان خراسان رضوی برگزار شد، با اشاره به شعار امسال «لبخند کودکان، امید نوجوانان، الفبای وطن» اظهار کرد: امسال تلاش کردیم بازه زمانی روز ملی کودک تا روز ملی نوجوان را به‌عنوان یک بازه واحد در نظر بگیریم تا علاوه بر توجه به مناسبت‌های مربوط به حوزه کودک، موضوع نوجوان و اهمیت این دوره نیز مورد توجه قرار گیرد؛ چراکه اهمیت نوجوان کمتر از کودک نیست و باید به‌صورت متوازن به هر دو گروه پرداخته شود.
وی افزود: در حوزه فرهنگی، هنری، ادبی و محتوایی چند کار ویژه در استان پیش‌بینی شده است که ازجمله آن می‌توان به رونمایی از کتاب «لالایی» اشاره کرد. در این اثر بیش از ۱۶ لالایی با مشارکت استادان و هنرمندان تهیه شده و فرایند تصویرگری و طراحی آن به پایان رسیده است و چاپ آن با همکاری انتشارات امیرکبیر در حال انجام است. همچنین کتاب «آن ۲۳ هزار نفر» نیز از دیگر آثاری است که در این بازه رونمایی خواهد شد؛ محتوای این کتاب برگرفته از داستان‌ها و تصویرگری‌های اعضای نوجوان باشگاه «فرانگار» کانون پرورش فکری استان است و با همکاری بنیاد خانواده کشور تهیه شده است. کتاب «لالایی» نیز با مشارکت کنگره شهدای استان پیش‌بینی شده است.
سرپرست اداره‌کل کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان خراسان رضوی با اشاره به راه‌اندازی اپلیکیشن «فراکانون» گفت: این اپلیکیشن با هدف ارائه خدمات کاربردی به کودکان، نوجوانان و والدین طراحی شده و مدارس نیز می‌توانند از طریق آن خدمات عام‌المنفعه کانون را رزرو کنند. اعزام خودروهای مراکز سیار، قصه‌گو، مربیان تخصصی، اجرای طرح کانون مدرسه، اعزام تماشاخانه سیار و دیگر خدمات ازجمله ظرفیت‌هایی است که از طریق این اپلیکیشن قابل ارائه خواهد بود و تلاش می‌شود دسترسی مخاطبان به خدمات کانون از این مسیر تسهیل شود.
اجرای کارویژه‌های حوزه فرهنگی و هنری و عمرانی کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان خراسان رضوی
حسین‌پور با اشاره به برنامه‌های روز ملی کودک در مراکز کانون اظهار کرد: در تمامی مراکز کانون استان، جشن روز ملی کودک برگزار خواهد شد و سه نمایش «شهر قصه»، «کلاغ‌ها» و «مترسک ترسو» نیز برای کودکان و نوجوانان پیش‌بینی شده است که در مشهد اجرا خواهند شد. یکی از رسالت‌های اصلی کانون نیز گسترش عدالت فرهنگی است و در همین راستا برنامه «پیک امید» و ظرفیت تماشاخانه سیار اهمیت ویژه‌ای دارد. تماشاخانه سیار خراسان رضوی در مناسبت‌ها و برنامه‌های مختلف شهری برای کودکان و نوجوانان برنامه اجرا می‌کند و در این بازه نیز از ۱۶ مهرماه به ۱۳ شهرستان اعزام خواهد شد. مشهد، چناران، قوچان، سبزوار، خواف، زاوه، تربت‌حیدریه، کاشمر، گناباد و نیشابور ازجمله شهرستان‌هایی هستند که این تماشاخانه در آن‌ها حضور خواهد داشت و برنامه‌های فرهنگی و هنری را به‌صورت رایگان و عام‌المنفعه برای کودکان و نوجوانان اجرا خواهد کرد.
وی با اشاره به اقدامات عمرانی کانون اظهار کرد: یکی از مهم‌ترین برنامه‌های عمرانی، بازگشایی مرکز شماره یک کانون در نیشابور است که در دی‌ماه سال گذشته در جریان حوادث آن مقطع دچار آتش‌سوزی و تخریب شد. با تلاش همکاران، بازسازی این مرکز انجام شده و در این بازه زمانی مجدداً به چرخه خدمت‌رسانی به کودکان و نوجوانان نیشابور بازخواهد گشت و ظرفیت‌های فرهنگی و هنری آن ازجمله برنامه‌های شعر، نقاشی و داستان‌نویسی نیز می‌تواند با گستره بیشتری ادامه پیدا کند.
حسین‌پور افزود: مرکز سیار شهرستان تربت‌جام نیز افتتاح خواهد شد که با توجه به مأموریت مراکز سیار در ارائه خدمات فرهنگی به کودکان و نوجوانان مناطق حاشیه‌ای، روستاها و مناطقی که دسترسی کمتری به مراکز ثابت دارند، پیش‌بینی می‌شود دست‌کم پنج هزار کودک و نوجوان این شهرستان را پوشش دهد. در شهر جدید بینالود نیز توسعه مرکز کانون و کلنگ‌زنی یک مرکز یا مجتمع فرهنگی پیش‌بینی شده است و این اقدامات در راستای افزایش دسترسی کودکان و نوجوانان به خدمات فرهنگی انجام می‌شود.
رشد فعالیت‌های کانون در حوزه محتوا و حمایت از استعدادها
سرپرست اداره‌کل کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان خراسان رضوی با اشاره به روند فعالیت‌های کانون در سال‌های اخیر تصریح کرد: اگر عملکرد کانون نسبت به چهار سال گذشته بررسی شود، رشد فعالیت‌ها قابل مشاهده است و این روند با همت مدیرعامل و تلاش همکاران مجموعه استانی در حال افزایش است. طی دو سال گذشته علاوه بر افزایش اعضا، در فعالیت‌های محتوایی و عمرانی نیز اتفاقات ویژه‌ای رقم خورده و در حوزه‌های هنرهای تصویری، تئاتر و ادبیات نیز تولیدات مختلفی توسط کودکان و نوجوانان شکل گرفته است.
حسین‌پور ادامه داد: در حوزه نخبگانی نیز فرایند شناسایی و حمایت از کودکان و نوجوانان نخبه ادبی، هنری و فرهنگی در استان آغاز شده و تلاش می‌شود این روند با قوت بیشتری ادامه پیدا کند. این فعالیت‌ها بخشی از ظرفیت کانون برای شناسایی و پرورش استعدادهای کودکان و نوجوانان است و در کنار فعالیت‌های عمومی مراکز، زمینه حضور اعضای مستعد در عرصه‌های فرهنگی و هنری را فراهم می‌کند.
وی با اشاره به هزینه کلاس‌های تخصصی کانون گفت: عمده فعالیت‌ها و کلاس‌هایی که در کانون برگزار می‌شود، با شهریه‌ای بسیار پایین‌تر از کلاس‌های مشابه در مجموعه‌های دیگر ارائه می‌شود. در مواردی که کانون مربی تخصصی مورد نیاز را در اختیار ندارد نیز از مربیان و استادان مختلف دعوت می‌شود تا خدمات آموزشی با هزینه مناسب در اختیار کودکان و نوجوانان قرار گیرد و علاقه‌مندان می‌توانند فهرست کلاس‌ها و خدمات آموزشی را از طریق سایت کانون مشاهده کنند.
سرپرست اداره‌کل کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان خراسان رضوی با اشاره به فعالیت‌های کانون در جریان جنگ اخیر اظهار کرد: از همان روزهای ابتدایی، فعالیت‌های کانون آغاز شد و در فضای مجازی نیز محتوای متناسب با گروه‌های سنی کودک و خردسال تولید و منتشر شد که ازجمله آن می‌توان به تولید لالایی‌هایی با هدف کاهش بخشی از تنش‌های ناشی از جنگ برای کودکان اشاره کرد. تلاش شد در این دوره نیز محتوای فرهنگی متناسب با شرایط روز در اختیار خانواده‌ها قرار گیرد و ارتباط کانون با مخاطبان حفظ شود. باشگاه نوجوانان کانون نیز در حوزه رسانه تولیدات متعددی داشت که برخی از این آثار در شبکه امید و دیگر شبکه‌های صداوسیما پخش شد و این آثار به‌طور کامل توسط نوجوانان تولید شده بود. فعالیت کانون در این دوره نیز تقریباً متوقف نشد و این مجموعه با توجه به ماهیت فرهنگی و خدمت‌رسانی خود تلاش کرد فعالیت‌هایش را ادامه دهد.
گسترش خدمات برای کودکان دارای نیازهای ویژه و کودکان مهاجر
حسین‌پور با اشاره به توسعه خدمات برای کودکان دارای نیازهای ویژه اظهار کرد: سال گذشته نخستین مرکز سیار فراگیر کشور برای ارائه خدمات به کودکان دارای نیازهای ویژه افتتاح شد و این مرکز اکنون در منطقه گلستان به کودکان خدمت‌رسانی می‌کند. همچنین مرکز شماره سه کانون در مشهد نیز برای ارائه خدمات به کودکان دارای نیازهای ویژه تجهیز شده است تا امکان استفاده این گروه از ظرفیت‌های فرهنگی و هنری کانون افزایش پیدا کند. در کنار این اقدامات، هماهنگی‌هایی با اداره امور اتباع و مهاجران خارجی انجام شده تا خدمات فرهنگی بیشتری به کودکان مهاجر ارائه شود و در این زمینه قول‌هایی نیز داده شده است. همچنین پیش‌بینی شده است مراکز سیار کانون در برخی مدارس دارای دانش‌آموزان مهاجر حضور پیدا کنند تا دامنه ارائه خدمات فرهنگی و هنری به این گروه از کودکان و نوجوانان نیز گسترش پیدا کند.
وی با اشاره به فعالیت‌های کانون در حوزه فردوسی و شاهنامه خاطرنشان کرد: کلاس‌های رایگان شاهنامه‌خوانی در برخی مراکز کانون در حال برگزاری است و در تمامی مراکز نیز برنامه‌های شاهنامه‌خوانی و نقالی با استفاده از متون شاهنامه دنبال می‌شود. این برنامه‌ها با هدف آشنایی کودکان و نوجوانان با ادبیات فارسی و میراث فرهنگی و ادبی کشور در مراکز کانون مورد توجه قرار گرفته است. در مرکز شماره یک نیز برنامه‌هایی در حوزه شعر، نقاشی و داستان‌نویسی با موضوع وقایع اخیر برگزار شد و پویش‌هایی در زمینه نقاشی و داستان شکل گرفت. با بازگشایی این مرکز نیز ظرفیت برگزاری چنین برنامه‌هایی وجود خواهد داشت و می‌توان فعالیت‌های فرهنگی و ادبی را با گستره بیشتری برای کودکان و نوجوانان نیشابور دنبال کرد.
سرپرست اداره‌کل کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان خراسان رضوی با اشاره به آغاز سال تحصیلی تصریح کرد: تلاش مجموعه این است که فعالیت مراکز کانون با شروع مدارس دچار خدشه نشود و خدمات فرهنگی همچنان ادامه داشته باشد. در تابستان، فعالیت مراکز ثابت و سیار افزایش پیدا کرد و علاوه بر مشهد، مراکز سیار در آزادشهر و ۱۲ شهرستان دیگر نیز فعال بودند و خدمات فرهنگی و هنری را به کودکان و نوجوانان ارائه کردند. با آغاز سال تحصیلی، اولویت کانون بازگشت به فعالیت مراکز و ارائه خدمات مستمر در این مجموعه‌هاست. همچنین در بازه هفته ملی کودک تا روز نوجوان برنامه‌های مختلفی پیش‌بینی شده و تلاش می‌شود فعالیت‌های کانون پس از این بازه نیز با استمرار و گستره بیشتری ادامه پیدا کند.
حسین‌پور با اشاره به تعداد اعضای کانون در خراسان رضوی بیان کرد: در حال حاضر حدود ۱۲۰ هزار عضو فعال در کانون استان داریم و روند عضویت طی حدود دو سال گذشته صعودی بوده است؛ به طوری که تعداد اعضای فعال از حدود ۶۰ هزار نفر به نزدیک ۱۲۰ هزار نفر رسیده است. با توجه به جمعیت کودکان و نوجوانان استان، همچنان ظرفیت افزایش اعضا وجود دارد و یکی از اهداف کانون گسترش دامنه پوشش خدمات فرهنگی است.
وی خاطرنشان کرد: کانون در سال‌های گذشته با برخی عقب‌ماندگی‌ها مواجه بوده و با وجود تلاش مدیران و کارکنان در دوره‌های مختلف، در سه سال گذشته سرعت پیشرفت فعالیت‌ها افزایش یافته است. اکنون باید این روند با سرعت بیشتری ادامه پیدا کند تا بخشی از خلاءهای گذشته در حوزه زیرساخت و ارائه خدمات فرهنگی به کودکان و نوجوانان نیز جبران شود.
مشهد به توسعه مراکز کانون نیاز دارد
سرپرست اداره‌کل کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان خراسان رضوی با اشاره به وضعیت مراکز کانون در مشهد اظهار کرد: از نظر فضای فیزیکی، در مشهد حدود ۱۰ مرکز کانون داریم، در حالی که با توجه به جمعیت و نیاز موجود، دست‌کم ۳۰ مرکز باید در این شهر فعال باشد. توسعه مراکز نیازمند تأمین منابع است و کانون برای توسعه زیرساخت‌های خود با محدودیت‌هایی مواجه است، با این حال افزایش تعداد مراکز در دستور کار قرار دارد. در سال گذشته چهار مرکز سیار به مجموعه خدمات کانون افزوده شد و اکنون چهار مرکز دیگر در شهرستان‌ها در دست ساخت قرار دارد. همچنین طی دو سال گذشته بیش از ۱۰ مرکز ثابت و سیار در استان ایجاد شده و به‌طور میانگین سالانه حدود پنج مرکز افتتاح شده است. مرکز شماره ۲ تربت‌حیدریه و مرکز شماره ۴ سبزوار نیز ازجمله طرح‌های در دست اقدام هستند و تلاش می‌کنیم با تأمین منابع و استفاده از ظرفیت مجموعه‌های مختلف، توسعه مراکز را ادامه دهیم.
حسین‌پور با اشاره به اهمیت مراکز سیار بیان کرد: در کنار مراکز ثابت، توسعه مراکز سیار نیز یکی از اولویت‌های کانون است و در برخی شهرستان‌ها این فرایند در حال انجام است. طی ماه‌های گذشته مرکز سیار تربت‌جام فعال شده و مرکز فیروزه نیز در همین مسیر فعال شده است و برنامه‌ریزی برای توسعه بیشتر این بخش ادامه دارد. نگاه ویژه‌ای به مراکز سیار داریم، چراکه در این مدل کانون به سراغ کودکان می‌رود و منتظر نمی‌ماند تا کودکان برای دریافت خدمات فرهنگی به مراکز مراجعه کنند. این مراکز می‌توانند در مناطق حاشیه‌ای، روستاها و مناطقی که دسترسی کمتری به مراکز ثابت دارند، حضور پیدا کنند و بخشی از عدالت فرهنگی در حوزه کودک و نوجوان را محقق کنند.
وی با اشاره به فعالیت مراکز پستی کانون گفت: بخشی از فعالیت‌های کانون که شاید در تصویر کلی خدمات این مجموعه کمتر دیده شود، فعالیت مراکز پستی است که با هدف رساندن کتاب به کودکان مناطق محروم فعالیت می‌کنند. در این طرح، کتاب به‌صورت رایگان برای کودکانی که در مناطق کم‌برخوردار زندگی می‌کنند ارسال می‌شود تا دسترسی آنان به منابع فرهنگی و مطالعاتی افزایش پیدا کند. برای نمونه، مرکز پستی نیشابور در سال گذشته ۱۲ هزار امانت کتاب داشته است و این خدمات همچنان ادامه دارد. فعالیت مراکز پستی در کنار مراکز ثابت و سیار، بخشی از ظرفیت کانون برای توسعه دسترسی کودکان و نوجوانان به کتاب و خدمات فرهنگی است و تلاش می‌شود این بخش نیز متناسب با نیاز مناطق مختلف گسترش پیدا کند.
شناسایی استعدادهای کودکان و نوجوانان در باشگاه‌های تخصصی
سرپرست اداره‌کل کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان خراسان رضوی با اشاره به برنامه‌های کانون برای شناسایی و پرورش استعدادهای کودکان و نوجوانان گفت: باشگاه‌هایی که در حوزه‌های مختلف تشکیل شده‌اند، یکی از ظرفیت‌های اصلی کانون برای شناسایی و پرورش استعدادها هستند. فرایند شناسایی از دوره دوم دبستان آغاز می‌شود و از دوره متوسطه اول که دوره نوجوانی است، تلاش می‌کنیم کودکان و نوجوانان مستعد وارد فضای باشگاه‌های نخبگانی شوند و مسیر تخصصی خود را دنبال کنند.
حسین‌پور تصریح کرد: طی حدود دو سال گذشته باشگاه‌های ادبی، داستان، فرهنگی و هنری فعال بوده‌اند و برای آموزش و توانمندسازی اعضا نیز از استادان و چهره‌های تخصصی دعوت شده است. این برنامه‌ها علاوه بر تقویت توانایی‌های تخصصی اعضا، زمینه ارتباط آنان با استادان و فعالان حوزه‌های مختلف را فراهم می‌کند و می‌تواند به شکل‌گیری مسیر حرفه‌ای و فرهنگی آنان در آینده کمک کند.
انتهای پیام
