دوشنبه ۱۳ مهر ۱۴۰۵ | ۱۶:۲۱
حدادعادل: شعر فارسی در دوران رهبری رهبر شهید رشد کرد و اوج گرفت

حدادعادل: شعر فارسی در دوران رهبری رهبر شهید رشد کرد و اوج گرفت

غلامعلی حدادعادل در آیین بزرگداشت رهبر شهید و شعرخوانی شاعران برگزیده پویش بین المللی «تشیع خورشید» با اشاره به توجه رهبر شهید به جامعه کارگری و تولید گفت: ایشان کارگران را سربازان و افسران جبهه جنگ اقتصادی می‌دانستند و این نگاه و توجه به جامعه کارگری و تولید، در رهبر جدید نیز ادامه دارد.

به گزارش ایسنا، غلامعلی حدادعادل با اشاره به علاقه و توجه رهبر شهید به جامعه کارگری اظهار کرد: «رهبر شهید، کارگران را سربازان و افسران جبهه جنگ اقتصادی می‌دانستند و بر اهمیت جامعه کارگری و تولید تأکید داشتند. این علاقه و توجه تنها مختص ایشان نبود و در رهبر جدید نیز وجود دارد. فرزند ایشان نیز توجه به جامعه کارگری و تولید را به اندازه پدر بزرگوارشان مهم می‌دانند.»

وی افزود: «رهبر شهید ما شخصیتی جامع داشتند و برای بنده میسر نیست که همه ابعاد شخصیت ایشان را بیان کنم؛ حتی شاید میسر نباشد که همه ابعاد شخصیت ایشان را درک کنیم، اما از هر منظری که به وجود این مرد بزرگوار نگاه کنیم، دچار حیرت می‌شویم.»

حدادعادل ادامه داد: «تصور کنید کسی که عمر خود را در مباحث معارف اسلامی و در فضای حوزوی سپری کرده، آنچنان در دفاع از کشور بصیرت داشته باشد که از سال‌های طولانی پیش، فکر چنین روزی را که کشور مورد حمله دشمن قرار بگیرد، کرده و بر تقویت توان موشکی و پهپادی کشور تأکید کرده باشد.»

وی با اشاره به توجه رهبر شهید به مسائل دفاعی کشور گفت: «در این ماه‌ها شنیدید که بعضی از فرماندهان نظامی نظر دیگری درباره تقویت بنیه دفاعی داشتند، اما رهبری گفتند واجب‌ترین کار برای دفاع از کشور در شرایط امروز ایران، تقویت توان موشکی است. ببینید ایشان چقدر برای این موضوع وقت صرف می‌کردند و چقدر توجه داشتند. روزهای یکشنبه در دفتر آقا با فرماندهان نظامی ملاقات داشتند و جزئیات کارها را دنبال می‌کردند.»

حدادعادل با بیان اینکه این توجه و جامعیت در عرصه‌های مختلف امتداد داشت، اظهار کرد: «شما می‌بینید ایشان از عرصه نظامی، مثل یک طیف پیوسته، این توجه را در اداره کشور امتداد می‌دادند تا عرصه شعر و شاعری؛ در حالی که هیچ نسبت مستقیمی میان شعر و شاعری و نظامی‌گری وجود ندارد، اما این مرد همه این ابعاد را در وجود خود داشت.»

وی با اشاره به جلسات شعرخوانی شاعران با رهبر شهید گفت: «یادتان هست در شب‌های پانزدهم ماه مبارک رمضان که بهترین شاعران کشور در حضور ایشان شعر می‌خواندند، ایشان با دقت گوش می‌کردند و توجه داشتند. وقتی شعر شاعر تمام می‌شد، می‌گفتند آن بیت چهارمی را که خواندید، دوباره بخوانید. سپس مصرع را تکرار می‌کردند و گاهی می‌گفتند اگر مصرع دوم را این‌طور بگویید، بهتر نیست؟ همه تصدیق می‌کردند که ایشان چه قدرتی در نقد شعر داشتند.»

حدادعادل در ادامه با اشاره به موضوع این جلسه که به شعر شاعران در رثای رهبر شهید اختصاص داشت، گفت: «می‌خواهم قدری به توجه رهبری به شعر امروز ایران اشاره کنم. اولاً ایشان خودشان شاعر توانایی بودند؛ شاعری درجه‌اول که شاعرانی که در این جلسه حضور دارند و عیار شعر را می‌دانند، می‌توانند درباره آن داوری کنند.»

غلامعلی حدادعادل با اشاره به شعری که برای رهبر شهید سروده بود، گفت: این شعر مربوط به اوایل دهه ۷۰، یعنی سال‌های ابتدایی رهبری ایشان است و پس از شهادت ایشان شعری برایشان نگفته‌ام، چرا که هنوز باور نکرده‌ام که ایشان شهید شده باشند و نمی‌توانم تصور کنم که برای آقا به عنوان یک شهید شعر بگویم. هنوز با این داغ کنار نیامده‌ام که بخواهم برای ایشان شعر بگویم.

وی ادامه داد: این شعر را در زمان حیات ایشان و در ارتباط با مسائل مختلف کشور، آموزش و پرورش، فرهنگستان، مجلس و هر جایی که بودم، سروده بودم. گاهی صحبت‌ها یکی دو ساعت طول می‌کشید و در عالم رفاقت، ایشان می‌فرمودند: «فلانی، حالا یک شعر بخوان.»

حدادعادل افزود: یک بار گفتم آقا، امروز می‌خواهم شعری بخوانم که برای خود شما گفته‌ام. گفتم قبل از اینکه شعر را بخوانم، می‌خواهم یک شرط با شما بکنم. به ایشان گفتم می‌دانم شما خوشتان نمی‌آید کسی شما را مدح و تعریف کند یا برایتان شعر بگوید و از این کار پرهیز می‌کنید، اما خواهش می‌کنم اگر شعر من خوب بود، به خاطر تواضع خودتان آن را رد نکنید و داوری‌تان درباره شعر را از این موضوع که دوست ندارید برایتان شعر گفته شود، جدا کنید.

وی گفت: ایشان نگاهی کردند و گفتند: «خب، باشه، بخون.» شعر را که خواندم، گفتند: «خوبه، ولی تنها عیبش اینه که برای من گفته شده.» من گفتم: «خیلی خوب، حالا که محبت کردید و پسندیدید و از ایشان یک عبا به‌عنوان صله شعر درخواست کردم.»

حدادعادل در ادامه با بیان اینکه رهبر شهید ادامه‌دهنده سنت شعری ریشه‌دار خراسان بود، اظهار کرد: «ایشان با بهره‌مندی از سبک‌های شعری متنوع تاریخ ادبیات ایران، ادامه‌دهنده سنت شعری ریشه‌دار خراسان بودند. البته هیچ‌وقت در شب‌های شعر خودشان شعر نمی‌خواندند و این هم از بزرگی روح ایشان بود؛ چراکه شاعران همه می‌دانند وقتی شاعر شعر می‌گوید، به دنبال فرصتی است که شعرش را بخواند. هنر ذاتاً برون‌نمایی و جلوه‌گری است، اما رهبری کمتر شعر می‌خواندند و حتی کمتر اجازه می‌دادند اشعار ایشان بازگو و ترویج شود.»

وی افزود: «ایشان در یکی از سال‌ها، در سخنرانی کوتاهی که در پایان شعرخوانی شاعران ایراد می‌کردند، به این موضوع اشاره کردند که چرا ترانه سروده نمی‌شود و فرمودند ترانه‌سرایی در مقایسه با اوایل انقلاب کم شده است و باید برای انقلاب و برای این ملت ترانه بسرایید.»

حدادعادل با اشاره به جایگاه هنر و شعر گفت: «شعر اوج ادبیات است. هر کاری دو صورت دارد؛ یکی صورت عادی و معمولی و دیگری صورت هنری. مثلاً کشاورزی در شکل عادی همان کاری است که کشاورزان در مزرعه انجام می‌دهند، اما وقتی هنری می‌شود، به باغبانی تبدیل می‌شود. نجار کار نجاری انجام می‌دهد، اما منبت‌کار با چوب کار هنری می‌کند. گچ‌کار کار معمولی انجام می‌دهد، اما گچ‌بُر کار هنری می‌کند.»

وی ادامه داد: «زبان هم یک صورت معمولی دارد؛ همان حرف زدن و نوشتن ما. اما وقتی زبان هنری می‌شود، ادبیات شکل می‌گیرد. شعر نیز اوج ادبیات است و همان‌طور که وزیر محترم اشاره کردند، تاریخ و فرهنگ ما همیشه مزین و مجهز به شعر بوده است.»

حدادعادل درباره فرآیند شکل‌گیری شعر اظهار کرد: «شاعر وقتی شعر می‌گوید، در درون و ذهن او اتفاقی می‌افتد که به‌راحتی نمی‌توان آن را بیان کرد. خود رهبر شهید از این اتفاق که در ذهن و دل شاعر می‌افتد و به شعر منجر می‌شود، به اعجاز کلام تعبیر کرده‌اند. این اتفاق را نمی‌توان به‌سادگی توضیح داد.»

وی افزود: «خصوصیت هنر شاعری این است که از نظر مادی، آسان‌ترین و ارزان‌ترین هنرهاست؛ چراکه هیچ ابزار و وسیله‌ای نمی‌خواهد. هر هنر دیگری را که در نظر بگیرید، از عالم خارج چیزی می‌خواهد، اما ماده شعر از بیرون نیست؛ از درون خود انسان است و در دسترس اوست. با این حال، شعر در عین سادگی و ارزانی، یکی از بالاترین هنرهاست.»

حدادعادل با اشاره به جایگاه شعر در تاریخ اسلام گفت: «در تاریخ اسلام، پیامبر گرامی اسلام و ائمه معصومین(ع) همواره به اهمیت شعر توجه داشتند. اگر بخواهم شاعرانی را که مورد عنایت پیامبر و ائمه قرار گرفتند و از شعر آنها برای بسیج مردم در راه حق و عدالت استفاده شد، نام ببرم، از حوصله این مجلس خارج است.»

وی با بیان اینکه شعر فارسی در دوران رهبری رهبر شهید رشد و اوج گرفت، گفت: «شعر فارسیِ کهن حقیقتاً در دوران رهبری رهبر شهید رشد کرد و به اوج رسید. ما قطعاً می‌توانیم در تاریخ ادبیات معاصر ایران، دوره ویژه‌ای را به شعر فارسی اختصاص دهیم که از بعد از انقلاب آغاز شده است. گواه این موضوع نیز این همه شعر درجه‌یکی است که امروز شاعران آیینی و انقلابی در ایران می‌سرایند.»

حدادعادل ادامه داد: «تحولی که رهبری در شعر، ترانه‌سرایی برای انقلاب و مهم‌تر از همه در مداحی مداحان ایجاد کردند، امروز در میدان‌ها و تجمعات مردم دیده می‌شود. این مداحان انقلابی چگونه در میان مردم و در میدان‌ها حضور پیدا می‌کنند و این میدان‌ها را گرم نگه می‌دارند.»

وی با اشاره به تحول مداحی در سال‌های پس از انقلاب اظهار کرد: «حقیقت یکی است، اما بیان، مفاهیم و شیوه‌ها آنقدر تغییر کرده که قابل مقایسه نیست. رهبری یکی از کارهایشان این بود که مداحان را به شعر، ترانه مناسب و نوحه مناسب توجه دهند، آنها را تشویق کنند و اشکالاتشان را به نحو حکیمانه اصلاح کنند. گاهی مداحان پس از شعرخوانی یا نوحه‌خوانی می‌آمدند از آقا خداحافظی کنند و ایشان یک کلام می‌گفتند که خیلی خوب بود، اما آنجا را اگر این‌طور کنید بهتر است. این توجه و استمرار در این کار وجود داشت.»

حدادعادل با اشاره به شعرهای سروده‌شده در پی شهادت رهبر شهید گفت: «شما امروز می‌بینید که این ملت چگونه از این سرمایه‌ها استفاده می‌کند. بنده به نمونه‌هایی از شعرهایی که شاعران در این پویش عرضه کرده بودند دسترسی داشتم و خواهش کردم برای من بفرستند. یکی دو بیت از بعضی از این شعرها را برای من فرستادند و انصافاً شعرهای ارزشمندی سروده شده بود.»

وی در پایان گفت: «باید از همه شاعرانی که وظیفه خودشان را با استفاده از هنرشان در این روزهای سخت ملت ایران ایفا می‌کنند، سپاسگزاری کنم.»

انتهای پیام

# سیاسی

آخرین اخبار سیاسی