مسئول این پروژه ۱۲ مهر در حاشیه رونمایی از این دستگاه که در مرکز آموزش عالی کاشمر برگزار شد، در گفت‌وگو با ایسنا اظهار کرد: این ماشین با بهره‌گیری از فناوری‌های نوین و با هدف افزایش بهره‌وری، ارتقای ایمنی و کاهش آلایندگی در معادن طراحی و ساخته شده است.
محمد حیدریان که دانشجوی دکترای رشته مکانیک دانشگاه صنعتی خواجه نصیرالدین طوسی، است، اظهار کرد: این ماشین با استفاده از انرژی برق شهری در معادن فعالیت می‌کند و توسط اپراتور تا فاصله ۱۰۰ متری قابل کنترل است.
حیدریان افزود: این ماشین برای حمل و جابه‌جایی لوله‌ها و تجهیزات در تونل‌های معدن طراحی شده و می‌تواند در تسهیل عملیات و افزایش ایمنی در محیط‌های معدنی مورد استفاده قرار گیرد.
وی درباره طراحی و ساخت این دستگاه با بیان اینکه این ماشین در واقع با هدف حمل لوله‌های سنگین در داخل تونل‌های معدن طراحی و ساخته شده است، توضیح داد: در تونل‌های معدن، معمولاً به دلیل کوچک بودن ابعاد و محدودیت فضای موجود، امکان استفاده از لیفتراک یا بسیاری از تجهیزات متداول وجود ندارد؛ بنابراین لازم است از تجهیزاتی استفاده شود که ارتفاع بسیار پایینی داشته باشند و در عین حال توانایی حرکت و چرخش در جهت‌های مختلف را نیز دارا باشند.
حیدریان افزود: وظیفه اصلی این دستگاه، حمل لوله‌هایی است که در خط لوله مربوط به محصولات فرآوری داخل معدن قرار دارند و در مواقعی که این لوله‌ها باید از خط جدا شده و برای تعمیر و بازسازی به خارج از تونل منتقل شوند، دستگاه آنها را از داخل تونل خارج می‌کند.
وی ادامه داد: پس از خارج کردن لوله قدیمی، یک لوله جدید روی دستگاه قرار می‌گیرد و دستگاه مجدداً وارد تونل می‌شود. این دستگاه سپس در محل مورد نظر، زیر خط لوله قرار می‌گیرد و قابلیت تنظیم ارتفاع لوله را دارد.
این دانشجوی دکتری مهندسی مکانیک دانشگاه صنعتی خواجه نصیرالدین طوسی گفت: دستگاه در این مرحله وظیفه بالا بردن و تنظیم لوله در خط لوله را بر عهده دارد تا اپراتور بتواند عملیات جوشکاری و نصب را انجام دهد.
مشابه این دستگاه در ابعاد موردنظر مشاهده نشده است
حیدریان درباره اینکه آیا این دستگاه برای نخستین بار در کشور ساخته شده است یا نمونه مشابه داخلی دارد، بیان کرد: نمونه‌های کوچک‌تر این تجهیزات وجود دارند که برای مثال در انبارهای شرکت‌ها مورد استفاده قرار می‌گیرند، اما در ابعادی که این دستگاه ساخته شده است، تاکنون نمونه مشابه آن مشاهده نکرده‌ایم.
این پژوهشگر درباره مشخصات فنی و هزینه ساخت دستگاه نیز گفت: این دستگاه تا قبل از افزایش دلار ۴ میلیارد تومان قیمت داشت اما اکنون هزینه آن دو برابر شده است، طراحی دستگاه نیز بر اساس سفارش و خواسته‌های کارفرما انجام می‌شود.
وی ادامه داد: معمولاً هزینه ساخت دستگاه اول به مراتب بالاتر است، زیرا در مرحله نخست با آزمون و خطا مواجه هستیم و دستگاه باید آزمایش و تست شود و مشکلات احتمالی آن شناسایی و برطرف شود. این مسئله هم زمان بیشتری نیاز دارد و هم هزینه ساخت را به میزان قابل توجهی افزایش می‌دهد.
حیدریان تصریح کرد: در نتیجه، دستگاه اول طبیعتاً سودی برای مجموعه نخواهد داشت و امیدواریم با رسیدن به مرحله تولید انبوه، بتوانیم از تولید این دستگاه برای شرکت نیز سود حاصل کنیم.
این دانشجوی دکتری مهندسی مکانیک دانشگاه صنعتی خواجه نصیرالدین طوسی درباره ظرفیت حمل دستگاه نیز گفت: این دستگاه بر اساس مشخصات و نیازهای تعیین شده ساخته می‌شود و طبیعتاً مشخصات متعددی برای آن در نظر گرفته می‌شود.
وی افزود: ظرفیت حمل وزنی دستگاه نیز از جمله مشخصاتی است که بر اساس اطلاعات و داده‌های دریافت شده از کارفرما تعیین می‌شود و ما طراحی دستگاه را متناسب با سفارش و نیاز اعلام شده انجام داده‌ایم.
حمایت از پژوهشگران مسیر تبدیل ایده به محصول را هموار می‌کند
مسئول پروژه طراحی و ساخت ماشین برقی حمل لوله‌های سنگین در تونل‌های معدن با تأکید بر ضرورت حمایت از پژوهشگران و فناوران برای تبدیل ایده‌های علمی به محصولات کاربردی، گفت: بسیاری از طرح‌های پژوهشی در صورت برخورداری از حمایت‌های لازم می‌توانند از مرحله نمونه اولیه عبور کرده و به محصولی قابل عرضه در بازار تبدیل شوند.
حیدریان، اظهار کرد: طراحی و ساخت این دستگاه حاصل تلاش پژوهشگران و متخصصان مرکز رشد واحدهای فناور کاشمر و با هدف پاسخگویی به یک نیاز واقعی در صنایع معدنی انجام شده است، اما برای اینکه چنین طرح‌هایی بتوانند به تولید مستمر و تجاری‌سازی برسند، حمایت از مرحله پژوهش تا تولید نهایی ضروری است.
وی افزود: ساخت یک محصول فناورانه، به‌ویژه زمانی که برای نخستین بار طراحی و تولید می‌شود، با هزینه، زمان و ریسک بالایی همراه است و نمی‌توان انتظار داشت یک مجموعه پژوهشی از همان ابتدای کار به تولید اقتصادی و سودآوری برسد.
حیدریان ادامه داد: در ساخت نخستین نمونه این دستگاه، بخش قابل توجهی از زمان و هزینه صرف طراحی، آزمون و خطا، انجام آزمایش‌ها و شناسایی و رفع مشکلات احتمالی می‌شود. به همین دلیل، هزینه ساخت نمونه اول به مراتب بیشتر از نمونه‌هایی است که پس از تکمیل طراحی و رفع ایرادات وارد مرحله تولید می‌شوند.
این پژوهشگر گفت: در چنین شرایطی، حمایت‌های مالی، تسهیلاتی و فنی می‌تواند نقش مهمی در کاهش ریسک پژوهشگران و شرکت‌های فناور داشته باشد و زمینه را برای تکمیل نمونه‌های اولیه و حرکت آنها به سمت تولید انبوه فراهم کند.
حیدریان تصریح کرد: زمانی که یک محصول برای اولین بار ساخته می‌شود، بخش عمده هزینه‌ها صرف توسعه فناوری و رسیدن به طراحی نهایی می‌شود؛ بنابراین اگر حمایت لازم در این مرحله وجود داشته باشد، می‌توان نمونه اولیه را با سرعت بیشتری به محصول نهایی تبدیل کرد و پس از آن با تولید انبوه، زمینه ایجاد درآمد و بازگشت سرمایه برای مجموعه فراهم می‌شود.
وی خاطرنشان کرد: پژوهشگران زمانی می‌توانند ایده‌های خود را به محصولات واقعی و مورد استفاده در صنعت تبدیل کنند که ارتباط مؤثری میان دانشگاه، مراکز رشد، شرکت‌های فناور و صنایع شکل بگیرد و نیازهای واقعی صنعت به پروژه‌های پژوهشی متصل شود.
مسئول پروژه ماشین برقی حمل لوله‌های سنگین در تونل‌های معدن تأکید کرد: حمایت از پژوهشگر تنها حمایت از یک فرد یا یک طرح نیست، بلکه سرمایه‌گذاری برای ایجاد فناوری و تولید محصولی است که می‌تواند بخشی از نیاز کشور را تأمین کند و وابستگی به تجهیزات خارجی را کاهش دهد.
حیدریان گفت: تجربه طراحی و ساخت این دستگاه نشان داد که ظرفیت علمی و فنی لازم برای حل مسائل تخصصی صنایع در داخل کشور وجود دارد و در صورت فراهم شدن حمایت و بستر مناسب برای تجاری‌سازی، می‌توان این ظرفیت را به محصولات فناورانه و قابل رقابت در بازار تبدیل کرد.
انتهای پیام
