پرفسور یوسف ثبوتی امروز (سه‌شنبه، ۱۴ مهر) در نشست نخبگان استان زنجان با اشاره به وضعیت ایران در ۲۰۰ سال گذشته، اظهار کرد: اگر به ۲۰۰ سال پیش برگردیم و ببینیم در چه جایگاهی قرار داشتیم و امروز در چه مرحله‌ای هستیم، متوجه می‌شویم که برای رسیدن به جایگاه کشورهای پیشرفته تلاش‌های زیادی انجام داده‌ایم.
وی افزود: در آن دوران تنها ایران در چنین شرایطی نبود و کشورهای دیگری مانند عراق، افغانستان و ترکیه نیز شرایط مشابهی داشتند. برای نزدیک شدن به کشورهای پیشرفته، دانشگاه‌ها و رشته‌های علمی آنها را وارد کردیم، اما چون در آفرینش علم و فناوری سهمی نداشتیم، نتوانستیم در علوم و فناوری به معنای واقعی مسلط شویم.
بنیانگذار دانشگاه تحصیلات تکمیلی علوم پایه زنجان ادامه داد: گروهی از ما شیفته غرب شدند و گروهی نیز آن را نفی کردند و به نظر می‌رسد همچنان در همین وضعیت قرار داریم. رشته‌های علمی را وارد کردیم، اما در بسیاری از آنها به استاد و صاحب‌نظر واقعی تبدیل نشدیم.
ثبوتی با اشاره به سیاست‌های حمایت از نخبگان، تصریح کرد: اکنون تصور می‌کنیم اگر از نخبگان حمایت کنیم، آنها می‌توانند سنگ بزرگی را از پیش پای کشور بردارند؛ من به تنهایی به این موضوع باور ندارم. بنیاد ملی نخبگان باید کار خود را انجام دهد و از نخبگان حمایت کند، اما در کنار آن باید به یک مسئله اساسی‌تر نیز توجه کنیم.
وی گفت: در قرون چهاردهم، پانزدهم و شانزدهم میلادی، موجی از نوخواهی در اروپا شکل گرفت که کل جامعه را فرا گرفته بود و همین روحیه نوخواهی اجازه داد بزرگان علم و مخترعان ظهور کنند و دستاوردهای آنان وارد زندگی مردم شود.
این استاد پیشکسوت دانشگاه با بیان اینکه چنین «تب نوخواهی» در جامعه ایران هنوز به اندازه کافی شکل نگرفته است، اظهار کرد: ۹۰ درصد جامعه به دنبال نو شدن و نو بودن نیستند و این مسئله یکی از کمبودهای جدی جامعه ماست.
پرفسور ثبوتی با اشاره به ویژگی‌های دنیای امروز، افزود: جهان امروز، جهان اندازه‌گیری، داده و تحلیل است؛ جهان شکافتن آسمان و هوش مصنوعی است و دیگر نمی‌توان مسائل آن را صرفاً با دیدگاه فیلسوفان و حکیمان و بر اساس نظر شخصی افراد تحلیل کرد.
او تأکید کرد: باید به ویژگی‌های جهان امروز توجه کنیم و جامعه را با این دنیا آشنا کنیم تا افراد بتوانند در چنین محیطی رشد کنند. به نظر من هنوز این مسیر را به درستی پیدا نکرده‌ایم.
ثبوتی با بیان اینکه اگر مسئولیت این حوزه بر عهده او بود، صرفاً به دنبال افراد نخبه و تیزهوش نمی‌رفت، گفت: اگر دست من بود، نخبگان و تیزهوشان را کنار نمی‌گذاشتم، اما در کنار آنها به دنبال افراد جدیدی می‌رفتم که بتوانند با دنیای امروز آشنا شوند و ظرفیت‌های جدیدی ایجاد کنند.
وی با اشاره به فعالیت‌های علمی انجام شده در حوزه آموزش علوم، اظهار کرد: یکی از کارهایی که انجام می‌دهیم، آموزش علوم و فیزیک و تلاش برای بهتر شدن این آموزش‌ها است، اما در کنار آن «خانه علم» را نیز ایجاد کرده‌ایم تا افراد بتوانند آنچه را در کتاب‌ها و کلاس‌ها یاد می‌گیرند، در عمل ببینند و آزمایش کنند.
چهره ماندگار ایران با اشاره به فعالیت «خانه دانش» برای کودکان، گفت: مخاطبان خانه دانش، کودکان سه تا ۱۳ ساله هستند. در آموزش رسمی، کودک وارد مدرسه می‌شود، حروف را یاد می‌گیرد و در بسیاری از مواقع به او گفته می‌شود صحبت نکند و فقط گوش دهد؛ این روند می‌تواند حس کنجکاوی او را از بین ببرد.
ثبوتی ادامه داد: وقتی همین کودک وارد دانشگاه می‌شود، از او انتظار داریم حرف بزند و ایده داشته باشد، اما این پرسش مطرح است که چرا نمی‌تواند؟ چون از ابتدا فرصت و زمینه لازم برای پرسشگری و بیان دیدگاه را پیدا نکرده است.
وی خاطرنشان کرد: تلاش ما در خانه دانش و خانه علم این است که این مسئله را اصلاح کنیم و ببینیم آیا می‌توانیم زمینه‌ای فراهم کنیم که «تب نوخواهی» در جامعه شکل بگیرد، رشد کند و در نهایت به پیشرفت علمی و فناورانه کشور منجر شود.
زیرساخت‌های لازم برای توسعه شرکت‌های دانش‌بنیان در استان فراهم شود
در ادامه رئیس دانشگاه تحصیلات تکمیلی علوم پایه زنجان با قدردانی از حمایت‌های مدیریت استان از دانشگاه‌ها، بر ضرورت تقویت زیرساخت‌های حوزه علم و فناوری و به‌ویژه حمایت از شرکت‌های دانش‌بنیان تأکید کرد.
سعدالله نصیری‌قیداری اظهار کرد: حضور استاندار زنجان در برنامه‌های دانشگاهی و توجه ویژه وی به دانشگاه‌ها، با وجود گستردگی مسئولیت‌ها و مسائل متعدد استان، قابل تقدیر است.
او با اشاره به جایگاه این دانشگاه در نظام آموزش عالی کشور، گفت: دانشگاه تحصیلات تکمیلی علوم پایه زنجان از دانشگاه‌های خوب کشور محسوب می‌شود و در شاخص‌های کیفی مختلف از جمله سرآمدی، تجهیزات آزمایشگاهی، انتشار مقالات داغ و سایر شاخص‌های مورد ارزیابی وزارت علوم، معمولاً در جمع ۱۰ دانشگاه برتر کشور قرار دارد.
نصیری‌قیداری ادامه داد: دانشگاه در برخی شاخص‌ها رتبه‌های پنجم، هشتم، یازدهم و دوازدهم کشور را کسب کرده و به طور میانگین در جمع ۱۰ دانشگاه برتر کشور قرار دارد. همچنین وضعیت پارک علم و فناوری دانشگاه نیز به‌ویژه در سال‌های اخیر مطلوب بوده و در سطح کشور جایگاه مناسبی دارد.
وی با بیان اینکه ظرفیت استان زنجان در حوزه علم و فناوری بیش از وضعیت موجود است، تصریح کرد: با وجود حمایت‌ها و پشتیبانی‌های مدیران استان و استاندار از دانشگاه‌ها، همچنان نیازمند توجه بیشتر به حوزه زیرساختی، به‌ویژه زیرساخت‌های پارک علم و فناوری هستیم.
رئیس دانشگاه تحصیلات تکمیلی علوم پایه زنجان با اشاره به استقرار شرکت‌های دانش‌بنیان در پارک دانشگاه، گفت: در حال حاضر حدود ۱۲۶ شرکت دانش‌بنیان در استان فعالیت می‌کنند که از کیفیت مناسبی برخوردارند و تعدادی از آنها در پارک دانشگاه مستقر هستند، اما برای توسعه فعالیت این شرکت‌ها باید امکانات و زیرساخت‌های لازم از جمله آب، برق و گاز فراهم شود.
نصیری‌قیداری با بیان اینکه مشکلات زیرساختی در پارک علم و فناوری دانشگاه جدی است، افزود: زمین برای استقرار شرکت‌های دانش‌بنیان در اختیار آنها قرار می‌دهیم، اما در زمینه تأمین آب، برق و گاز با مشکلاتی مواجه هستیم که امیدواریم با حمایت مدیریت استان و دستگاه‌های مربوطه برطرف شود.
او همچنین به ظرفیت قانون جهش تولید دانش‌بنیان در زمینه استفاده از اعتبار مالیاتی اشاره کرد و گفت: در این زمینه جلساتی با مدیران و شرکت‌های بزرگ استان برگزار شده و تلاش می‌کنیم از ظرفیت اعتبار مالیاتی شرکت‌ها برای توسعه زیرساخت‌های علمی و فناوری دانشگاه استفاده کنیم.
رئیس دانشگاه تحصیلات تکمیلی علوم پایه زنجان ادامه داد: پس از تفاهم‌نامه‌ای که با بنیاد ملی نخبگان و مسئولان مربوطه منعقد شد، طی یک سال گذشته اقدام مؤثری در اجرای آن صورت نگرفته بود، اما در دو هفته اخیر و پس از برگزاری جلسات متعدد با مدیران استان، به نظر می‌رسد این مانع در حال برطرف شدن است.
نصیری‌قیداری خاطرنشان کرد: در صورت اجرایی شدن این تفاهم‌نامه، امکان استفاده از حدود ۳۰۰ میلیارد تومان اعتبار برای توسعه زیرساخت‌های دانشگاه و احداث برج یا مجتمع فناوری فراهم خواهد شد که این موضوع یکی از نیازهای مهم استان در حوزه علم و فناوری است.
رئیس دانشگاه تحصیلات تکمیلی علوم پایه زنجان افزود: ضمن افتخار به جایگاه یزد در جذب اعتبار مالیاتی، زنجان نیز می‌تواند در این حوزه به جایگاه مناسبی دست پیدا کند و با حمایت مدیریت استان، اعتبار مالیاتی شرکت‌های بزرگ را برای توسعه زیرساخت‌های دانشگاه و استقرار شرکت‌های توانمند در دانشگاه به کار گیرد.
وی ابراز امیدواری کرد: با تداوم حمایت‌های مدیریت استان، گام‌های مؤثری در زمینه توسعه زیرساخت‌های علم و فناوری، حمایت از شرکت‌های دانش‌بنیان و استفاده از ظرفیت نخبگان استان برداشته شود.
در ادامه رئیس دانشگاه زنجان با تأکید بر ضرورت تقویت مسئولیت اجتماعی دانشگاه‌ها، گفت: دانشگاه نباید به صورت ایزوله صرفاً فعالیت‌های علمی خود را دنبال کند، بلکه باید با جامعه پیرامونی خود عجین شده و مشکلات جامعه را مسائل خود بداند.
جلال صبا اظهار کرد: دانشگاه زنجان به عنوان دانشگاه جامع و معین استان، اکنون در پنجاهمین سال تأسیس خود قرار دارد و در این مرحله از فعالیت، به بلوغی رسیده است که اولویت اصلی خود را «مسئولیت اجتماعی» قرار دهد.
وی افزود: تلاش ما این است که بیش از پیش با جامعه پیرامونی خود ارتباط داشته باشیم و مسائل و مشکلات آن را مشکلات خود بدانیم، نه اینکه در فضای دانشگاه به صورت جدا از جامعه، صرفاً فعالیت‌های علمی انجام دهیم.
رئیس دانشگاه زنجان با اشاره به اقدامات این دانشگاه در حوزه حل مسائل جامعه، گفت: طی سال‌های اخیر پژوهشکده‌ها و مراکز مختلفی با رویکرد مسئله‌محوری ایجاد کرده‌ایم که از جمله آنها می‌توان به پژوهشکده توسعه پایدار، پژوهشکده پیشگیری از سرطان و پژوهشکده هوش مصنوعی اشاره کرد.
صبا ادامه داد: هر جا احساس کرده‌ایم موضوعی برای جامعه استان و کشور اهمیت دارد و نیاز به ورود علمی دانشگاه وجود دارد، تلاش کرده‌ایم در آن حوزه ورود کنیم.
او با اشاره به برنامه‌های دانشگاه زنجان در حوزه هوش مصنوعی، اظهار کرد: اخیراً با حمایت استاندار زنجان، راه‌اندازی «خانه هوش مصنوعی» در شرق استان را در دستور کار قرار داده‌ایم که هدف آن ترویج این فناوری و آشنایی بیشتر جوانان با ظرفیت‌های هوش مصنوعی است.
رئیس دانشگاه زنجان با بیان اینکه این دانشگاه ظرفیت علمی قابل توجهی برای ایفای نقش در توسعه استان دارد، گفت: تلاش داریم با بهره‌گیری از ظرفیت حدود ۴۰۰ عضو هیئت علمی و ۱۰ هزار دانشجو، در مسیر ایفای مسئولیت اجتماعی دانشگاه و خدمت به استان و کشور گام برداریم.
صبا از نخبگان و استعدادهای برتر استان برای همکاری با دانشگاه زنجان دعوت کرده و افزود: از همه اعضای جامعه نخبگانی، چه افرادی که امروز در این نشست حضور دارند و چه کسانی که امکان حضور نداشته‌اند، دعوت می‌کنیم ایده‌ها و طرح‌های علمی و فناورانه خود را با معاونت پژوهشی دانشگاه و مرکز رشد دانشگاه زنجان در میان بگذارند.
وی تصریح کرد: اگر راهکاری برای حل مشکلات و معضلات استان یا کشور به ذهن نخبگان می‌رسد، می‌توانند آن را با دانشگاه در میان بگذارند تا از طریق مدل‌های مختلف حمایتی، امکان همراهی و حمایت از این ایده‌ها فراهم شود.
رئیس دانشگاه زنجان تصریح کرد: دانشگاه می‌تواند میان نخبگانی که ممکن است در حال حاضر در مجموعه یا دستگاه خاصی مشغول نباشند و ظرفیت‌های علمی، استادان، امکانات و تجهیزات دانشگاه ارتباط برقرار کند تا از این ظرفیت‌ها برای تبدیل ایده‌ها به طرح‌های عملی و حل مسائل جامعه استفاده شود.
صبا با تأکید بر آمادگی دانشگاه زنجان برای شنیدن دیدگاه‌ها و پیشنهادهای جامعه نخبگانی، خواستار تقویت تعامل میان دانشگاه و نخبگان برای استفاده بیشتر از ظرفیت‌های علمی و فناورانه استان شد.
انتهای پیام
